07:30 - 25/06/2018

Doanh nghiệp đang trục lợi từ cơ chế đầu tư BT?

Hà Nội vừa cấp giấy chứng nhận đầu tư cho một loạt dự án hạ tầng theo hình thức BT và đối ứng bằng hàng trăm ha đất.

Để làm tuyến đường nối Lê Trọng Tấn với Vành đai 3 dài gần 3 km, Hà Nội sẽ dùng quỹ đất 39,8 ha tại Nam Từ Liêm thanh toán cho liên danh nhà đầu tư Công ty Cổ phần Phát triển Nhân lực LOD và Công ty TNHH Phát triển Bắc Việt. Tuy nhiên, cả hai đều chưa có kinh nghiệm làm dự án giao thông.

“Cánh tay kỳ ảo” của DN

Từ hai góc độ kinh tế và pháp lý, BT về bản chất là một giao dịch mua sắm công với điều kiện thanh toán chậm hay sau. Mặc dù là hoạt động mua – bán nhưng nó lại phi thị trường, bởi bên mua (Nhà nước) không có sản phẩm cùng loại để được lựa chọn và bên bán không có ai để phải cạnh tranh trực tiếp. Về giá cả đối với bên bán, sẽ không thể có giá bán thị trường bởi nó được xác định theo quy trình dự toán và quyết toán của một dự án đầu tư, vốn rất phức tạp để xác định, lại dễ bị thay đổi theo hướng tăng lên bởi nhiều yếu tố ngoại vi, do đó, con số cuối cùng luôn luôn phụ thuộc vào các quyết định chủ quan của cơ quan hoặc cá nhân có thẩm quyền phê duyệt. Trong khi đó, đối với “vật” mà bên mua sử dụng để thanh toán cho việc mua hàng là công trình hạ tầng thì giá cả lại xác định được ngay, nhưng đó luôn luôn là giá tối thiểu, còn giá tối đa sẽ do thị trường quyết định.

Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước công bố gần đây cho thấy có đến hơn 90% dự án BT đều lựa chọn nhà đầu tư qua chỉ định thầu, dù chính sách có quy định cả hình thức đấu thầu công khai.

Và đằng sau cuộc giao thương đó là Nhà nước ứng trước quỹ đất, thay vì khoản vốn cho nhà đầu tư. Nhưng bất cập xảy ra khi những hợp đồng BT bắt đầu tạo ra những cuộc thương lượng không cân bằng, đặc biệt sự nổi lên của một số doanh nghiệp có “cánh tay kỳ ảo” thâu tóm quỹ đất vàng như Tập đoàn Lã Vọng với hàng loạt dự án ở Hà Đông, Cầu Giấy. Hoặc đơn cử như Công ty cổ phần Tasco sau khi làm tuyến đường Lê Đức Thọ – Xuân Phương (dài 3,5 km) được Hà Nội đổi cho 70 ha đất tại khu đô thị Xuân Phương và đường Trần Duy Hưng. Ngay sau đó Công ty công bố xây dựng khu đô thị sinh thái Xuân Phương Tasco với diện tích khoảng gần 50 ha với cao ốc, biệt thự liền kề tại đây, quy mô dân số khoảng 4.000 người.

Ở thời điểm “quỹ đất sạch thì hiếm, doanh nghiệp thì đông”, rõ ràng với chiến lược thông qua hợp đồng BT, các doanh nghiệp có thể dễ dàng hợp pháp hóa những khu đất sạch và lợi thế hơn là nhắm tới vị trí đắc địa.

Chặn những “chảo lửa” bùng phát

Ít nhất 2 thập niên tới Hà Nội, TP HCM vẫn phải sử dụng hình thức BT để phát triển hạ tầng. Do vậy nếu không có cơ chế pháp lý chặt chẽ và phù hợp để kiểm soát việc tổ chức thực hiện dự án BT thì khó tránh sinh lợi ích nhóm. Câu chuyện về Thủ Thiêm là một ví dụ. Theo Hợp đồng BT của dự án này, nhà đầu tư làm đường với tổng chi phí xây dựng tính, kể cả chi phí lãi vay và dự phòng lạm phát thì lên tới khoảng 12.000 tỷ đồng (tính ra, mỗi km đường này có giá khoảng 1.000 tỷ đồng). Để có 4 con đường đó, Nhà nước sẽ phải trả cho nhà đầu tư quyền sử dụng mảnh đất có giá trị tương ứng. Và thực tế mảnh đất nhà đầu tư được chính quyền địa phương hoán đổi lại là 78,9 ha. Tính ra, đất được định giá bình quân chỉ gần 16 triệu đồng/m2. Giới chuyên gia cho rằng, mảnh đất đó đã được định giá quá thấp so với thực tế.

Hình minh họa

Ai cũng biết rằng để đầu tư theo hình thức dự án, doanh nghiệp luôn luôn cần có đất, được sử dụng như mặt bằng để xây dựng công trình hay nhà máy phục vụ sản xuất – kinh doanh. Với một dự án BT, khu đất được giao để thanh toán dự án đầu tư bắt buộc phải có giá trị cao, thường được tạo nên bởi chính vị trí đắc địa của nó. Nói một cách khác, trong trường hợp đó, phần tham gia của Nhà nước theo cơ chế công – tư chính là các thương quyền, được coi là tài sản công. Yếu tố này, tuy nhiên, đã bị làm lu mờ đi trong quá trình xem xét, phê chuẩn các dự án BT.

Nói một cách cụ thể hơn, ở mức độ bất hợp lý và cho các mục tiêu không rành mạch và thỏa đáng, các quy trình, thủ tục và thẩm quyền phê chuẩn của Luật Đầu tư cho một dự án BT đã lấn át, thậm chí thay thế cho các yêu cầu tương tự của Luật Đất đai. Chẳng hạn, liên quan đến quyền tiếp cận đất và việc định giá đất, Luật Đất đai có quy định rõ về cơ chế đấu thầu các khu đất thuộc quỹ đất dành cho phát triển của mỗi địa phương. Yêu cầu này, tuy nhiên, đã bị loại bỏ đối với các dự án BT.

Trong bối cảnh của các nỗ lực đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực và chủ nghĩa thân hữu hiện nay, đã đến lúc phải rà soát và đánh giá các loại hình dự án cả BOT và BT như là mảnh đất màu mỡ của các hiện tượng này.

 

 

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Đầu tư, Kinh tế, Tiêu điểmDanh mục ,
Tin cập nhật
  • Lập tổ chấm thẩm định điểm thi tại Hòa Bình, Lâm Đồng và Bến Tre

    Bộ GD-ĐT vừa thành lập thêm 3 tổ chấm thẩm định tại các hội đồng thi tỉnh Hòa Bình, Lâm Đồng và Bến Tre. Ngày 21-7, Bộ GD-ĐT đã thành lập thêm 3 tổ chấm thẩm định tại các hội đồng thi tỉnh Hòa Bình, Lâm Đồng và Bến Tre. Theo TS Trần Văn Nghĩa, […]

  • Giá gạo lao dốc, nguy cơ “chạm đáy”

    Giá xuất khẩu gạo của các nước trong đó có Việt Nam đang có xu hướng giảm do nguồn cung liên tục được bổ sung trong khi nhu cầu nhập khẩu của các thị trường lớn giảm. Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam chạm đáy gần 10 tháng Tại Việt Nam, giá gạo trắng […]

  • 30 người chết, mất tích và 17 người bị thương sau bão số 3

    Tính đến 18h ngày 22/7, đợt mưa lũ vừa qua đã khiến 30 người chết và mất tích, 17 người bị thương và 217 ngôi nhà bị sập. Thông tin trên vừa được Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai thông báo ở bản tin mới cập nhật. Theo đó, trong cơn […]

Sự kiện
  • Khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ, ổn định đời sống nhân dân

    Trên biển Đông và khu vực Thái Bình Dương hiện đang tồn tại tới 4 hình thái áp thấp nhiệt đới cùng 1 cơn bão, báo hiệu thời tiết năm nay sẽ rất khốc liệt. Tại các vùng mà mưa lũ vừa càn quét, chính quyền cùng người dân đang dốc sức khắc phục hậu […]

  • Thủ tướng: Triển khai ngay phương án ứng phó thiên tai

    Thủ tướng yêu cầu Uỷ ban nhân dân các tỉnh khu vực miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ, nhất là các tỉnh đang bị nhiều thiệt hại tập trung khắc phục hậu quả bão, lũ, triển khai ngay phương án ứng phó với thiên tai trên địa bàn. Thủ tướng Chính phủ vừa có […]

  • Dân chủ – đoàn kết – đổi mới – hội nhập – phát triển

    Sau hai ngày việc (18-19.7.2018), Đại hội đại biểu Hội Nông dân tỉnh Tây Ninh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2018 – 2023 đã chính thức bế mạc. Trong nhiệm kỳ vừa qua, nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong tỉnh tiếp tục chuyển biến tích cực, kết cấu hạ tầng kinh tế – xã […]

Tam nông
  • Trung Quốc thị trường chính của gạo Việt đang giảm đột ngột

    Mặc dù vẫn là thị trường chính của gạo Việt Nam nhưng việc Trung Quốc ngày càng siết chặt nhập khẩu khiến một số doanh nghiệp Việt có thể không kịp thích ứng. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, khối lượng gạo xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2018 ước đạt 3,6 […]

  • Linh hoạt và tránh áp đặt trong triển khai OCOP

    Đó là ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ tại Hội nghị toàn quốc triển khai thực hiện Chương trình Mỗi xã một sản phẩm – OCOP vào sáng 14-7-2018. Sự kiện được tổ chức tại tỉnh Bắc Giang. Trong 2 ngày 13 và 14 -7 – 2018, tại  tỉnh Bắc […]

  • Tỷ phú nuôi vịt ở Cốc Khê

    Sinh năm 1973, anh Ngô Đức Thắng (thôn Cốc Khê, xã Phạm Ngũ Lão, Kim Động – Hưng Yên) đang sở hữu trang trại nuôi vịt “khủng” với trên 60.000 vịt bố mẹ, cung cấp hàng chục ngàn vịt giống mỗi ngày. Điều đáng nể là anh đã chèo chống giúp nghề nuôi vịt ở […]

  • 30 người chết, mất tích và 17 người bị thương sau bão số 3

    Tính đến 18h ngày 22/7, đợt mưa lũ vừa qua đã khiến 30 người chết và mất tích, 17 người bị thương và 217 ngôi nhà bị sập. Thông tin trên vừa được Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai thông báo ở bản tin mới cập nhật. Theo đó, trong cơn […]

  • 28 người chết và mất tích do mưa lũ kinh hoàng sau bão số 3

    Theo đó, đến cuối giờ chiều nay 20-7, tình trạng ngập úng, sạt lở đất, lũ ống, lũ quét đã làm 31 người gặp nạn, trong đó làm chết 6 người, 18 người còn mất tích và 7 người bị thương.   Như vậy, nếu tính thêm 4 nạn nhân thiệt mạng và mất tích […]

  • Giá lợn hơi tiếp tục tăng trên cả nước

    Giá lợn hơi ngày 19/7 vẫn tăng mạnh tại hai miền Bắc và Nam, với mức giá trung bình tại miền Bắc đạt 53.000 đồng/kg. Giá lợn hơi tăng 1.500 đồng tại Tuyên Quang, Vĩnh Phúc và Hà Nam; Tuyên Quang và Vĩnh Phúc đồng thời đạt 53.500 đồng/kg, còn Hà Nam chạm mức cao […]

Bàn tròn
VIDEO
Nhàn đàm
  • Việc nâng điểm thi cho một số em học sinh thi tốt nghiệp THPT ở Hà Giang đã trở thành một vụ án, vài tỉnh khác đang vào diện nghi vấn cao là Điện Biên, Hoà Bình, Kon Tum, Sơn La…Đều là các tỉnh miền núi, vùng khó khăn, có đông đồng bào dân tộc […]

  • Ba nghệ sĩ thuộc diện cây đa cây đề trong lĩnh vực sân khấu cải lương là Minh Vương, Thanh Tuấn, Giang Châu bị cái hội đồng nào đó đánh trượt danh hiệu NSND khiến nhiều người đề xuất: nên dẹp đi. Không phải là dẹp danh hiệu mà mà dẹp cái cách thức xin-cho […]

  • Những biệt phủ gỗ với những loại gỗ quý hiếm, có giá trị đắt đỏ đến vài tỷ đồng thậm chí là hàng chục tỷ đồng. Chủ của những biệt phủ đó có khi là những doanh nhân giàu lên bằng những ngành nghề kinh doanh khác nhau muốn khoe với bàn dân thiên hạ […]

  • Gánh nhiệm vụ đấu tranh chống tiêu cực theo tinh thần lãnh đạo Đảng, Nhà nước cam kết “không có vùng cấm”, báo chí có mặt ở hầu hết các ngõ ngách, lôi ra ánh sáng nhiều vụ việc, góp phần cùng cả nước từng bước làm trong sạch xã hội, đưa đất nước phát […]

  • Những cải tiến về công nghệ đã giúp tạo ra những mô hình kinh doanh hoàn toàn mới mẻ, ví như doanh nghiệp (DN) sản xuất lúa gạo nhưng chẳng cần có một thửa ruộng. Nền nông nghiệp Việt Nam phải chăng cũng nên áp dụng? Trong một hội thảo được tổ chức gần đây, […]

Tách trà sáng
  • Ai ký tên nhanh nhất

    Hai Méo: Nè 3 Tròn : tui đố ông trên đời này ai ký tên nhanh nhất. Ba Tròn: Biết chết liền. Nhưng tui “ đán” mấy ông cán bộ ký duyệt  bán đất giá bèo ở Sài Gòn chớ ai. Hai Méo: Trớt quớt củ hủ dừa Ba Tròn: Vậy là mấy ông quan ở binh […]

  • Nghèo mà chơi sang

    Ngọc Hoàng: Nam Tào, Bắc Đẩu đâu. Hôm nay họp sơ kết cuộc thi tỉnh thành nào dưới hạ thế đang tạm dẫn đầu cuộc thi “ Nghèo mà chơi sang” các khanh báo cáo xem nào. Nam Tào: Theo báo cáo từ Cục Thống Kê của Thiên Đình, các địa phương sau đây đang […]

  • Thể hiện lòng yêu nước đúng chỗ cũng là một cách để xây dựng đất nước!

    Những ngày vừa qua, tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV, Quốc hội đã bàn thảo nhiều dự án luật, trong đó có một dự án luật được dư luận hết sức quan tâm là dự án Luật Đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt (đặc khu). Ngày 11/6, với 85,63% đại biểu […]

  • Ai Chơi Sang Nhất?

    Lập thành tích chào mừng ngày quốc tế Cá tháng 13, một hội thi rất quy mô, hoành tráng vừa được tổ chức tại TP Vũng Sình với chủ đề “Ai Chơi Sang Nhất”. Tham gia cuộc thi có 9.999 thí sinh đến từ 63 tỉnh, thành trên cả nước. Sau hơn 3 năm “tỉ […]

  • Qua trạm khỏi trả tiền

    Hai Méo: Nè mấy ngày nay tui thấy anh chuẩn bị mua giá sống về chất đống làm gì vậy? Bộ hổm rày cái vụ đó yếu xìu nên mua giá về ăn cho nó sung ba khía phải hôn ? Ba Tròn: Nói tầm bậy, tầm bạ, con cái nó cười. Tui mua để […]

Copyright 2015 Làng Mới, All right Reserved
Tạp chí điện tử Làng Mới - Cơ quan của TW Hội Nông Dân Việt Nam
Giấy phép số 373/GP-BTTTT cấp ngày 06/07/2016
Tổng biên tập: Dương Đức Nguyện
P.Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thanh Huyền - Nguyễn Thanh Sơn
Thư ký điện tử: Trần Thanh Lâm
Tòa soạn: Tầng 7, Lô E2, KĐT mới Cầu Giấy, Đ Dương Đình Nghệ, P Yên Hòa, Q Cầu Giấy, Hà Nội
Văn phòng Phía Nam: 236A/6 Lê Văn Sỹ, P1, Q.Tân Bình, TP.HCM
Điện thoại: 0839913578 - Đường dây nóng: 0962934444