20:35 - 11/09/2017

Dự án BT: Xin đừng làm thất thoát tài sản của toàn dân

Thanh tra Chính phủ đã công bố kết luận thanh tra việc chấp hành quy định của pháp luật trong việc thực hiện một số dự án đầu tư theo hình thức BT, BOT trong lĩnh vực giao thông, môi trường tại Bộ Giao thông vận tải (GTVT). Tuy nhiên, đằng sau câu chuyện đầu tư còn là cả một câu chuyện dài liên quan đến đất đai…

Cuối tháng 4/2017, 3,5km đường Trần Hữu Dực, Nam Từ Liêm, nối đường Lê Đức Thọ và đường 70 tại Hà Nội, chính thức được thông xe. Đây được coi là một trong những con đường đắt nhất hành tinh.Thậm chí, có người còn cho rằng, đây là “con đường kim cương” bởi lẽ dự án làm 3,5km đường này có tổng mức đầu tư lên đến hơn 1.500 tỷ đồng do Cty Cổ phần Tasco làm chủ đầu tư theo hình thức BT (đổi đất lấy hạ tầng).

Để có được 3,5km đường Trần Hữu Dực, Nam Từ Liêm, nối đường Lê Đức Thọ và đường 70 , Hà Nội phải đổi gần 70 héc-ta đất. (*)

Hệ lụy nhãn tiền

Đáng nói, để có được 3,5 km đường này, Hà Nội phải đổi gần 70 héc-ta đất. Vả lại, nếu xem xét kỹ hơn, thì dự án này có chi phí giải phóng mặt bằng là 193 tỷ, còn lại hơn 1300 tỷ là để đầu tư làm đường. Tính ra, mỗi km đường do Tasco đầu tư lên tới hơn 370 tỷ đồng. Quy đổi sẽ ra hơn 16 triệu USD/km, suất đầu tư này quá cao. Bởi theo Bộ GTVT, giai đoạn 2005 – 2010, ở khu vực đồng bằng, suất đầu tư bình quân 1 km đường cao tốc là 12,5 triệu USD, gồm các tuyến: Cầu Giẽ – Ninh Bình, Láng – Hòa Lạc, TP Hồ Chí Minh – Trung Lương, TP Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây và Trung Lương – Mỹ Thuận. Còn đối với khu vực miền núi, trung du phía Bắc, từ năm 2010 đến nay, suất đầu tư cho các tuyến đường Hà Nội – Thái Nguyên, Nội Bài – Lào Cai chỉ vào khoảng 6.2 triệu USD/km.

Nhưng điều đáng nói, đây không phải là con đường duy nhất có suất đầu tư đắt như vàng tại Thủ đô này. Cũng như vậy ở nhiều địa phương, tình trạng đổi đất lấy hạ tầng cũng xảy ra và để lại nhiều hệ lụy cho dân sinh như ở Văn Giang, Hưng Yên là một ví dụ điển hình. Vậy chuyện này từ đâu mà có và nó tiền ẩn những nguy cơ gì?

Xét về bản chất câu chuyện đổi đất lấy hạ tầng chính là dạng thứ BT, trong đó đất công đã được “vốn hóa” để trả cho các nhà đầu tư hạ tầng. Quá trình chuyển đổi một phần lớn đất công, tài sản công từ khu vực nhà nước sang khu vực tư nhân dường như là tất yếu đối với các nước theo chế độ XHCN khi trong một nền kinh tế bao cấp, đất đai và hầu hết các tài sản trên đất đều thuộc sở hữu toàn dân. Khi chuyển sang kinh tế thị trường, thì nhà nước điều tiết thị trường bằng cách chuyển đất công và tài sản gắn với đất từ khu vực nhà nước sang khu vực ngoài nhà nước để đầu tư, phát triển.

Chuyện “đổi đất lấy hạ tầng” còn được gọi là “sử dụng quỹ đất để phát triển hạ tầng”. Rồi sau đó được giấu sâu vào “dự án BT”. Đây chỉ là một trong ba hình thức vốn hóa đất công phổ biến từ trước tới nay, ít nhất là từ năm 1990. Cũng dễ hiểu nguyên nhân của tình trạng này khi ngân sách nhà nước tại các địa phương không đủ để phát triển hạ tầng, trong khi đó, đất đai là nguồn vốn phổ biến mà nhà nước đang nắm giữ. Khi đó, Nhà nước và nhà đầu tư ký hợp đồng với nhau, trong đó, nhà đầu tư bỏ tiền ra xây dựng hạ tầng và được nhà nước trả lại số vốn đầu tư bằng đất đai. Một cách phổ biến nhất là nhà đầu tư bỏ tiền ra làm đường và nhà nước trả lại vốn đầu tư bằng đất đai hai bên con đường đó. Có điều, cơ chế định giá đất đai lại là khâu yếu nhất trong quá trình thực thi chủ trương này.

Minh bạch định giá đất

Như phần đầu đã nói, ngay suất đầu tư một km đường là rất khác nhau từ con đường Trần Hữu Dực ở Nam Từ Liêm cho đến các dự án giao thông khác mà Bộ GTVT đã chỉ ra. Nó dao động từ 6.2 triệu USD/km ở trung du Bắc Bộ cho đến hơn 16 triệu USD/km ở Thủ đô. Vậy, vấn đề đặt ra là giá trị những con đường, giá trị những khu đất hai bên đường hoặc ở những vị trí khác sẽ được định giá, quyết toán và kiểm toán ra sao. Đơn giản như đất đai hai bên đường sẽ được tính toán theo giá nào, giá đất nông nghiệp hay đất ở? Giá đất sẽ được tính theo tình trạng trước khi hay sau khi có con đường đó? Dường như cho đến nay, những cơ chế minh bạch, công khai về vấn đề này vẫn chưa được định hình hoặc chưa có một tiêu chuẩn cụ thể.

Dù Luật Đất đai qua các thời kỳ đã được bổ sung, hoàn thiện nhằm tránh những nguy cơ thất thoát đất công, nhưng những sự mập mờ vẫn còn đó dù cơ chế “đổi đất lấy hạ tầng” được khai tử bằng Nghị định 181/2004 khi yêu cầu hiện đấu giá đất sau khi phê duyệt quy hoạch hạ tầng để lấy tiền xây dựng hạ tầng. Đáng nói hơn, ngay Luật Đất đai 2013 cũng lại chấp nhận cơ chế BT mà thiếu đi cơ chế định giá hạ tầng, định giá đất đai.
Thế là ở các địa phương, hàng loạt dự án BT được đề xuất dù có những cảnh báo về nguy cơ tham nhũng và thất thoát đất công. Bài viết này sẽ không đủ dung lượng để liệt kê ra những dự án BT mà nguy cơ nhà nước phải bỏ ra rất nhiều đất đai để trả cho nhà đầu tư, đặc biệt là tại TP HCM.

Có điều cần chú ý rằng: từ đầu năm 2017 đến nay, khi Chính phủ bắt đầu kiểm soát chặt hơn các dự án BOT, nhiều dự án BOT được kiểm toán và thời gian thu phí rút ngắn tới hơn 100 năm, cũng như việc nhiều trạm BOT đang gây bức xúc dư luận, thì xu hướng các nhà đầu tư mong muốn dịch chuyển dự án BOT thành BT đã được tính đến.

Liệu rằng nhà nước có thể ban hành một chính sách chặt chẽ hơn để phòng ngừa tới mức thấp nhất những rủi ro do các dự án BT mang lại? Chẳng hạn như nhà nước sẽ không dùng đất để trả cho các nhà đầu tư nữa. Thay vào đó, nhà nước sẽ tổ chức đấu giá đất rồi lấy tiền thu được trả lại cho các nhà đầu tư. Dĩ nhiên, có tính tới tỉ lệ lãi nhất định cho các nhà đầu tư.

Một chính sách như vậy hẳn nhiên sẽ đưa các dự án BT về đúng bản chất của nó và nhà nước cũng không làm thất thoát đi tài sản của toàn dân. Đồng thời, đó sẽ là cơ hội lớn cho các nhà đầu tư BT chân chính.

(*) http://giaoduc.net.vn/Kinh-te/Thanh-tra-Chinh-phu-can-lam-ro-viec-doi-35km-duong-lay-gan-70-hecta-dat-Ha-Noi-post176442.gd
http://danviet.vn/kinh-te/35km-duong-tasco-va-nhung-du-an-hoa-vang-767829.html
Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Góc nhìn, Tin nóng, Xã hộiDanh mục
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Hiệu quả từ mô hình nuôi lươn đáy không bùn

    Nhằm đa dạng hoá các sản phẩm nuôi trồng thuỷ sản cho hội viên nông dân và đẩy mạnh xây dựng Chi hội Nông dân nghề nghiệp, Tổ hội Nông dân nghề nghiệp. Năm 2020 T.Ư Hội Nông dân Việt Nam (NDVN) đã triển khai dự án nuôi lươn trong bể xi măng đáy không […]

  • Đồng Tháp: 5/8 xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới

    Chiều ngày 15/1, tại tỉnh Đồng Tháp, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức buổi họp mặt mừng Đảng – mừng Xuân Tân Sửu năm 2021 và báo cáo kết quả nổi bật thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm (2016-2020). Tại buổi họp mặt, ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ […]

  • Sức sống mới ở miền quê Hiệp Cường

    Hiệp Cường là một xã của huyện Kim Động – mảnh đất tọa lạc ở cửa ngõ của TP. Hưng Yên. Mảnh đất này đang sải những bước dài trên con đường đổi mới để trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu vào năm 2025. Phát triển kinh tế nông nghiệp vững chắc Từ […]

  • Đêm 10/1, không khí lạnh tăng cường, vùng núi cao có thể có mưa tuyết

    Do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường, gió Đông Bắc trong đất liền ở Bắc Bộ và Trung Bộ mạnh lên cấp 3-4, vùng núi cao có khả năng xảy ra mưa tuyết và băng giá. Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, chiều 9/1, có một bộ phận […]

  • Bão số 14 sẽ suy yếu thành áp thấp nhiệt đới

    Dự báo trong 24 giờ tới, bão di chuyển theo hướng Tây Tây Nam, mỗi giờ đi được 10-15km và suy yếu thành áp thấp nhiệt đới. Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hồi 7 giờ ngày 21/12, vị trí tâm bão ở vào khoảng 9,1 độ Vĩ Bắc; 113,2 […]

  • Bão số 14 trên Biển Đông có khả năng mạnh thêm, gió giật cấp 10

    Sức gió vùng gần tâm bão số 14 mạnh cấp 8 (60-75 km/giờ), giật cấp 10; toàn bộ tàu thuyền hoạt động trong vùng nguy hiểm đều có nguy cơ cao chịu tác động của gió giật mạnh. Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hồi 4 giờ ngày 21/12, vị […]

Bàn tròn
VIDEO
Nhàn đàm
  • Thật khó cắt nghĩa khi những người nghèo, lại nhường sự hỗ trợ cho người khác, trong khi nhiều người có chức, có quyền lại dễ dàng sa ngã vì tiền? Có phải lòng tự trọng đã quyết định tất cả? Trong những ngày qua, hàng ngàn người dân ở huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa) […]

  • Xin nói ngay rằng, dù cho không có cách làm này, thì trong cộng đồng đã và đang có nhiều hình thức thiện nguyện khác để trợ giúp người khó khăn trong điều kiện cả nước đang dốc sức chống đại dịch Covid-19. Chẳng hạn như các điểm chia sẻ thực phẩm của các nhóm […]

  • Sau một năm 2018 thắng lợi rực rỡ, XK nông, lâm, thủy sản đang hăm hở hướng tới mục tiêu 43 tỷ USD cho cả năm 2019. Nông sản Việt hiện đã có mặt tại hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới với hàng chục mặt hàng liên tục duy trì […]

  • Bởi vì tinh thần của dịp lễ Tết là: Quà có thể không có, nhưng nụ cười thì luôn tỏ trên môi. Trào lưu quà Tết phi vật chất ở phương Tây, Trung Quốc, và Việt Nam giúp làm giảm gánh nặng cho người tặng, giảm các biến tướng tiêu cực, và quan trọng nhất […]

  • Dù rằng tương lai rất mờ mịt, nhưng một bộ phận không nhỏ người nhập cư ở các thành phố lớn vẫn “bám trụ”, vẫn không muốn trở về nơi mình đã ra đi. Họ đang “mắc kẹt” ở chốn thị thành.. Trong những dãy nhà trọ ở một con hẻm lớn, muôn vàn câu […]

Tách trà sáng
  • Khi người trẻ ngồi chờ sung rụng!

    Thành phố tôi sống, giờ trong câu chuyện cà phê buổi sáng nào của những người trên ba mươi tuổi, cũng có dăm câu về đất. Ở ngoại thành nói chuyện đất vườn. Ở trung tâm nói chuyện mua bán nhà. Rồi những người Hàn Quốc, Trung Quốc khởi đầu đến thuê nhà ở để […]

  • “Cứ vô tư” mà lưu thông

    Sau hơn 50 năm diễn ra sôi nổi với sự tranh tài của 80 triệu thí sinh. Mới đây, tỉnh Ế Thẻo đã trao giải cho các thí sinh đạt kết quả tốt nhất tại  hội thi rất đặc biệt có tên “Ai là người vô tư nhất”. Phóng viên Tạp chí “Cứ vô tư” […]

  • Thành phố “đáng sống”?

    Sau trận mưa kỷ lục hai ngày 8, 9/12, thành phố Đà Nẵng bị ngập úng, nước ở các hồ đập, bãi biển dâng cao, ảnh hưởng nặng nề đến đời sống, sinh hoạt của người dân. Biến đổi khí hậu đã làm cho các hiện tượng thời tiết có xu hướng cực đoan hơn […]

  • Biếm hoạ tham nhũng

    Chỉ qua 4 tháng phát động, cuộc thi vẽ biếm họa chủ đề “Phòng chống tham nhũng” do Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm tổ chức, đã nhận được 518 tác phẩm từ khắp nơi trên cả nước gửi về tham dự. 158 tác phẩm đã được chọn để giới thiệu tại Bảo […]

  • “Chúng ta đang bỏ trống việc kiểm soát ở khâu sử dụng bia rượu”

    Nhìn thẳng thực tế, hiện chúng ta đang bỏ trống việc kiểm soát ở khâu sử dụng bia rượu. Điều này khiến thói quen sử dụng rượu bia của người Việt Nam ngày càng có xu hướng lạm dụng, điều này cũng đồng nghĩa với việc những hệ lụy của nó gây ra ngày càng […]

Copyright 2015 Làng Mới, All right Reserved
Tạp chí điện tử Làng Mới - Cơ quan của TW Hội Nông Dân Việt Nam
Giấy phép số 373/GP-BTTTT cấp ngày 06/07/2016
Tổng Biên Tập: Nguyễn Thị Thanh Huyền
Phó Tổng Biên Tập: Nguyễn Thanh Sơn - Đỗ Thị Sâm
Thư ký điện tử: Lê Thị Thanh An
Tòa soạn: Tầng 7, Lô E2, KĐT mới Cầu Giấy, Đ Dương Đình Nghệ, P Yên Hòa, Q Cầu Giấy, Hà Nội
Văn phòng Phía Nam: 236A/6 Lê Văn Sỹ, P1, Q.Tân Bình, TP.HCM
Điện thoại: 0839913578 - Đường dây nóng: 0975996568