01:00 - 22/09/2018

Dinh dưỡng để người cao tuổi luôn khỏe mạnh

Người cao tuổi (NCT) cần một chế độ dinh dưỡng đa dạng và hợp lý để tránh bệnh tật. nhưng đôi khi họ quên cả ăn, uống làm cho sức khỏe càng kém hơn. vì vậy, những người trong gia đình cần chú ý quan tâm, chăm sóc người thuộc đối tượng này.

Việt Nam đang nằm trong Top 5 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới với những tác động mạnh mẽ đối với sự phát triển kinh tế – xã hội. Theo kết quả điều tra quốc gia về NCT năm 2011 cho thấy, hơn 60% số người cao tuổi có tình trạng sức khỏe yếu hoặc rất yếu cần người chăm sóc. Các bệnh mãn tính thường gặp ở NCT là bệnh mạch vành, tăng huyết áp, đột quỵ, đái tháo đường, ung thư, tắc nghẽn mạch phổi, thoái hóa khớp, loãng xương, sa sút trí tuệ… phải điều trị suốt đời. Do đó, việc chăm sóc sức khỏe NCT trong bối cảnh hiện nay rất quan trọng, đòi hỏi cả xã hội phải chung tay vào cuộc, góp phần phát huy vai trò của người cao tuổi và thích ứng với quá trình già hóa dân số.

Cần giảm khẩu phần ăn so với thời trẻ, trước hết là ăn giảm chất đường bột

Nhu cầu năng lượng ở người 60 tuổi giảm đi 20%, ở người trên 70 tuổi giảm đi 30% so với người 25 tuổi. Theo nhu cầu khuyến nghị của người Việt Nam, với NCT nhu cầu về năng lượng là từ 1.700 – 1.900 kcal/người/ngày. Năng lượng từ ngũ cốc cung cấp 68%, các chất béo cung cấp 18% và các chất đạm cung cấp 14% tổng nhu cầu năng lượng trong khẩu phần ăn hàng ngày. NCT cần điều chỉnh chế độ ăn để giữ cân nặng ổn định, để chỉ số BMI từ 18,5 – 22,9.

Về chế độ ăn của người cao tuổi cần lưu ý: chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ, tạo không khí vui vẻ thoải mái. Khi ăn, cần nhai chậm nhai kỹ thức ăn. Nên ăn các thức ăn thực vật như: vừng, lạc, đậu đỗ, rau xanh và hoa quả chín, ăn ít thịt thay vào đó là cá, tôm. Chế biến các món hấp, luộc nhừ thay thế các món rán nướng. Nên ăn thay đổi thực đơn thường xuyên, tránh đơn điệu để bữa ăn sẽ ngon hơn. Các món ăn chế biến mềm, thái nhỏ, hầm kỹ để phù hợp với hàm răng yếu và dễ tiêu hóa. Không ăn quá no, nhất là vào buổi tối, sau khi ăn xong nên ngồi hoặc đi lại nhẹ nhàng trong vòng 30 phút sẽ giúp dạ dày nhào trộn thức ăn và dễ tiêu.

Ăn giảm thịt, giảm chất béo và giảm muối

Về chất đạm, nhu cầu protein từ 60 – 70g/ngày, trong đó đạm động vật chiếm 30% tổng số protein. Người cao tuổi ăn ít thịt, thay vào đó là các thực phẩm giàu can xi như: cá, tôm, cua (100g tép chứa 910mg canxi, 100g cua chứa 5.040mg can xi). Các protein thực vật như đậu đỗ, vừng lạc, đậu phụ vì chúng có nhiều chất xơ giúp thải lượng cholesterol. Hạn chế ăn các thực phẩm có nhiều cholesterol như: nội tạng động vật, óc. Nên ăn ít nhất 3 bữa cá/1 tuần, 3 quả trứng/1 tuần và ăn thêm sữa chua (dễ tiêu và có lợi cho tiêu hóa).

Về chất béo, nên ăn cả dầu thực vật và mỡ động vật, tỉ lệ chất béo thực vật chiếm 35% tổng lượng chất béo. Dầu thực vật tốt với người có tăng huyết áp, không có cholesterol và ít axít béo bão hòa (dưới 40%) hơn mỡ động vật.

Ngoài giảm cơm, người cao tuổi cần chú ý giảm thịt, giảm mỡ, giảm đường. Thịt tính bình quân không vượt quá 1,5kg đầu người trong một tháng, mỡ/dầu dưới 600g, đường dưới 500g.

Ngoài ra, ăn hạn chế các thực phẩm có hàm lượng muối cao như các loại dưa cà muối. Hạn chế những đồ ăn, thức uống gây mất ngủ như: cà phê, chè đặc. Hạn chế ăn mặn, lượng muối ăn dưới 150g/người/tháng, vì ăn muối nhiều có liên quan đến bệnh tăng huyết áp.

Lời khuyên của thầy thuốc

NCT nên có một chế độ dinh dưỡng hợp lý, tinh thần thoải mái, thực hiện chế độ vận động vừa sức, phù hợp với sức khỏe và tuổi tác của từng người để có tuổi thọ tốt hơn. Hiện tượng lão hóa không thể dừng lại theo thời gian, nhưng nếu biết vận dụng thời gian để tập thể dục thì chẳng những sức khỏe của NCT sẽ cải thiện mà còn làm quá trình lão hóa chậm hơn. Bên cạnh đó, mỗi gia đình tiếp tục phát huy truyền thống đạo đức dân tộc trong việc tôn trọng, chăm sóc NCT.

Ăn thêm đậu, lạc, vừng và cá

Ở NCT, tiêu hóa hấp thụ chất đạm đều kém nên dễ xảy ra tình trạng thiếu chất đạm. Ở đậu, lạc, vừng và cá có nhiều chất đạm, ngoài ra chúng lại có nhiều chất dầu giúp đề phòng các bệnh về tim mạch. Cho nên NCT nên ăn nhiều món ăn từ đậu tương như đậu phụ, sữa đậu nành, tào phớ.

Mỗi gia đình nên có một lọ vừng lạc để bổ sung cho bữa ăn hằng ngày. Mỗi tuần ăn 2 – 3 bữa cá. Nên ăn cá nhỏ, kho nhừ hai lửa để ăn được cả xương có thêm canxi đề phòng bệnh xốp xương ở NCT. Ðậu, lạc, vừng, cá có tác dụng phòng, chống các bệnh tim mạch; đậu phụ còn có tác dụng phòng chống ung thư.

Ăn nhiều rau tươi, quả chín

NCT cần chú ý ăn nhiều rau để có chất xơ kích thích nhu động ruột, tránh táo bón. Các chất xơ trong rau quả còn có tác dụng như cái chổi quét hết các chất bổ béo thừa đẩy ra theo phân, giúp cơ thể phòng chống bệnh xơ vữa động mạch. Rau tươi, quả chín còn cung cấp các chất dinh dưỡng hết sức quan trọng đối với NCT là các vitamin và chất khoáng.

Nhu cầu chất xơ 25g/ngày, đặc biệt là chất xơ hòa tan có tác dụng làm giảm cholesterol và đường máu, nó tốt với người đái tháo đường, tăng huyết áp. NCT thường bị loãng xương và thiếu các vitamin, khoáng chất. Cần ăn các loại rau xanh hoa quả giàu vitamin và khoáng chất, mỗi ngày nên ăn 300g rau xanh và 100g hoa quả.

Uống đủ nước theo nhu cầu

NCT thường thường uống ít nước do sợ đi tiểu nhiều, mất ngủ. Nước giúp cho tiêu hóa tốt hơn và đào thải các chất cặn bã của cơ thể. Uống từ 1,5 – 2 lít nước/ một ngày, cần chủ động uống nước không chờ khát mới uống. Nên uống nước trà xanh tốt cho tim mạch và các loại thức uống có tác dụng an thần như hạt sen, chè ngó sen…

NCTnên sinh hoạt điều độ, ăn, ngủ đúng giờ. Để làm chậm quá trình lão hóa và duy trì cân nặng hợp lý bằng việc tập thể dục nhẹ nhàng hàng ngày. Mỗi buổi sáng dậy vận động 30 phút, trưa nằm nghỉ hoặc ngủ 15 phút, tối nên đi bộ 30 phút giúp ngủ ngon hơn. Ði bộ là cách vận động tốt nhất, phù hợp với NCT và có thể phòng bệnh xơ cứng động mạch, và cải thiện tình trạng đau mỏi xương.

Ths.Bs Nguyễn Văn Tiến

Tin cập nhật
  • Thêm cơ hội cho vải thiều Lục Ngạn xuất khẩu

    Vừa qua một tin vui đến với bà con nông dân trồng vải thiều trên địa bàn huyện Lục Ngạn tỉnh Bắc Giang; Bộ Nông, Lâm, Ngư nghiệp Nhật Bản đã chính thức cấp Bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý đối với vải thiều Lục Ngạn tỉnh Bắc Giang, đây là sản phẩm đầu […]

  • Tìm giải pháp đưa quả bưởi Việt Nam chinh phục thị trường Nga

    Bưởi Việt Nam cũng đã có vị trí song chưa lớn và vẫn phải cạnh tranh với bưởi của các nước khác, đặc biệt là bưởi Trung Quốc vốn đã hàng chục năm duy trì vị thế số một tại thị trường Nga. Quả bưởi của Việt Nam đã được xuất khẩu đi nhiều nước […]

  • Quy định về chính sách vay vốn mua máy nông nghiệp

    Ông Đổng Văn Linh (Ninh Thuận) và nhiều nông dân muốn vay vốn để mua máy cày và máy cuộn rơm. Gia đình ông có tài sản thế chấp nhưng chỉ đủ 50% số tiền cần vay. Ông Linh và nhiều nông dân muốn biết cơ quan nào hỗ trợ gia đình ông và ông […]

Sự kiện
Tam nông
  • Nắng nóng khiến nghêu chết diện rộng, thiệt hại hàng tỷ đồng

    Bước vào cao điểm nắng nóng, độ mặn lên cao đã làm cho nhiều diện tích nghêu thương phẩm tại tỉnh Bến Tre và Tiền Giang bị chết, gây thiệt hại cho người nuôi. Hầu hết các bãi nghêu ở tỉnh Bến Tre đều có tỉ lệ nghêu chết gia tăng. Nghiêm trọng nhất là […]

  • Thu tiền tỷ nhờ trồng hoa công nghệ cao

    Khi chuyển đổi sang trồng hoa bị người nhà phản đối quyết liệt, nhưng nhờ nỗ lực học hỏi, áp dụng công nghệ cao nên mô hình trồng hoa của ông Nguyễn Phúc Minh (thị xã Sa Pa, Lào Cao) đã cho thu nhập khoảng 2 tỷ đồng mỗi năm. Biết mạo hiểm vẫn quyết […]

  • Làm giàu từ nuôi bò sữa khép kín

    Với quy mô 30 con bò sữa, anh Tạ Quang Trung (SN 1982) là 1 trong những hộ có quy mô nuôi bò sữa lớn nhất thôn Ngọc Kháng, xã Gia Đông, huyện Thuận Thành (Bắc Ninh). Từ đàn bò sữa, mỗi năm gia đình anh thu nhập trên 500 triệu đồng, trở thành hộ […]