07:34 - 10/09/2018

Đôi điều thú vị về Sài Gòn xưa

Trải qua hàng trăm năm biến động thăng trầm của lịch sử, có thể nói văn hoá cả thế giới như hội tụ lại dưới vòm trời Sài Gòn – thành phố Hồ Chí Minh khiến thành phố này có một bộ mặt văn hoá đa dạng và nhiều sắc thái. Nhiều tên gọi, địa danh chúng ta vẫn dùng, tuy nhiên tại sao gọi như vậy thì không hẳn ai cũng biết. Vài mẫu thông tin nhỏ thú vị sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn.

Tên gọi Gò Vấp

Trước năm 1975 Gò Vấp là một quận của tỉnh Gia Định gồm có 8 xã. Quận lỵ Gò Vấp cách Sài Gòn 10km. Đó là nơi có nhiều thành quách (An Nhơn, Hạnh Thông Tây), vườn rau cải (Hạnh Thông Tây), ruộng rau muống (Xóm Mới), vườn dừa (An Phú Đông, Bình Triệu), vườn sầu riêng, măng cụt (Nhị Bình), vườn bưởi (Thạnh Lộc) với hai xã đông dân cư và phồn thịnh về kinh tế và thương mại gần Sài Gòn: Bình Hòa và Thạnh Mỹ Tây.

Hình: bản đồ hành chính quận Gò Vấp.

Gò Vấp còn được gọi Gò Vắp và theo một số nhà nghiên cứu thì đây mới là tên gốc, tên hiện nay (Gò Vấp) là do đọc trại ra.

Có thuyết khác thì cho rằng nguồn gốc của tên Gò Vấp là do trước đây nơi này là một ngọn đồi trồng cây Vấp. Cây vấp có nguồn gốc từ các nước Châu Á nhiệt đới: Ấn Độ, Sri Lanka, Malaysia, Việt Nam. Cây có thân gỗ lớn, thuôn thẳng, cao từ 15 – 20m. Vỏ cây màu nâu đen và gỗ thì cứng như gỗ lim. Cây Vấp còn có tên tiếng Khmer là cây Krai.

Phở tàu bay

Ngày nay, nếu có dịp đi ngang đường Lý Thái Tổ, đoạn gần nhà thờ Bắc Hà, các bạn sẽ thấy một quán phở trưng biển hiệu rất bự: “Phở tàu bay (không chi nhánh)”, đây chính là một trong 3 quán phở rất được ưa chuộng của người Sài Gòn xưa.

Giá ở quán: từ 50-60 ngàn là bạn có thể ăn no căng bụng.

Theo khảo cứu của nhà báo Võ Đắc Danh về lai lịch của phở, thì “phở Tàu Bay” có gốc gác Hà Nội từ năm 1938, chủ quán là ông Phạm Đăng Nhàn. Khách hàng không rõ tên ông, chỉ thấy hay đội mũ cát két cũ giống của phi công, nên gọi luôn là “tàu bay”.

Phở Tàu Bay theo chân ông Nhàn di cư vào Nam năm 1954, nằm trên đường Lý Thái Tổ quận 10 bây giờ, tiếp tục nổi tiếng lẫy lừng phong cách phở Bắc. Trước đó, ông Nhàn cũng nhường lại thương hiệu và hướng dẫn nấu phở cho một người bạn và ân nhân của mình tên Đỗ Phúc Lâm, về sau chạy tản cư vào Thanh Hóa.

Ban đầu, phở Tàu Bay kiên quyết giữ đúng phong vị phở Bắc, không thêm rau giá, tương đen, tuy nhiên, trước áp lực hoà nhập, phở Tàu Bay đã chịu nhún mình, nhường nhịn để vừa lòng thực khách.

Vì quán phục vụ khá đông khách nên các tô phở ở đây sẽ được làm sẵn, khi nào khách đến, chủ quán sẽ chan nước lèo vào tô là dùng được ngay.

Bánh bao Cả Cần

Nếu bạn ở Sài Gòn đã lâu, thì hẳn bạn cũng đã từng nghe qua thương hiệu “bánh bao Cả Cần” rồi…

Người đầu tiên sản xuất thứ bánh bao này là ông Trần Phấn Thắng (đã qua đời từ lâu). Đây là thứ bánh bao đặc chất của người miền Nam (sản xuất ở Sài Gòn), khác với bánh bao của người Hoa. “Bánh bao Cả Cần” không trắng như bánh bao gốc của người Hoa, mà hơi hẩm, vì không dùng bột tẩy. Vị bánh bao bùi hơn, ăn không dính răng, nhân bánh bao hoàn toàn là thịt băm, không pha lẫn cá và dầu mỡ như bánh bao của người Hoa.

Về việc có cái tên “Cả Cần”, theo lời kể của ông Thắng thì: Cần là tên một người bạn thơ ấu của hai anh em chẳng may mất sớm.Chữ Cả ông ghép vào vì cá tính của ông thích những chữ cùng phụ âm như kiểu Tin -Tình – Tiền – Tù – Tội. Và ông tâm đắc câu quảng cáo của ông dùng bao năm nay toàn bằng chữ C: “Có Cả Cần Cần Chi Có Cả”. .

Bánh Bao Cả Cần bây giờ ở Sài Gòn (bán ngay góc Ngã tư Nguyễn Tri Phương và Hùng Vương):

Tại sao Sài Gòn có 1 loại thức uống mang tên là “bạc xỉu”?!

Chữ “bạc xỉu”, gọi tắt của cụm chữ “bạc tẩy xỉu phé”. Mấy chữ đó là âm từ tiếng Quảng Đông, thứ tiếng Tàu khá phổ thông trong số những người Tàu sống ở Sài Gòn.

Bạc là màu trắng, Tẩy là cái ly không, Xỉu là một chút, và Phé là cà phê. Rõ nghĩa hơn, đó là một thức uống theo ý khách hàng : Sữa nóng thêm một chút cà phê. Sữa đặc pha với nước sôi thường có mùi hơi khó uống, nên chút cà phê thêm vào sẽ làm cái mùi ấy mất đi.

Ở những quán cà phê bình dân của người Tàu (những năm 50, 60, Sài Gòn đầy dẫy những quán cà phê bình dân kiểu này, chúng thường chiếm vị trí thuận lợi ở mỗi đầu con hẻm), khi khách hàng Việt gọi một món thức ăn, thức uống bằng tiếng Việt, phổ ky (người hầu bàn) thường có thói quen đứng từ bàn của khách nói vọng vào bếp (cũng được đặt ngay trong một góc gần ngay chỗ thực khách ngồi ăn uống) món thức ăn, uống ấy bằng tiếng Tàu. Dần dà, người khách Việt thuộc lòng món ăn, uống ưa thích bằng tiếng Tàu và sau đó, đã sử dụng luôn chúng trong lúc gọi thực đơn. Sau này, ngoài bạc xỉu nóng, người Việt còn uống bạc xỉu đá.

Ngã 5 Chuồng Chó

Ngã Năm Chuồng Chó là một địa danh thuộc quận Gò Vấp, tỉnh Gia Định. Thời Pháp thuộc, vùng này gọi là Ngã Năm Hàng Điệp. (Lúc đó, ở đây dọc năm bên đường chéo nhau của khu vực có trồng mấy hàng cây Điệp rất lớn và đẹp)

Sau đó lực lương quân sự Pháp Việt phối hợp nhau thành lập ở vùng này một trường Quân Khuyển.

Ngã năm Chuồng Chó (Q.Gò Vấp) được đặt tên theo một trường huấn luyện quân khuyển chế độ cũ ở ngay sát ngã năm.

Theo lời kể của những người lớn tuổi, tên ban đầu của ngã năm này là Ngã Năm Trường Chó, về sau người dân đọc trại đi thành Ngã Năm Chuồng Chó.

Hiện nay tên gọi đó vẫn lưu truyền và khu vực này còn có thêm tên gọi mới là Ngã Sáu Gò Vấp

Tại sao lại có 1 giao lộ mang tên “Ngã tư Bảy Hiền”?

Ngã tư Bảy Hiền nằm tại quận Tân Bình, là 1 nút giao thông quan trọng trên địa bàn Sài Gòn, là nơi giao nhau của 4 con đường lớn: Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Cách Mạng Tháng 8, Lý Thường Kiệt.

Dân cư sinh sống quanh khu vực ngã tư Bảy Hiền chủ yếu là người miền Trung (đa số là người Quảng Nam). Nơi đây có 1 ngành nghề nổi tiếng là dệt vải.

Ngã tư Bảy Hiền đã có trước thời chế độ cũ, được đặt theo tên một điền chủ giàu có ở khu vực và nổi tiếng thương người.

Ngày xưa, tại khu vực ngã tư Bảy Hiền là 1 vùng đất rộng lớn của 1 gia đình giàu có và đầy quyền lực thời xưa (SGNX ko nhớ rõ là ai nên xin ẩn danh tánh của gia đình này), và được sử dụng để chuyên trồng cao su. Gia đình này có mướn 1 người để quản lý, trông coi rừng cao su. Người này có tên là Hiền, trong nhà đứng thứ bảy nên quen miệng gọi là “Bảy Hiền”.

Ông Bảy Hiền ngoài việc trông coi rừng cao su thì còn mở thêm một quán cafe đặt tên “Bảy Hiền” gần ngã tư để phục vụ cho công nhân cao su cũng như là khách đi đường. Vì ngày trước, cả khu vực chỉ có mỗi quán “Bảy Hiền” nên dần dà nó trở thành điểm hẹn gặp gỡ của nhiều người. Lâu dần, người ta quen miệng gọi tên “Bảy Hiền” và đặt tên luôn cho giao lộ này là “Ngã tư Bảy Hiền”.

Bài viết này chỉ là 1 giả thiết truyền miệng, được nghe kể lại, vì vậy không đảm bảo về tính xác thực của câu chuyện mà chỉ xem đây như là 1 giả thiết để các bạn cùng tham khảo.

Đồng hồ của Nhà thờ Đức Bà

Bộ máy đồng hồ trước vòm mái cách mặt đất chừng 15 m, giữa hai tháp chuông được chế tạo tại Thụy Sĩ năm 1887, hiệu R.A, cao khoảng 2,5 m, dài khoảng 3 m và ngang độ hơn 1 m, nặng hơn 1 tấn, đặt nằm trên bệ gạch. Dù thô sơ, cũ kỹ nhưng hoạt động khá chính xác. Để điều chỉnh đồng hồ, phía sau máy có một chiếc đồng hồ to cỡ đồng hồ reo trong gia đình. Chỉ cần theo dõi chiếc đồng hồ con này, có thể biết đồng hồ lớn chạy chậm, nhanh, đúng hay sai giờ. Mỗi tuần phải lên giây đồng hồ một lần và chiếc cần để lên giây đồng hồ giống như tay quay máy xe. Đồng hồ còn có hệ thống bao giờ bằng búa đánh vô các chuông của nhà thờ, tuy nhiên đã không còn hoạt động do dây cót quá cũ.

Hình: Nhà thờ Đức Bà năm 1955.

Saigon 1955 – Cầu Chà Và

Trong cuốn “Sài Gòn năm xưa”, cụ Vương Hồng Sển có giải thích cây cầu có tên như vậy vì lúc xưa nó nằm trong phố người Chà (người Ấn), và họ chuyên buôn bán vải vóc.

Nhịp giữa của cây cầu có thể nâng lên cho ghe lớn qua lại khi cần, nhờ hệ thống tời nằm bên trong các trụ cổng.

Nguồn Tổng hợp

 

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Ngăn kéo thời gianDanh mục
Tin cập nhật
  • Những điểm đến đẹp nhất Lai Châu

    Vùng Tây Bắc nước ta từ lâu đã trở thành đề tài bất tận với những trang báo, bài viết, trở thành điểm đến yêu thích của dân du lịch trong và ngoài nước. Cũng nằm ở Tây Bắc, thế nhưng Lai Châu lại được biết đến ít hơn so với những địa danh khác […]

  • Rộn ràng trò chơi “đánh gụ” của phụ nữ Sán Chỉ

    Đánh quay (gụ) là trò chơi dân gian có từ lâu đời, một thời là môn chơi độc quyền của giới mày râu. Nhưng những năm gần đây, môn chơi này thu hút nhiều chị em Sán Chỉ tham gia. Đây là nét sinh hoạt thể hiện quan niệm nhân sinh, tượng trưng cho sức […]

  • Dinh dưỡng để người cao tuổi luôn khỏe mạnh

    Người cao tuổi (NCT) cần một chế độ dinh dưỡng đa dạng và hợp lý để tránh bệnh tật. nhưng đôi khi họ quên cả ăn, uống làm cho sức khỏe càng kém hơn. vì vậy, những người trong gia đình cần chú ý quan tâm, chăm sóc người thuộc đối tượng này. Việt Nam […]

Sự kiện
Tam nông
  • Ngành nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu

    Biến đổi khí hậu (BĐKH) – thay đổi thời tiết, khí tượng – thủy văn đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu, đã gây ảnh hưởng nhất định đến điều kiện phát triển kinh tế – xã hội, đời sống của người dân Việt Nam nói chung và TPHCM nói riêng. Theo Sở Nông […]

  • Nhiều hội viên giỏi từ những phong trào có chiều sâu

    Chỉ trong 5 năm (2012-2017), từ thực trạng chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp còn chậm, nông sản thiếu sức cạnh tranh, Hội Nông dân tỉnh Vĩnh Long đã giúp tăng 40% thu nhập của người nông dân, vận động hội viên tự giác hiến 4.500m2 đất và 89, 324 tỷ đồng xây dựng Nông […]

  • Vai trò Vitamin A và E với bò thịt

    Kết quả từ các cuộc điều tra của Đại học bang Washington về hội chứng suy yếu ở bò thịt đã thúc đẩy tập trung mới, nhấn mạnh tầm quan trọng của Vitamin A và E trong sự phát triển của bò thịt. Sự thiếu hụt trong một trong hai vitamin trên là nguyên nhân […]