17:33 - 17/12/2018

Gánh nặng phí logistics đè bẹp sức cạnh tranh hàng Việt

Chi phí logistics tại Việt Nam cao hơn Thái Lan 6%, Malaysia 12%, gấp 3 lần so với Singapore. Đây là nguyên nhân làm cho hàng hóa xuất khẩu, đặc biệt là nông sản đang mất dần lợi thế cạnh tranh trên thị trường thế giới.

Vì sao nông sản Việt giá cao ngất ?

Tại Diễn đàn logistics Việt Nam 2018, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhận định: Ngành logistics đóng góp vào GDP giá trị rất thấp, chỉ khoảng 3-4%, trong khi phí logistics lại rất cao, ngược lại với thế giới. Hàng hóa nói chung, nông sản Việt Nam nói riêng đang mất dần lợi thế cạnh tranh do phí logistics.

Ông Yuichiro Shiotani -Tổng Giám đốc Aeon Topvalu Nhật Bản, thông tin: “Tại hệ thống siêu thị Aeon ở Nhật Bản, giá xoài của Việt Nam cao ngang với xoài Mexico, đắt hơn xoài Thái Lan, Pakistan và Philippines, mặc dù chất lượng tương đương. Chi phí logistics cao bất hợp lý đã đẩy giá thành lên”.

Theo Ngân hàng Thế giới (World Bank), chi phí logistics tại Việt Nam chiếm rất lớn trong giá thành: Thủy sản chiếm hơn 12%, đồ gỗ chiếm 23%, rau quả 29,5%, gạo chiếm gần 30%. Phí logistics tại Việt Nam ước tính khoảng 25% GDP hằng năm, cao hơn đáng kể so với tỷ trọng 19% của Thái Lan, 18% của Trung Quốc, 13% của Malaysia, và cao gần gấp ba lần nếu so với các nước như Mỹ hay Singapore.

Cơ cấu tỷ lệ phí logistics trong giá thành một số ngành hàng

Bà Nguyễn Thị Hải Thanh -Phó tổng giám đốc Tổng công ty thương mại Hà Nội (Hapro), chia sẻ: “Nông sản Việt Nam không đáp ứng được ưu thế về giá. Giá thành sản phẩm quá cao nên kém sức cạnh tranh so với đối thủ rất nhiều, lý do là chi phí vận chuyển cao”.

Chuỗi nguyên liệu-chế biến-hậu cần: Liên kết kém

Các chuyên gia nhận định, dịch vụ hỗ trợ và hậu cần (logistics) cho nông nghiệp không được tập trung ở các vùng chuyên canh nông nghiệp, làm hạn chế khả năng cạnh tranh của nông sản. Cùng với đó, tính liên kết vùng yếu ảnh hưởng tới việc phát triển logistics.

Các vùng động lực kinh tế của quốc gia chỉ trở thành động lực khi luồng lưu thông hàng hoá được kết nối thông suốt và hiệu quả. Trong thời đại thương mại điện tử và cách mạng công nghệ, ngành này đứng trước thách thức cạnh tranh lớn phải đáp ứng sự thay đổi nhu cầu rất nhanh của khách hàng và của ngành logistics toàn cầu.

TS.Nguyễn Văn Sánh -Viện Nghiên cứu phát triển Đồng bằng sông Cửu Long (Đại học Cần Thơ), cho biết: Cơ chế, tổ chức và chính sách liên kết vùng được nghiên cứu từ năm 2007, và đề xuất để Chính phủ ra Quyết định số 593TTg ngày 4/6/2016 về thí điểm liên kết vùng phát triển kinh tế-xã hội Đồng bằng sông Cửu Long, nhưng đến nay vẫn chưa triển khai hiệu quả. Vì vậy, rất khó phát huy các chính sách khác của Nhà nước đầu tư vào Đồng bằng sông Cửu Long.

Điều đó dẫn đến sản xuất nông nghiệp và công nghiệp chế biến không gắn liền với nhau. Chưa có sự quy hoạch đồng bộ nguồn nguyên liệu tập trung tại một khu vực, thiếu sự phân bổ cho các vùng tập trung công nghiệp chế biến. Một số địa phương có lợi thế giao dịch thương mại-hậu cần chưa được phát huy, do chưa có đầu mối liên kết cụ thể thông qua những chính sách từ Chính phủ.

Hệ thống giao thông: Cơ cấu bất hợp lý, kết nối rời rạc

Phân tích những điểm yếu trong hệ thống giao thông, ông Trần Đức Nghĩa -Giám đốc Công ty TNHH Quốc tế Delta, cho biết: Tổ chức kết nối giữa các phương thức vận tải còn yếu. Hệ thống giao thông đường bộ không được kết nối hợp lý để khai thác hết tiềm năng sẵn có của các phương thức vận tải khác như đường sắt, đường biển và đường thủy nội địa, nhằm chia sẻ áp lực góp phần giảm chi phí logistics.

Mặt khác, trình độ ứng dụng công nghệ thông tin trong các doanh nghiệp logistics Việt Nam còn ở mức độ thấp, đặc biệt là trong hoạt động vận tải đường bộ hiện đang chiếm hơn 77% thị phần. Đây là một yếu tố khiến các doanh nghiệp không thể vận hành một cách hiệu quả, cắt giảm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Phí logistics tại Việt Nam ước tính khoảng 25% GDP hằng năm, cao hơn đáng kể so với tỷ trọng 19% của Thái Lan, 18% của Trung Quốc, 13% của Malaysia, và cao gần gấp ba lần nếu so với các nước như Mỹ hay Singapore.

Hiệp hội doanh nghiệp Logistics Việt Nam cũng đã đề xuất triển khai lệnh giao hàng điện tử, có thể tiết kiệm hàng triệu giờ lao động hàng năm. Tuy nhiên, để triển khai được một hệ thống như vậy cần sự nỗ lực của toàn hệ thống, trong đó doanh nghiệp phải tương thích để kết nối, các cơ quan quản lý Nhà nước cần sẵn sàng và chấp nhận.

Cần đầu tư mạnh hạ tầng giao thông

TS.Đặng Kim Sơn -nguyên Viện trưởng Viện chính sách và chiến lược phát triển Nông nghiệp Nông thôn, cho rằng: Đầu tư phát triển hạ tầng giao thông là giải pháp quan trọng để hình thành sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp.

Để khắc phục khoảng cách xa từ Tây sang Đông, Trung Quốc ưu tiên phát triển cao tốc và tàu hỏa, đầu tư đồng bộ mạng lưới quốc lộ và đường nhánh, nhờ đó giảm được phí vận chuyển.

Phí vận chuyển đến cảng cách nơi sản xuất 1.000km của Mỹ năm 1998 là 5% với ngô. Tại Trung Quốc, đã giảm từ 4% năm 1998 xuống 3% năm 2000 với ngô, đậu giảm từ 10% xuống 3,5% (Mỹ 3,5%), gạo giảm từ 10% xuống 7% (Mỹ 8%).

Hà Lan là một nước nhỏ, diện tích và dân số chỉ bằng Đồng bằng sông Cửu Long nhưng có tới 2.800km đường sắt, 110.000km đường bộ (2.400km đường cao tốc). Đường hàng không đứng thứ 9 thế giới, 80 hãng hàng không với 230 tuyến bay đi khắp thế giới, nhờ đó mặt hàng hoa nhanh chóng được chở đi khắp các chợ hoa trên thế giới.

Tại Việt Nam, ông Sơn cho biết: Ở 2 vùng chuyên canh nông nghiệp chính (Đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên) có vài sân bay nhưng không có hàng không chuyên dụng cho nông nghiệp, không có đường sắt, không kết nối trực tiếp với cảng biển, nông sản phải vận chuyển qua TP.HCM.

Phước Vinh

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Hội nghị giao ban công tác tuyên giáo các cơ quan Trung ương Cụm I

    Ngày 5.12.2019 tại Hà Nội, Hội nghị giao ban công tác tuyên giáo 6 tháng cuối năm 2019 của các Đảng uỷ trực thuộc T.Ư, Uỷ ban MTTQ VN, T.Ư các tổ chức chính trị- xã hội đã diễn ra. Tham dự và chủ trì Hội nghị có các đồng chí Lê Mạnh Hùng – […]

  • Vinamilk nhận giải thưởng Doanh nghiệp xuất khẩu của châu Á 2019

    Ngày 28/11/2019, tại Singapore, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) là doanh nghiệp sữa của Việt Nam duy nhất nhận giải thưởng Doanh nghiệp Xuất khẩu của châu Á năm 2019 (The Asian Export Awards 2019), thuộc bảng các doanh nghiệp lớn. Trong đó, sản phẩm sữa đặc, mặt hàng xuất khẩu truyền […]

  • Festo, đối tác cung cấp công nghệ tự động hóa cho hiệu suất tối đa

    Festo (Đức) là Tập đoàn toàn cầu trong lĩnh vực số hóa, nhà cung cấp công nghệ tự động hóa và giáo dục kỹ thuật hàng đầu thế giới. Tập đoàn này đã và đang triển khai các dịch vụ và sản phẩm của mình để đáp ứng những yêu cầu về sản xuất thông […]

Sự kiện
Tam nông
  • Mô hình nông nghiệp đô thị cần nhân rộng

    Dù chỉ mới chính thức được Sở Kế hoạch và Đầu tư (KH& ĐT) TP. Hồ Chí Minh (HCM) cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh ngày 20/02/2019, nhưng đến nay, hợp tác xã (HTX) Nấm Thảo Nguyên Xanh là HTX nông nghiệp trong lòng đô thị đang thu lợi nhuận rất cao và […]

  • Chương trình OCOP: 200 gian hàng quảng bá ẩm thực các vùng miền

    Ngày 29/11, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới T.Ư (Bộ NN&PTNT) phối hợp với Sở NN&PTNT Hà Nội đã tổ chức họp báo chuỗi sự kiện hội thảo, quảng bá giới thiệu, kết nối giao thương sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) và đặc sản các vùng miền toàn quốc. […]

  • Định vị vai trò của doanh nghiệp và hợp tác xã trong chuỗi liên kết nông nghiệp

    Để nền nông nghiệp của cả nước thực sự có sức khỏe tốt, thì việc hình thành phát triển các tổ hợp tác (THT), đặc biệt là các hợp tác xã (HTX) chuyên ngành và doanh nghiệp vừa và nhỏ ở các địa phương là rất cần thiết trong thời gian tới. Bởi lẽ, hàng […]