01:26 - 19/03/2018

Du lịch: Ngành công nghiệp đã có khói?

Trong ba tiếng đồng hồ, hơn 100 tình nguyện viên của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đã gom được gần 2,5 tấn rác, trong phạm vi chưa tới 2km tại bãi Áng Dù (thuộc Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh); mỗi ngày, tổng lượng nước thải từ các tàu du lịch tại Hạ Long thải ra lên tới 502m3/ngày, hay để có thể hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải cho khu vực này, chi phí ban đầu được các chuyên gia của IUCN dự tính lên tới 3,1 triệu USD… là những nguy cơ đang gây ảnh hưởng trực tiếp đến Di sản thiên nhiên thế giới – vịnh Hạ Long.

Nhìn nhận từ bài học Tràng An

Bên cạnh tín hiệu mừng khi lượng du khách đến Hạ Long ngày càng tăng lên, thì nơi đây đang phải đối mặt với tình trạng lượng nước thải và rác thải ngày càng gia tăng và chất lượng môi trường nước đang chịu nhiều tác động. IUCN đã thường xuyên tuần tra, để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và kiểm soát các nguồn thải có ảnh hưởng tới môi trường nước vịnh như tình trạng xả nước thải chưa qua xử lý, ứng phó với các sự cố tràn dầu, tình trạng khai thác thủy sản hủy diệt trên vịnh. Hiện nay, tại vịnh Hạ Long đã thực hiện thu gom rác thải tại các điểm tham quan và rác thải trôi nổi trên và ven bờ vịnh. Chỉ tính riêng trong năm 2017, các tổ chức, cơ quan đã thu gom được 2.102 tấn rác tại đây. Vì vậy, theo ông Phạm Đình Huỳnh, Phó Ban quản lý Vịnh Hạ Long, muốn bảo tồn được nguyên vẹn các giá trị của di sản thiên nhiên để phát huy các giá trị này phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội thì công tác bảo vệ môi trường phải được chú trọng và quan tâm hàng đầu. Vấn đề xử lý nước thải, rác thải và bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản thiên nhiên đang ngày càng trở nên quan trọng vì ngày xem xét để công nhận lại Hạ Long là Di sản Thiên nhiên thế giới đang đến gần.

Tràng an đang bị băm nát

Lấy ví dụ về vi phạm mới đây tại khu di sản Tràng An, bà Phạm Thị Thanh Hường, đại diện UNESCO Việt Nam cho rằng đây là ví dụ nhãn tiền nhất của việc đặt mục tiêu ưu tiên của việc công nhận di sản như một biện pháp, công cụ phát triển kinh tế. Trong khi mục tiêu cốt lõi của việc công nhận di sản là bảo vệ được di sản đấy cho những thế hệ tiếp theo.

“Việc đặt mục tiêu công nhận di sản để phát triển kinh tế cũng giống như việc chúng ta thiết lập khu vực không hút thuốc trong môi trường đầy rẫy khói thuốc cho những người không hút thuốc, để thu hút mọi người đến tận hưởng không khí trong lành nhưng sau khi thu hút được mọi người đến thì chúng ta lại tổ chức hút thuốc ngay trong khu vực ấy, đây là một sự mâu thuẫn. Sự so sánh này hơi khập khiễng nhưng rất giống với việc chúng ta đặt mục tiêu công nhận di sản để phát triển kinh tế và sau khi được công nhận rồi thì chúng ta lại có rất nhiều lý do để muốn xây dựng. Nếu như chỗ nào ta cũng muốn hút thuốc thì tốt nhất là chúng ta đừng dựng biển không hút thuốc”.

“Trường hợp của Tràng An là một trường hợp cụ thể và rất rõ, chúng ta thiết lập vùng lõi, chứng minh có một hệ thống quản lý để bảo vệ giá trị nổi bật toàn cầu. Tuy nhiên trên thực tế, chúng ta lại làm ngơ hoặc cố tình cho việc đó diễn ra vì không thể nói việc đó diễn ra trong một đêm được. Đây là nhận thức phổ biến của những người có trách nhiệm quản lý nói chung, và bài học của Tràng An đã đặt ra những thách thức cho cấp quản lý ở cả cấp Trung ương. Nếu không, rất nhanh chóng, cục nam châm của chúng ta sẽ hết tác dụng. Đây là bài học đối với Hạ Long và Cát Bà. Thật là trớ trêu khi di sản đem lại nguồn thu cho các địa phương cả ngàn tỷ đồng mỗi năm, chưa kể nguồn thu gián tiếp khác nhưng các ban quản lý lại không có nổi kinh phí nhất định để giám sát đa dạng sinh học”, bà Hường phân tích.

Kỳ vọng vào cánh buồm xanh

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng, không thể nhìn quá trình đề cử, tái đề cử di sản chỉ với một danh hiệu là tấm vé giúp thu hút mọi người đến, giúp chúng ta có nhiều tiền hơn. Bởi bản chất thực sự của vấn đề đó là để bảo tồn, giúp chúng ta giữ được động lực trong phát triển lâu dài.

Ông Frank Hawkins, Giám đốc IUCN khu vực Bắc Mỹ cũng cho rằng, những thách thức trong quá trình phát triển du lịch sẽ tác động tới việc bảo tồn các giá trị di sản này. Đặc biệt, giữa Chính phủ và khu vực tư nhân cần có sự hợp tác. Bởi lẽ, ở nhiều quốc gia có di sản thế giới đảm bảo sự phát triển kinh tế của địa phương, áp dụng và tuân thủ theo tiêu chuẩn môi trường phù hợp, đáp ứng được các tiêu chuẩn ấy ngay từ đầu nên có được cách quản lý tác động của môi trường một cách hiệu quả.

Rác trôi nổi khi thủy triều lên, ở Hạ Long. Ảnh: TPO

Theo đánh giá của các chuyên gia trong Liên minh Vịnh Hạ Long – Cát Bà, tổng lượng nước thải từ các tàu du lịch là khoảng 502m3/ngày đêm, để đầu tư cho hệ thống xử lý nước thải này cần chi phí đầu tư ban đầu khoảng 3,1 triệu USD (bao gồm đầu tư cho 12 tàu thu gom trên biển là 1.200.000 USD, trang thiết bị lắp tại cảng là 600.000 USD, các trạm xử lý nước thải tại cảng là 800.000 USD và đầu tư trang thiết bị cho các tàu du lịch là 500.000 USD).

Chi phí vận hành hệ thống này vào khoảng 251 USD/ngày (theo ước tính chi phí các khu xử lý nước thải vận hành tương tự tại Phillippines). Theo tính toán phương án thu phí và hoàn vốn trong 5 năm. Trong đó phí cần thu để hoàn vốn chi phí ban đầu trong 5 năm là 3,4 USD/m3. Chi phí vận hành bình quân là 0,5 USD/m3. Mức phí dịch vụ xử lý nước thải có thể áp dụng là 5 USD/m3.

Mặc dù tỉnh Quảng Ninh đã quy định 100% tàu du lịch có hệ tách nước thải, mang về hệ thống thu gom tại cảng để xử lý… nhưng thực tế vẫn có tình trạng thải trộm và do “thiếu hệ thống thu gom”.

Nhìn nhận từ góc độ doanh nghiệp, là người kinh doanh du lịch với du thuyền ở cả Vịnh Hạ Long và khu vực quần đảo Cát Bà, ông Nguyễn Duy Phú, Chủ tịch Hội đồng quản trị Du thuyền Pelican cho rằng, con số để đầu tư xử lý nước thải trên du thuyền trên vịnh Hạ Long lớn hơn nhiều so với con số 3,1 triệu USD trên.

Mặc dù tỉnh Quảng Ninh đã quy định 100% tàu du lịch có hệ tách nước thải, mang về hệ thống thu gom tại cảng để xử lý… nhưng thực tế cũng vẫn có tình trạng thải trộm và do “thiếu hệ thống thu gom”, vì vậy để tăng hiệu quả của việc xử lý nước thải, nhiều chuyên gia cho rằng cần gắn chứng chỉ Bông sen xanh cho tàu du lịch đạt tiêu chuẩn về xử lý nước thải và rác thải. Tuy nhiên đây là chứng chỉ tự nguyện, do đó đòi hỏi cần phải có biện pháp mạnh từ chính quyền.

Xuân Thảo
Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Bàn tròn, Tin nóngDanh mục , ,
Tin cập nhật
  • Nông nghiệp chất lượng cao: Cần cái “bắt tay” giữa nông dân và doanh nghiệp

    Nhu cầu về sản xuất nông sản theo tiêu chuẩn chất lượng trong nước và quốc tế đối với các doanh nghiệp cũng như nông dân là thiết yếu và rất lớn. Vì vậy, việc “bắt tay” giữa doanh nghiệp và nông dân cần thay đổi tư duy để có nông sản “chuẩn” sạch, trở […]

  • Ngành nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu

    Biến đổi khí hậu (BĐKH) – thay đổi thời tiết, khí tượng – thủy văn đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu, đã gây ảnh hưởng nhất định đến điều kiện phát triển kinh tế – xã hội, đời sống của người dân Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng. Theo Sở Nông […]

  • Bệnh nấm phổi ở đà điểu

    Bệnh nấm phổi trên đà điểu thường do nấm Aspergillus Fumigatus gây nên, gây chết hàng loạt, tỷ lệ chết có thể lên đến hơn 50%, ảnh hưởng rất lớn đến năng suất nuôi nếu không có biện pháp phòng và xử lý kịp thời. Nguyên nhân Nấm nói chung là tác nhân gây bệnh […]

Sự kiện
Tam nông
  • Ngành nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu

    Biến đổi khí hậu (BĐKH) – thay đổi thời tiết, khí tượng – thủy văn đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu, đã gây ảnh hưởng nhất định đến điều kiện phát triển kinh tế – xã hội, đời sống của người dân Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng. Theo Sở Nông […]

  • Nhiều hội viên giỏi từ những phong trào có chiều sâu

    Chỉ trong 5 năm (2012-2017), từ thực trạng chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp còn chậm, nông sản thiếu sức cạnh tranh, Hội Nông dân tỉnh Vĩnh Long đã giúp tăng 40% thu nhập của người nông dân, vận động hội viên tự giác hiến 4.500m2 đất và 89, 324 tỷ đồng xây dựng Nông […]

  • Vai trò Vitamin A và E với bò thịt

    Kết quả từ các cuộc điều tra của Đại học bang Washington về hội chứng suy yếu ở bò thịt đã thúc đẩy tập trung mới, nhấn mạnh tầm quan trọng của Vitamin A và E trong sự phát triển của bò thịt. Sự thiếu hụt trong một trong hai vitamin trên là nguyên nhân […]