06:51 - 22/06/2019

Độc đáo nhà cổ Lộc Yên

Tiên Phước (Quảng Nam) không những nổi tiếng với những vườn cây đặc sản, có giá trị kinh tế cao, đã từng làm say lòng người, mà còn cuốn hút du khách thập phương bởi những ngôi nhà cổ độc đáo hàng trăm năm tuổi và những thắng cảnh đẹp đẽ khác.

Tạm từ giã những bộn bề công việc, lo toan của cuộc sống, cái oi bức ngột ngạt nơi phố thị xô bồ… Bạn hãy thử thực hiện một chuyến điền dã ngược dòng con sông Tiên hiền hòa đã từ lâu đi vào ca dao, dân ca của người dân nơi đây để tìm lại cảm giác thảnh thơi, nhẹ nhàng giữa những ồn ào, tất bật…

Sông Tiên nước chảy ngược dòng

Ai chưa đến đó cho lòng vấn vương.

Những ngôi nhà cổ trăm năm ẩn hiện dưới những vườn cây xanh ngắt của làng cổ Lộc Yên. ẢNH- XUÂN THỌ

Từ trung tâm thành phố Tam Kỳ, thẳng tuyến quốc lộ 40B về hướng Tây theo hướng Tam Kỳ – Trà My khoảng 35km là đến UBND xã Tiên Cảnh (huyện Tiên Phước), du khách đi khoảng 500m nữa sẽ đến một con đường bê tông dẫn vào làng cổ Lộc Yên. Làng tựa lưng vào núi nhìn ra khoảng không gian thoáng đãng với những ruộng bậc thang đặc trưng theo kiểu vùng miền đồi núi, trung du; những hàng cau cao vút lên trời xanh, hàng chè tàu thẳng tắp và những con ngõ dài được lát bằng đá mát lạnh…

Những ngõ đá duyên dáng và độc đáo trở thành một chi tiết không thể thiếu trong không gian nhà cổ nơi đây… Lớp cha trước lớp con sau trải qua bao thế hệ những viên đá tưởng chừng vô tri kia bỗng có hồn, hồn đá và hồn người như thấp thoáng trong những lối đi về.

Có duyên lấy đặng chồng nguồn,

Ngồi trên ngõ đá có buồn cũng vui.

Đằng sau những con ngõ thơ mộng, dài hun hút là những ngôi nhà cổ trầm lặng theo thời gian. Đến nay, làng Lộc Yên còn khoảng hơn 10 ngôi nhà cổ trên 100 tuổi. Cũng giống như những ngôi nhà dưới đồng bằng, người làng Lộc Yên khi dựng nhà cũng sắp đặt, đào đất để tạo ra một mặt bằng để dựng hai kiến trúc nhà chính và nhà ngang, một nhà cầu để nối liên thông với hai nhà trên. Các ngôi nhà gỗ cổ hàng trăm năm tuổi ở làng Lộc Yên, xã Tiên Cảnh mang phong cách kiến trúc nhà rường truyền thống gồm ba gian, hai chái đầu hồi. Các trính được đẽo khắc uốn lượn, cùng với trỏng quả (con đội) chạm nổi hình con dơi bay xuống, và gia thu (hai cánh trang trí hai bên trỏng quả) của kèo nóc khiến kết cấu gỗ ở chính thất hết sức sinh động. Trên hai kèo đầu hồi còn trang trí bức cuốn chạm hình cuốn thư cách điệu, và ở mặt dưới kèo lòng ba chạm các cảnh thú rừng như nai, sóc… rất chi tiết, lộ rõ nét tài hoa của phường thợ thời bấy giờ.

Tại làng cổ Lộc Yên cũng như những ngôi nhà thuộc làng khác tại Tiên Phước, du khách dễ dàng nhận thấy sự kết hợp có chọn lọc từ vật liệu tự nhiên để góp phần cấu thành nên một ngôi nhà. Người xưa dựng nhà, phần mái thường chen một cây gỗ có tuổi thọ không cao lắm vào để con cháu sau này kế thừa và tiếp tục tu sửa, đó là nhằm giáo dục khuyên răn về vấn đề đạo đức, lối sống, luôn biết giữ mình, sống đúng đạo làm người để bề dưới noi theo, nhưng nền và tường của ngôi nhà thì được xây nên từ loại đá sẵn có tại đây.

Ngõ đá vào làng cổ Lộc Yên. Ảnh – Dân Trí

Theo các nhà nghiên cứu, kiểu thức nhà rường, kết cấu “tam đoạn” và điêu khắc tinh xảo, hiện còn gần như nguyên trạng khiến làng nhà cổ này có giá trị “độc nhất vô nhị”. Nhưng Lộc Yên không chỉ có quần thể những ngôi nhà cổ mà còn là không gian tổng thể, đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng và bình dị của một ngôi làng di sản. Vẻ đẹp độc đáo thuần Việt của ngôi làng vẫn mặc nhiên tồn tại lâu nay, chứa đựng những giá trị văn hoá vừa vật thể lẫn phi vật thể, lại là những di sản động mang hơi thở cuộc sống, sinh hoạt, sản xuất của con người.

Sau khi vẻ đẹp ấy được “phát hiện lại”, trong mấy năm trở lại đây, ngành Văn hoá – Thể thao – Du lịch Quảng Nam đã lên kế hoạch xây  dựng một chương trình du lịch sinh thái làng quê đầy tham vọng, không chỉ là tham quan theo kiểu “đến rồi đi” mà hoàn toàn có thể lưu trú theo kiểu du khách hoà nhập vào không gian sống của làng, làm cư dân thực thụ của làng. Giá trị vật thể và giá trị phi vật thể của không gian văn hóa quần thể Nhà cổ Lộc Yên tạo nên sự biến đổi đối với sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương trong thời gian tới. Sự kết hợp của các giá trị văn hóa đã tạo nên một làng Lộc Yên với tiềm năng phát triển du lịch sinh thái phong phú đa dạng.

Nếu tỉnh Thừa Thiên – Huế có làng cổ Phước Tích bên bờ sông Ô Lâu với hơn 30 ngôi nhà cổ, thì ở tỉnh Quảng Nam còn sót lại sau chiến tranh một làng cổ thuần Việt với gần 20 ngôi nhà rường ở Tiên Phước. Các ngôi nhà năm chủ yếu ở Lộc Yên (Tiên Cảnh) và nằm rải rác ở các làng quê Tiên Châu, Tiên Mỹ, Tiên Hiệp. Đây chính là yếu tố đặc trưng, rất “bản địa” đã và đang là niềm tự hào của người dân Tiên Phước. Có thể nói người dân nơi đây gìn giữ những ngôi nhà cổ như gìn giữ một cái gì đó rất thiêng liêng chứ hoàn toàn không chỉ giá trị vật thể. Con người Tiên Phước vốn trọng nhân, hiếu nghĩa, chân chất, thật thà nhưng cũng rất tinh tế trong ứng xử hàng ngày, họ không dễ dàng đem những di sản của cha ông, những di sản có giá trị nhân văn như thế để mặc cả thiệt hơn.

Làng cổ Lộc Yên là điểm tham quan, du lịch sinh thái làng quê trung du hấp dẫn ở miền Trung, được nhiều người biết đến. Mỗi năm, có hàng trăm người dân trong vùng và khách thập phương đến Lộc Yên tham quan nhà cổ, dã ngoại vui chơi sau một ngày lao động, học tập vất vả. Những ngõ làng Lộc Yên quanh co theo triền núi với hàng cau cao vút lên trời xanh, những thửa ruộng lúa xanh rờn, những con đường lát đá dẫn lên các nhà cổ rợp bóng cây xanh, những khuôn viên nhà vườn mát mẻ và đặc biệt là người dân quê thuần hậu, chất phác, thật thà mến khách.

Về Tiên Phước để được thả hồn mình trong không gian hiền hoà của những làng sinh thái, được thăm thú những ngôi nhà cổ độc đáo, những thắng cảnh thiên nhiên quyến rũ của vùng trung du, để cảm nhận cái giao hoà của đất trời cây cỏ, của tình người hẳn cũng là cái thú tao nhã, một nhu cầu tinh thần không thể thiếu trong mỗi chúng ta.

Ngô Nga

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Làng mớiDanh mục ,
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Từ HTX Nông nghiệp ổi Thanh Kiên, nghĩ về xuất khẩu trái cây ở Việt Nam

    6 tháng đầu năm 2019, Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp ổi Thanh Kiên (ấp Bố Lá, xã Phước Hoà, huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương) đã xuất khẩu được hơn 260 tấn ổi sạch sang các nước: Dubai, Oman, Úc, Singapore, Ấn Độ, Nhật Bản…Đây là một thành tích đáng nể so với một […]

  • Khoa học công nghệ – đòn bẩy xây dựng nông thôn mới

    Ngày 17/9/2019, đoàn công tác của Bộ Khoa học và Công nghệ do đồng chí Chu Ngọc Anh – Ủy viên Ban Chấp hành T.Ư Đảng, Bộ trưởng dẫn đầu đã có chuyến làm việc với hai tỉnh Kiên Giang và Cà Mau về tình hình triển khai các giải pháp thúc đẩy khoa học và […]

  • Sẽ kiểm tra thực tế việc ngư dân Phú Yên tự hoán cải tàu cá

    Tổng cục Thủy sản đã yêu cầu Chi cục Thủy sản tỉnh Phú Yên phải thực hiện đúng các văn bản hướng dẫn về hoán cải tàu cá. Liên quan đến việc ngư dân tự hoán cải tàu cá không theo hướng dẫn tại Phú Yên, ngày 16/9, đại diện lãnh đạo Tổng cục Thủy […]