18:54 - 04/08/2018

Đèo Hải Vân – Thiên hạ đệ nhất hùng quan

Đèo Hải Vân còn có tên là đèo Ải Vân (vì trên đỉnh đèo xưa kia có một cửa ải) hay đèo Mây (vì đỉnh đèo thường có mây che phủ), cao 500 m (so với mực nước biển), dài 20 km, cắt ngang dãy núi Bạch Mã (là một phần của dãy Trường Sơn chạy cắt ra sát biển) ở giữa địa giới tỉnh Thừa Thiên-Huế (ở phía Bắc) và thành phố Đà Nẵng (ở phía Nam), Việt Nam.

Hải Vân Quan (1919).

Theo sử liệu, trước năm Bính Ngọ (1306), vùng đất có đèo Hải Vân thuộc về hai châu Ô, Rí của vương quốc Chămpa (còn gọi là Chiêm Thành). Sau khi được vua Chămpa là Chế Mân cắt làm sính lễ cầu hôn Công chúa Huyền Trân đời Trần vào năm vừa kể (1306), thì ngọn đèo chính là ranh giới giữa Đại Việt và Chiêm Thành.

Hải Vân quan

Khoảng một thế kỷ sau, vào năm Nhâm Ngọ (1402), nhà Hồ (dưới triều Hồ Hán Thương) sai tướng Đỗ Mãn đem quân sang đánh Chiêm Thành, khiến vua nước ấy là Ba Đích Lại (Jaya Sinhavarman V) phải cắt đất Chiêm Động và Cổ Lũy để cầu hòa.

Họa tiết Hải Vân quan chạm nổi trên Dụ đỉnh-Huế (đúc năm 1835).

Kể từ đó, cả vùng đất có đèo Hải Vân mới thuộc hẳn về nước Đại Ngu (tức Việt Nam ngày nay), và trở thành ranh giới tự nhiên của hai xứ Thuận Hóa và Quảng Nam, như sách Phủ Biên tạp lục của Lê Quý Đôn đã chép: “Hải Vân dưới sát bờ biển, trên chọc từng mây là giới hạn của hai xứ Thuận Hóa và Quảng Nam”.

Đoạn qua Hải Vân quan ngày xưa.

Vào thời Nguyễn, đèo Hải Vân vẫn là chỗ giáp giới giữa Thừa Thiên và Quảng Nam. Phía bắc chân núi giáp vực biển có hang Dơi, tục gọi là bãi Tiêu. Tương truyền xưa có thần sóng, thuyền đi qua đó thường bị lật chìm, nên ngạn ngữ có câu: “Đường bộ thì sợ Hải Vân/ Đường thủy thì sợ sóng thần Hang Dơi”

Một chặng đường ra Huế trên đèo Hải Vân năm xưa.
Đường hầm tàu lửa Hải Vân Đà Nẵng – Huế được hoàn thành vào năm 1906 với sức người là chính. Đã có hàng trăm phu phen bỏ mạng khi đường hầm được hoàn thành. Tàu chạy qua đây mỗi ngày chỉ có 2 chuyến nên lính canh hầm thả chó đi rông và ngồi chơi thoải mái.
Các kĩ sư Pháp bên đường hầm qua đèo Hải Vân
Đèo Hải Vân gần cửa số 9, ảnh chụp khoảng năm 1920
Đèo Hải Vân, ảnh chụp khoảng năm 1920
Một lô cốt người Pháp xây để bảo vệ đường giao thông
Người dân vượt đèo Hải Vân chạy tránh chiến tranh
Đèo Hải Vân những năm 1960
Hải Vân Quan (1970)
Không ảnh đèo Hải Vân những năm 1970
Từ đỉnh đèo Hải Vân nhìn xuống vịnh ngày xưa…
Đèo Hải Vân ngày nay
Hải Vân quan bị xuống cấp nghiêm trọng
Hải Vân quan chỉ còn là các di tích

PV./.Tổng hợp

Chủ đề:
Tin cập nhật
Sự kiện
  • Hội nghị Trung ương 10: Những định hướng quan trọng cho Đại hội XIII

    Hội nghị Trung ương 10 là bước định hướng những vấn đề căn bản để xây dựng đề cương các văn kiện chuẩn bị cho Đại hội XIII. Sáng 18/5, Hội nghị lần thứ 10 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII bế mạc sau gần 3 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, […]

  • Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng khai mạc Hội nghị T.Ư 10

    Sáng 16/5, Hội nghị lần thứ mười Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII khai mạc trọng thể tại Trụ sở Trung ương Đảng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chủ trì và phát biểu khai mạc Hội nghị.  Được sự phân công của Tổng Bí thư, […]

  • Tổng bí thư, Chủ tịch nước chủ trì họp Bộ Chính trị

    Lãnh đạo Đảng, Nhà nước yêu cầu “tránh tình trạng sắp đến Đại hội chỉ lo nhân sự mà sao nhãng công việc thường xuyên”. Video VTV Ngày 15/5, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chủ trì họp Bộ Chính trị, cho ý kiến về công […]

Tam nông