19:15 - 01/11/2018

“Điểm sáng” tích tụ đất đai

Đất đai là khâu đột phá để phát triển nông nghiệp, nhưng doanh nghiệp hiện vẫn khó khăn trong việc tích tụ đất đai. Một số lãnh đạo chính quyền địa phương đã đưa ra cách làm mới là địa phương thuê đất của dân 20 năm rồi cho doanh nghiệp thuê lại.

Thống kê của Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn (PTNNNT) về đất đai cho thấy, đất sản xuất nông nghiệp phân tán, nhỏ lẻ, manh mún.

Có hơn 70% mảnh đất sản xuất nông nghiệp Việt Nam có diện tích dưới 0,5 ha/mảnh. Trong khi đó ở Thái Lan có 14 triệu mảnh ruộng quy mô trên 22 ha/mảnh; Trung Quốc có 8,8% diện tích đất có quy mô trên 3 ha/mảnh, 0,1% diện tích đất có quy mô 30-70 ha/mảnh.

Doanh nghiệp khó trăm bề

Bà Trần Thị Thanh Nhàn, Viện Chính sách và Chiến lược PTNNNT, nêu ra một trường hợp doanh nghiệp (DN) điển hình gặp rào cản trong tiếp cận, tích tụ đất đai.

Theo đó, DN A. làm đơn xin dự án trồng chè từ năm 2015 gửi UBND Tp, UBND tỉnh và nhận được hướng dẫn (thời gian 3 tháng). Sau đó, DN tự thuê người kiểm kê rừng và Sở NN&PTNT xác nhận kiểm kê rừng (chi phí hết 100 triệu đồng). DN phải hoàn thiện các thủ tục khác như giấy chứng nhận đầu tư, văn bản đền bù giải phóng mặt bằng (thời gian một năm).

Tiếp đến, tỉnh phê duyệt dự án đầu tư, đồng thời yêu cầu DN đổi mảnh đất khác trong khu đất dự án của tỉnh. DN đã chấp nhận, nhưng một điều oái oăm là DN không được tìm mốc cũ để xác nhận, do đó DN thuê tìm mốc giới chi phí 200 triệu đồng (thời gian một năm).

Tuy nhiên, khi DN làm xong thủ tục thì được thông báo đợt trước xin trong kế hoạch sử dụng đất năm 2016, năm 2017 chưa có kế hoạch nên phải đăng ký lại. Nhưng đến nay, năm 2018 sắp qua đi mà DN vẫn chưa nhận được đất.

Bà Nhàn cho rằng việc gặp rào cản này là do lịch sử để lại, liên quan đến cơ chế, số liệu thống kê không đầy đủ. Bên cạnh đó là vấn đề đất nông lâm trường chưa giải quyết triệt để và cơ sở dữ liệu đo đạc cắm mốc thiếu, không cập nhật… Điều này đã ảnh hưởng đến tiến trình tích tụ đất đai và thu hút DN đầu tư vào nông nghiệp nông thôn.

DN hiện vẫn khó khăn trong việc tích tụ đất đai, Ảnh: VOV

Thêm nữa, DN tiếp cận đất đai còn khó khăn ở vấn đề chuyển quyền sử dụng đất giữa nông dân – DN. Cụ thể, DN mua đất của dân giao lại cho chính quyền để chính quyền chuyển giao lại cho DN.

Tuy nhiên, trên thực tế, DN thuê của dân phải trả rất cao, nhưng khi giao lại cho Nhà nước lại được thanh toán thấp hơn nhiều. Đơn cử như DN trả cho dân 300 triệu đồng, nhưng khi Nhà nước thanh toán chỉ được 100 triệu đồng.

“Chính vì điều này, DN không mặn mà thuê đất của người dân”, bà Nhàn nói.

Ông Võ Thành Minh, Phó Chánh Văn phòng Sở NN&PTNT tỉnh An Giang, cho biết ở tỉnh này, DN cũng gặp rào cản trong việc tích tụ đất đai. Nguyên nhân là đất manh mún, nên DN cần phải thương lượng với quá nhiều hộ để có đủ đất cho dự án nên rất khó và mất nhiều thời gian. Thêm nữa, DN còn tâm lý e ngại phát sinh các vụ kiện cáo, tranh chấp dân sự về thuê đất với nông dân.

“Điểm sáng” tích tụ đất đai

Những khó khăn về tích tụ đất đai của các DN nông nghiệp rất rõ. Tuy nhiên, đâu đó vẫn có những “điểm sáng” về tích tụ, có thể nói đó là những chính sách kịp thời của địa phương, tạo điều kiện cho DN tạo quỹ đất cho sản xuất nông nghiệp.

Ông Ngô Mạnh Ngọc, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nam, chia sẻ những năm qua, tỉnh này đã thí điểm cơ chế tích tụ đất đai phục vụ thu hút đầu tư vào sản xuất thông qua việc chính quyền cấp xã, huyện đứng ra thuê đất của dân (20 năm), sau đó cấp tỉnh ký hợp đồng cho DN thuê lại đúng như thời gian thuê đất và giá thuê của dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn do nông dân giữ.

“Người dân vẫn băn khoăn sau 20 năm đất còn của họ không. Chính quyền đã phải đứng ra bảo đảm vấn đề này và cam kết với dân”, ông Ngọc chia sẻ.

Bên cạnh đó, tỉnh Hà Nam ứng ngân sách trả tiền thuê đất cho các hộ dân trong thời gian thuê đất 20 năm, sau đó DN trả tiền thuê đất 10 năm đầu ngay sau ký hợp đồng, sau 10 năm nộp trả hết số tiền thuê đất còn lại.

Đây là một điểm mới trong việc tích tụ đất đai giao cho DN của tỉnh này mà nhiều địa phương cũng đang kỳ vọng học tập.

Theo như đại diện Sở NN&PTNT tỉnh Hà Nam, sở dĩ DN không muốn đầu tư vào sản xuất nông nghiệp là do sản xuất nông nghiệp hiệu quả thấp, rủi ro cao.

Sản xuất nông nghiệp quy mô lớn đòi hỏi vốn bỏ ra lần đầu nhiều, thời gian thu hồi vốn lâu. Tuy nhiên, với chính sách tạo thuận lợi, hỗ trợ cho DN tích tụ đất đai nên nhiều DN ở tỉnh này đã mạnh dạn đầu tư vào sản xuất nông nghiệp.

Để thúc đẩy phát triển ngành nông nghiệp, ông Ngọc đề xuất Chính phủ và Quốc hội cần sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai 2013, vì nếu để DN tự thỏa thuận với người dân để thuê đất đầu tư nông nghiệp như quy định của Luật là rất khó thực hiện.

Thêm nữa, Chính phủ cần sớm phê chuẩn đề án thí điểm tích tụ, tập trung đất đai để thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp quy mô lớn.

Phạm Minh

Tin cập nhật
  • Chi 11.500 đồng cho phí truy xuất nguồn gốc sản phẩm

    Việc truy xuất nguồn gốc một con heo từ trang trại tới bàn ăn chỉ tốn chi phí khoảng 0,5 USD, tương đương 11.500 đồng. Thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị Quốc tế Công nghiệp thực phẩm Việt Nam được tổ chức tại TPHCM ngày 14/11. Hội nghị Quốc tế Công nghiệp thực […]

  • Để gạo Việt từ lọ lem thành công chúa

    Việc Tập đoàn thực phẩm Sunrice của Úc mua lại nhà máy lúa gạo ở tỉnh Đồng Tháp là chuyện nóng ran trong những ngày này, giai đoạn mà gạo Việt đang trăn trở khi xuất khẩu rất nhiều nhưng lại vô danh trên thị trường thế giới. Câu hỏi đặt ra là: Tập đoàn […]

  • Sinh viên Việt Nam đóng góp 881 triệu USD cho nền kinh tế Mỹ

    Theo báo cáo hàng năm Open Doors của Viện Giáo dục Quốc tế (IIE), số lượng du học sinh Việt Nam tại Hoa Kỳ tăng năm thứ 17 liên tiếp. Hiện có 24.325 sinh viên Việt Nam du học tại Hoa Kỳ, đóng góp 881 triệu USD cho nền kinh tế Mỹ.  Theo báo cáo, […]

Sự kiện
  • Ngân sách trung ương chi hơn 1 triệu tỷ đồng trong năm 2019

    Trong phiên họp Quốc hội chiều nay (14/11), 438/449 đại biểu Quốc hội tham gia đã tán thành thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2019. Theo Nghị quyết, tổng số thu ngân sách trung ương là 810.099 tỷ đồng. Tổng số thu ngân sách địa phương là 601.201 tỷ […]

  • Xử lý nghiêm tình trạng doanh nghiệp “sân sau”

    Uỷ ban Tư pháp đề nghị tăng cường phòng ngừa, ngăn chặn, phát hiện, xử lý nghiêm “lợi ích nhóm”, doanh nghiệp “sân sau” trong các lĩnh vực đất đai, đấu thầu, cổ phần hóa… Sáng 13/11, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái báo cáo Quốc hội công tác phòng chống tham nhũng […]

  • Tội phạm về tham nhũng, chức vụ tăng tới hơn 32%

    Tại phiên họp Quốc hội sáng nay 13/11, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí trình bày Báo cáo công tác năm 2018 của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ đã trình bày Báo […]

Tam nông
  • Chi 11.500 đồng cho phí truy xuất nguồn gốc sản phẩm

    Việc truy xuất nguồn gốc một con heo từ trang trại tới bàn ăn chỉ tốn chi phí khoảng 0,5 USD, tương đương 11.500 đồng. Thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị Quốc tế Công nghiệp thực phẩm Việt Nam được tổ chức tại TPHCM ngày 14/11. Hội nghị Quốc tế Công nghiệp thực […]

  • Nông dân và doanh nghiệp cần có tiếng nói chung

    Có thể thấy rằng, hiện nay, liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản nói chung và cây lúa nói riêng đã được hình thành bước đầu. Ðể có tính bền vững thì nông dân và doanh nghiệp có tiếng nói chung về giá cả thu mua và một số điều kiện khác… Tính […]

  • Đề nghị bổ sung hươu sao vào “Danh mục giống được phép sản xuất, kinh doanh”

    Theo UBND tỉnh Hà Tĩnh, trong nhiều năm qua, chăn nuôi hươu sao tại địa phương phát triển khá nhanh và bền vững (tốc độ tăng trưởng bình quân 9,7%/năm giai đoạn 2012-2017); tổng đàn hươu trên địa bàn tỉnh hiện có 48.565 con, sản lượng nhung hươu đạt 19,2 tấn/năm. Ngày 9-11, UBND tỉnh […]