19:15 - 01/11/2018

“Điểm sáng” tích tụ đất đai

Đất đai là khâu đột phá để phát triển nông nghiệp, nhưng doanh nghiệp hiện vẫn khó khăn trong việc tích tụ đất đai. Một số lãnh đạo chính quyền địa phương đã đưa ra cách làm mới là địa phương thuê đất của dân 20 năm rồi cho doanh nghiệp thuê lại.

Thống kê của Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn (PTNNNT) về đất đai cho thấy, đất sản xuất nông nghiệp phân tán, nhỏ lẻ, manh mún.

Có hơn 70% mảnh đất sản xuất nông nghiệp Việt Nam có diện tích dưới 0,5 ha/mảnh. Trong khi đó ở Thái Lan có 14 triệu mảnh ruộng quy mô trên 22 ha/mảnh; Trung Quốc có 8,8% diện tích đất có quy mô trên 3 ha/mảnh, 0,1% diện tích đất có quy mô 30-70 ha/mảnh.

Doanh nghiệp khó trăm bề

Bà Trần Thị Thanh Nhàn, Viện Chính sách và Chiến lược PTNNNT, nêu ra một trường hợp doanh nghiệp (DN) điển hình gặp rào cản trong tiếp cận, tích tụ đất đai.

Theo đó, DN A. làm đơn xin dự án trồng chè từ năm 2015 gửi UBND Tp, UBND tỉnh và nhận được hướng dẫn (thời gian 3 tháng). Sau đó, DN tự thuê người kiểm kê rừng và Sở NN&PTNT xác nhận kiểm kê rừng (chi phí hết 100 triệu đồng). DN phải hoàn thiện các thủ tục khác như giấy chứng nhận đầu tư, văn bản đền bù giải phóng mặt bằng (thời gian một năm).

Tiếp đến, tỉnh phê duyệt dự án đầu tư, đồng thời yêu cầu DN đổi mảnh đất khác trong khu đất dự án của tỉnh. DN đã chấp nhận, nhưng một điều oái oăm là DN không được tìm mốc cũ để xác nhận, do đó DN thuê tìm mốc giới chi phí 200 triệu đồng (thời gian một năm).

Tuy nhiên, khi DN làm xong thủ tục thì được thông báo đợt trước xin trong kế hoạch sử dụng đất năm 2016, năm 2017 chưa có kế hoạch nên phải đăng ký lại. Nhưng đến nay, năm 2018 sắp qua đi mà DN vẫn chưa nhận được đất.

Bà Nhàn cho rằng việc gặp rào cản này là do lịch sử để lại, liên quan đến cơ chế, số liệu thống kê không đầy đủ. Bên cạnh đó là vấn đề đất nông lâm trường chưa giải quyết triệt để và cơ sở dữ liệu đo đạc cắm mốc thiếu, không cập nhật… Điều này đã ảnh hưởng đến tiến trình tích tụ đất đai và thu hút DN đầu tư vào nông nghiệp nông thôn.

DN hiện vẫn khó khăn trong việc tích tụ đất đai, Ảnh: VOV

Thêm nữa, DN tiếp cận đất đai còn khó khăn ở vấn đề chuyển quyền sử dụng đất giữa nông dân – DN. Cụ thể, DN mua đất của dân giao lại cho chính quyền để chính quyền chuyển giao lại cho DN.

Tuy nhiên, trên thực tế, DN thuê của dân phải trả rất cao, nhưng khi giao lại cho Nhà nước lại được thanh toán thấp hơn nhiều. Đơn cử như DN trả cho dân 300 triệu đồng, nhưng khi Nhà nước thanh toán chỉ được 100 triệu đồng.

“Chính vì điều này, DN không mặn mà thuê đất của người dân”, bà Nhàn nói.

Ông Võ Thành Minh, Phó Chánh Văn phòng Sở NN&PTNT tỉnh An Giang, cho biết ở tỉnh này, DN cũng gặp rào cản trong việc tích tụ đất đai. Nguyên nhân là đất manh mún, nên DN cần phải thương lượng với quá nhiều hộ để có đủ đất cho dự án nên rất khó và mất nhiều thời gian. Thêm nữa, DN còn tâm lý e ngại phát sinh các vụ kiện cáo, tranh chấp dân sự về thuê đất với nông dân.

“Điểm sáng” tích tụ đất đai

Những khó khăn về tích tụ đất đai của các DN nông nghiệp rất rõ. Tuy nhiên, đâu đó vẫn có những “điểm sáng” về tích tụ, có thể nói đó là những chính sách kịp thời của địa phương, tạo điều kiện cho DN tạo quỹ đất cho sản xuất nông nghiệp.

Ông Ngô Mạnh Ngọc, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Hà Nam, chia sẻ những năm qua, tỉnh này đã thí điểm cơ chế tích tụ đất đai phục vụ thu hút đầu tư vào sản xuất thông qua việc chính quyền cấp xã, huyện đứng ra thuê đất của dân (20 năm), sau đó cấp tỉnh ký hợp đồng cho DN thuê lại đúng như thời gian thuê đất và giá thuê của dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn do nông dân giữ.

“Người dân vẫn băn khoăn sau 20 năm đất còn của họ không. Chính quyền đã phải đứng ra bảo đảm vấn đề này và cam kết với dân”, ông Ngọc chia sẻ.

Bên cạnh đó, tỉnh Hà Nam ứng ngân sách trả tiền thuê đất cho các hộ dân trong thời gian thuê đất 20 năm, sau đó DN trả tiền thuê đất 10 năm đầu ngay sau ký hợp đồng, sau 10 năm nộp trả hết số tiền thuê đất còn lại.

Đây là một điểm mới trong việc tích tụ đất đai giao cho DN của tỉnh này mà nhiều địa phương cũng đang kỳ vọng học tập.

Theo như đại diện Sở NN&PTNT tỉnh Hà Nam, sở dĩ DN không muốn đầu tư vào sản xuất nông nghiệp là do sản xuất nông nghiệp hiệu quả thấp, rủi ro cao.

Sản xuất nông nghiệp quy mô lớn đòi hỏi vốn bỏ ra lần đầu nhiều, thời gian thu hồi vốn lâu. Tuy nhiên, với chính sách tạo thuận lợi, hỗ trợ cho DN tích tụ đất đai nên nhiều DN ở tỉnh này đã mạnh dạn đầu tư vào sản xuất nông nghiệp.

Để thúc đẩy phát triển ngành nông nghiệp, ông Ngọc đề xuất Chính phủ và Quốc hội cần sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai 2013, vì nếu để DN tự thỏa thuận với người dân để thuê đất đầu tư nông nghiệp như quy định của Luật là rất khó thực hiện.

Thêm nữa, Chính phủ cần sớm phê chuẩn đề án thí điểm tích tụ, tập trung đất đai để thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp quy mô lớn.

Phạm Minh

Tin cập nhật
  • Khe Nước Lạnh – tiềm năng lớn trong việc phát triển du lịch Quảng Bình

    Hiện nay, Du lịch Quảng Bình được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn và đang triển khai nhiều kế hoạch nhằm thu hút đầu tư, phù hợp với xu thế phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh. Với diện tích sử dụng đất, mặt nước 48.500 m2 tại xã Trường Xuân […]

  • Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân hội kiến Thủ tướng Campuchia

    Bên lề Hội nghị thường niên lần thứ 27 Diễn đàn Nghị viện châu Á-Thái Bình Dương (APPF-27), ngày 15/1 tại Siem Reap (Campuchia), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã hội kiến Thủ tướng Vương quốc Campuchia Samdech Akka Moha Sena Padei Techo Hun Sen. Thủ tướng Hun Sen nhiệt liệt chào […]

  • Thủ tướng: Đội tuyển đã thể hiện ý chí kiên cường

    Chiều 15/1, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã gửi thư cho Đội tuyển Bóng đá nam quốc gia, động viên Ban huấn luyện, Huấn luyện viên Park Hang Seo và các cầu thủ đoàn kết, quyết tâm giành thắng lợi trong trận đấu cuối của vòng bảng Asian Cup 2019. Trong thư Thủ tướng viết: […]

Sự kiện
  • Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân hội kiến Thủ tướng Campuchia

    Bên lề Hội nghị thường niên lần thứ 27 Diễn đàn Nghị viện châu Á-Thái Bình Dương (APPF-27), ngày 15/1 tại Siem Reap (Campuchia), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã hội kiến Thủ tướng Vương quốc Campuchia Samdech Akka Moha Sena Padei Techo Hun Sen. Thủ tướng Hun Sen nhiệt liệt chào […]

  • Công bố các quyết định nhân sự của Ban Bí thư Trung ương Đảng

    Tuần qua (5-11/1), Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Ban Kinh tế Trung ương, Tỉnh ủy Phú Thọ, Vĩnh Long, Thái Bình đã tổ chức công bố và trao các quyết định của Ban Bí thư Trung ương Đảng về công tác cán bộ. Ngày 11/1, Đảng uỷ cơ quan Trung ương Hội Nông […]

  • Thủ tướng dự Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2019 của VPCP

    Chiều 10/1, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị tổng kết công tác năm 2018, triển khai nhiệm vụ năm 2019 của Văn phòng Chính phủ. Cùng dự Hội nghị có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Chánh Văn phòng Trung ương […]

Tam nông
  • Công bố 13 sản phẩm nông nghiệp chủ lực quốc gia

    Bộ NN&PTNT vừa ban hành Thông tư về Danh mục sản phẩm nông nghiệp chủ lực quốc gia của Việt Nam với 13 mặt hàng nông sản. Theo danh mục ban hành, 13 sản phẩm nông sản chủ lực quốc gia là: lúa gạo, cà phê, cao su, điều, hồ tiêu, chè, rau và quả, […]

  • Bộ NT&PTNT cấp 50.000 liều vaccine cho Hà Tĩnh phòng chống dịch LMLM

    Từ đề xuất của UBND tỉnh Hà Tĩnh, Bộ NN & PTTN vừa có quyết định hỗ trợ 50.000 liều vaccine để phòng chống dịch bệnh lở mồm long móng ( LMLM ) trên địa bàn. Theo UBND tỉnh Hà Tĩnh, tính đến ngày 4/1/2019, toàn tỉnh có 27 con trâu, bò; 250 con heo […]

  • Hòa Bình: Xã Yên Bồng phát triển thương hiệu gà Lạc Thủy

    Trong khoảng 3 – 4 năm trở lại đây, người dân xã Yên Bồng (Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình) mở rộng quy mô chuồng trại, phát triển nuôi gà theo hướng sản xuất tập trung. Theo thống kê, toàn xã có trên 40.000 con gà, trong đó chủ yếu là giống gà bản địa, gà […]