07:30 - 25/06/2018

Doanh nghiệp đang trục lợi từ cơ chế đầu tư BT?

Hà Nội vừa cấp giấy chứng nhận đầu tư cho một loạt dự án hạ tầng theo hình thức BT và đối ứng bằng hàng trăm ha đất.

Để làm tuyến đường nối Lê Trọng Tấn với Vành đai 3 dài gần 3 km, Hà Nội sẽ dùng quỹ đất 39,8 ha tại Nam Từ Liêm thanh toán cho liên danh nhà đầu tư Công ty Cổ phần Phát triển Nhân lực LOD và Công ty TNHH Phát triển Bắc Việt. Tuy nhiên, cả hai đều chưa có kinh nghiệm làm dự án giao thông.

“Cánh tay kỳ ảo” của DN

Từ hai góc độ kinh tế và pháp lý, BT về bản chất là một giao dịch mua sắm công với điều kiện thanh toán chậm hay sau. Mặc dù là hoạt động mua – bán nhưng nó lại phi thị trường, bởi bên mua (Nhà nước) không có sản phẩm cùng loại để được lựa chọn và bên bán không có ai để phải cạnh tranh trực tiếp. Về giá cả đối với bên bán, sẽ không thể có giá bán thị trường bởi nó được xác định theo quy trình dự toán và quyết toán của một dự án đầu tư, vốn rất phức tạp để xác định, lại dễ bị thay đổi theo hướng tăng lên bởi nhiều yếu tố ngoại vi, do đó, con số cuối cùng luôn luôn phụ thuộc vào các quyết định chủ quan của cơ quan hoặc cá nhân có thẩm quyền phê duyệt. Trong khi đó, đối với “vật” mà bên mua sử dụng để thanh toán cho việc mua hàng là công trình hạ tầng thì giá cả lại xác định được ngay, nhưng đó luôn luôn là giá tối thiểu, còn giá tối đa sẽ do thị trường quyết định.

Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước công bố gần đây cho thấy có đến hơn 90% dự án BT đều lựa chọn nhà đầu tư qua chỉ định thầu, dù chính sách có quy định cả hình thức đấu thầu công khai.

Và đằng sau cuộc giao thương đó là Nhà nước ứng trước quỹ đất, thay vì khoản vốn cho nhà đầu tư. Nhưng bất cập xảy ra khi những hợp đồng BT bắt đầu tạo ra những cuộc thương lượng không cân bằng, đặc biệt sự nổi lên của một số doanh nghiệp có “cánh tay kỳ ảo” thâu tóm quỹ đất vàng như Tập đoàn Lã Vọng với hàng loạt dự án ở Hà Đông, Cầu Giấy. Hoặc đơn cử như Công ty cổ phần Tasco sau khi làm tuyến đường Lê Đức Thọ – Xuân Phương (dài 3,5 km) được Hà Nội đổi cho 70 ha đất tại khu đô thị Xuân Phương và đường Trần Duy Hưng. Ngay sau đó Công ty công bố xây dựng khu đô thị sinh thái Xuân Phương Tasco với diện tích khoảng gần 50 ha với cao ốc, biệt thự liền kề tại đây, quy mô dân số khoảng 4.000 người.

Ở thời điểm “quỹ đất sạch thì hiếm, doanh nghiệp thì đông”, rõ ràng với chiến lược thông qua hợp đồng BT, các doanh nghiệp có thể dễ dàng hợp pháp hóa những khu đất sạch và lợi thế hơn là nhắm tới vị trí đắc địa.

Chặn những “chảo lửa” bùng phát

Ít nhất 2 thập niên tới Hà Nội, TP HCM vẫn phải sử dụng hình thức BT để phát triển hạ tầng. Do vậy nếu không có cơ chế pháp lý chặt chẽ và phù hợp để kiểm soát việc tổ chức thực hiện dự án BT thì khó tránh sinh lợi ích nhóm. Câu chuyện về Thủ Thiêm là một ví dụ. Theo Hợp đồng BT của dự án này, nhà đầu tư làm đường với tổng chi phí xây dựng tính, kể cả chi phí lãi vay và dự phòng lạm phát thì lên tới khoảng 12.000 tỷ đồng (tính ra, mỗi km đường này có giá khoảng 1.000 tỷ đồng). Để có 4 con đường đó, Nhà nước sẽ phải trả cho nhà đầu tư quyền sử dụng mảnh đất có giá trị tương ứng. Và thực tế mảnh đất nhà đầu tư được chính quyền địa phương hoán đổi lại là 78,9 ha. Tính ra, đất được định giá bình quân chỉ gần 16 triệu đồng/m2. Giới chuyên gia cho rằng, mảnh đất đó đã được định giá quá thấp so với thực tế.

Hình minh họa

Ai cũng biết rằng để đầu tư theo hình thức dự án, doanh nghiệp luôn luôn cần có đất, được sử dụng như mặt bằng để xây dựng công trình hay nhà máy phục vụ sản xuất – kinh doanh. Với một dự án BT, khu đất được giao để thanh toán dự án đầu tư bắt buộc phải có giá trị cao, thường được tạo nên bởi chính vị trí đắc địa của nó. Nói một cách khác, trong trường hợp đó, phần tham gia của Nhà nước theo cơ chế công – tư chính là các thương quyền, được coi là tài sản công. Yếu tố này, tuy nhiên, đã bị làm lu mờ đi trong quá trình xem xét, phê chuẩn các dự án BT.

Nói một cách cụ thể hơn, ở mức độ bất hợp lý và cho các mục tiêu không rành mạch và thỏa đáng, các quy trình, thủ tục và thẩm quyền phê chuẩn của Luật Đầu tư cho một dự án BT đã lấn át, thậm chí thay thế cho các yêu cầu tương tự của Luật Đất đai. Chẳng hạn, liên quan đến quyền tiếp cận đất và việc định giá đất, Luật Đất đai có quy định rõ về cơ chế đấu thầu các khu đất thuộc quỹ đất dành cho phát triển của mỗi địa phương. Yêu cầu này, tuy nhiên, đã bị loại bỏ đối với các dự án BT.

Trong bối cảnh của các nỗ lực đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực và chủ nghĩa thân hữu hiện nay, đã đến lúc phải rà soát và đánh giá các loại hình dự án cả BOT và BT như là mảnh đất màu mỡ của các hiện tượng này.

 

 

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Đầu tư, Kinh tế, Tiêu điểmDanh mục ,
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Vai trò Vitamin A và E với bò thịt

    Kết quả từ các cuộc điều tra của Đại học bang Washington về hội chứng suy yếu ở bò thịt đã thúc đẩy tập trung mới, nhấn mạnh tầm quan trọng của Vitamin A và E trong sự phát triển của bò thịt. Sự thiếu hụt trong một trong hai vitamin trên là nguyên nhân […]

  • Lời giải nào cho bài toán lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi

    Lạm dụng kháng sinh trong TĂCN đang là vấn đề nhức nhối với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu hiện nay. Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp, kháng sinh được đưa vào thức ăn không phải là con đường duy nhất. Vẫn tràn lan Một khảo sát của đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học […]

  • Chú trọng tổng kết thực tiễn, nhân rộng mô hình

    Từ nhiều năm qua, Đăk Lăk được xem là tỉnh có nền kinh tế nông nghiệp khá vững chắc với các loại cây trồng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, cao su… trong đó có vai trò Hội Nông dân các cấp trong tỉnh với việc chú trọng tổng kết thực tiễn, tích cực […]

  • Mỹ đẩy mạnh bán tôm hùm sang Việt Nam

    Trong 7 tháng năm 2018, Mỹ đã xuất 39 triệu USD hàng hải sản vào Việt Nam, trong đó mặt hàng tôm hùm tăng trưởng rất nhanh. Theo chủ một doanh nghiệp XNK thủy sản tại TPHCM, mặt hàng tôm hùm Mỹ được đẩy mạnh NK vào Việt Nam từ thời điểm Mỹ và Trung […]

  • Khởi tố cựu phó chủ tịch TP HCM Nguyễn Hữu Tín do “dính” tới Vũ “nhôm”

    Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố ông Nguyễn Hữu Tín, nguyên phó chủ tịch UBND TP HCM, do liên quan đến sai phạm tại các dự án liên quan đến Phan Văn Anh Vũ (Vũ “nhôm”) tại TP HCM. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Bộ […]

  • Cá tra đứng trước nguy cơ thiếu giống chất lượng

    Thời tiết xấu khiến tỷ lệ cá tra giống trọng lượng dưới 20 gram chết cao. Hiện vẫn chưa đủ cá tra giống chất lượng cao trên thị trường. Nỗi lo thiếu cá giống chất lượng Ông Trương Đình Hòe Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) […]

Bàn tròn
  • “Mở khóa” cho sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu

    Việt Nam với lợi thế về nông sản nhưng vì không đảm bảo các quy chuẩn an toàn thực phẩm mà nhiều cơ hội xuất khẩu đã bị bỏ lỡ. Muốn tăng trưởng xuất khẩu trong điều kiện như hiện nay, doanh nghiệp phải tăng giá trị sản phẩm. Vướng an toàn thực phẩm Ông Nguyễn […]

  • Lấy đặc sản địa phương để phát triển nông nghiệp bền vững

    Những năm gần đây, được sự trợ lực từ nhiều phía, đồng bào Cơ Tu ở Đông Giang (Quảng Nam) có điều kiện sản xuất, chăn nuôi. Ngành nông nghiệp huyện lựa chọn các mô hình làm ăn hiệu quả để hỗ trợ nhân rộng, giúp nhiều hộ cải thiện cuộc sống, vươn lên thoát […]

  • Chỉ dẫn địa lý: Nâng cao giá trị nông nghiệp

    Xu hướng chung của thị trường hiện nay đòi hỏi sản phẩm phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, nhãn hiệu hàng hóa được các cơ quan chức năng Nhà nước bảo hộ. Do đó để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh cho các sản phẩm, việc đăng ký chỉ dẫn địa […]

VIDEO
Nhàn đàm
  • Mấy bữa nay báo chí bàn tán 2 chuyện ăn của người Việt: nhà giàu Hà Nội mua cua Úc nặng 8kg giá 60 triệu để ăn và chính quyền Thủ đô vận động người dân không ăn thịt chó. Gắn hai việc này với nhau để toan so sánh gì đó quả là khập […]

  • Những ngày này, người dân đồng bằng sông Cửu Long đang nhộn nhịp vào vụ khai thác thủy sản, và đặc biệt là “mở đê đón lũ nhập đồng”. Thông tin lũ đang về từ miền sông Mê Kông khiến người dân hớn hở. Bởi nói như Giáo sư Tiến sĩ Võ Tòng Xuân, người […]

  • Lập đoàn thanh tra liên ngành gồm cả công an xuống hiện trường nhưng đứng từ xa…nhìn. Không trông cậy gì được ở cái gọi là “liên ngành” này, người dân hò nhau tự bỏ tiền sắm ghe, làm ná thun, kiếm gậy gộc… đi tuần tra trên sông cả ngày lẫn đêm. Đó là […]

  • Lần đầu tiên trong lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của hai lực lượng vũ trang quân đội, công an; lần đầu tiên trong lịch sử ngành tư pháp kể từ khi Việt Nam độc lập người dân một lúc phải chứng kiến số tướng lĩnh bị kỉ luật, thậm chí phải […]

  • Nâng điểm, mua bằng, chạy chức chạy quyền, bổ nhiệm bừa bãi là con đường ngắn nhất làm xuất hiện nhân tai. Một bệnh nhân 16 tuổi ở Đồng Tháp bị chấn thương không quá nặng nhưng bị cắt cụt 1/3 cái chân. Một kết luận rất lạnh lùng sau đó được đưa ra “do […]

Tách trà sáng
  • Thầy của danh họa Pi Cát Xô

    Ngọc Hoàng : Nam Tào, Bắc Đẩu đâu ? Nam Tào : Dạ có thần, còn Bắc Đẩu đang chuẩn bị lễ trao “ Huy chương cuộc thi Ai nói dóc hay nhất thế gian” bẩm Ngọc Hoàng. Ngọc Hoàng: Ta nhớ ra rồi. Nhưng các thí sinh đã về dự đầy đủ hết chưa […]

  • Ai ký tên nhanh nhất

    Hai Méo: Nè 3 Tròn : tui đố ông trên đời này ai ký tên nhanh nhất. Ba Tròn: Biết chết liền. Nhưng tui “ đán” mấy ông cán bộ ký duyệt  bán đất giá bèo ở Sài Gòn chớ ai. Hai Méo: Trớt quớt củ hủ dừa Ba Tròn: Vậy là mấy ông quan ở binh […]

  • Nghèo mà chơi sang

    Ngọc Hoàng: Nam Tào, Bắc Đẩu đâu. Hôm nay họp sơ kết cuộc thi tỉnh thành nào dưới hạ thế đang tạm dẫn đầu cuộc thi “ Nghèo mà chơi sang” các khanh báo cáo xem nào. Nam Tào: Theo báo cáo từ Cục Thống Kê của Thiên Đình, các địa phương sau đây đang […]

  • Thể hiện lòng yêu nước đúng chỗ cũng là một cách để xây dựng đất nước!

    Những ngày vừa qua, tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV, Quốc hội đã bàn thảo nhiều dự án luật, trong đó có một dự án luật được dư luận hết sức quan tâm là dự án Luật Đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt (đặc khu). Ngày 11/6, với 85,63% đại biểu […]

  • Ai Chơi Sang Nhất?

    Lập thành tích chào mừng ngày quốc tế Cá tháng 13, một hội thi rất quy mô, hoành tráng vừa được tổ chức tại TP Vũng Sình với chủ đề “Ai Chơi Sang Nhất”. Tham gia cuộc thi có 9.999 thí sinh đến từ 63 tỉnh, thành trên cả nước. Sau hơn 3 năm “tỉ […]

Copyright 2015 Làng Mới, All right Reserved
Tạp chí điện tử Làng Mới - Cơ quan của TW Hội Nông Dân Việt Nam
Giấy phép số 373/GP-BTTTT cấp ngày 06/07/2016
P.Tổng biên tập phụ trách: Nguyễn Thị Thanh Huyền
P.Tổng biên tập: Nguyễn Thanh Sơn
Thư ký điện tử: Trần Thanh Lâm
Tòa soạn: Tầng 7, Lô E2, KĐT mới Cầu Giấy, Đ Dương Đình Nghệ, P Yên Hòa, Q Cầu Giấy, Hà Nội
Văn phòng Phía Nam: 236A/6 Lê Văn Sỹ, P1, Q.Tân Bình, TP.HCM
Điện thoại: 0839913578 - Đường dây nóng: 0962934444