15:13 - 12/05/2018

Đã đến lúc nhìn lại chuyện “giải cứu”

“Giải cứu” là từ dùng của cộng đồng người dùng mạng xã hội, khi đề cập đến câu chuyện các loại sản phẩm hàng hóa, chủ yếu là nông sản nông thôn các tỉnh thành, đến mùa thu hoạch nhưng không có đầu ra, kéo theo các tổ chức, cá nhân đứng ra kêu gọi cộng đồng giúp đỡ tiêu thụ. Tuy nhiên, khi hành động chia sẻ này trở nên “bị lạm dụng”, thì hiệu ứng xã hội sẽ là đi ngược, và chính những sản phẩm mong cầu “giải cứu” lại dễ bị lên án.

“Giải cứu” nông sản, đang trở thành vấn đề bị lạm dụng trong cộng đồng mạng xã hội và dư luận.

Còn nhớ một năm trước, khi cộng đồng lên tiếng “giải cứu” dưa hấu Quảng Ngãi, đã có rất nhiều bàn tay vỗ hưởng ứng, và kết quả là nhiều tấn dưa hấu đang ứ động của người nông dân Quảng Ngãi được tiêu thụ hết.

Nhưng năm nay, khi hôm qua 11/5/2018, sở Nông nghiệp Phát triển nông thôn Quảng Nam phát đi lá thư kêu gọi “giải cứu” dưa hấu địa phương này, thì cộng đồng lại “cười bằng giọng mũi”. Người ta dường như nhìn thấy phía sau bức tâm thư có vẻ tha thiết của chính quyền địa phương, là thực tại thờ ơ vô trách nhiệm trong phạm vi quản lý điều hành của các sở ngành Quảng Nam. Câu hỏi trách nhiệm của những cơ quan quản lý chuyên môn này, ngay từ đầu mỗi vụ mùa chuyên canh, là nằm ở đâu, đã thể hiện ra sao, được “cư dân mạng” đặt ra khá gay gắt.

Có vẻ, đã đến lúc cộng đồng bắt đầu dị ứng với những thông tin “giải cứu” một chiều, kêu gọi giúp đỡ hỗ trợ đầu ra nông sản cho người nông dân theo đúng nghĩa “lợi dụng” lòng tốt và tinh thần thiện nguyện của xã hội.

Từ “giải cứu” này, thật ra được dùng nhiều kể từ sau khi người ta xem bộ phim Giải cứu binh nhì Ryan. Không ít nhà phê bình điện ảnh đã khẳng định rằng, đây chỉ là sản phẩm tưởng tượng của phim ảnh Mỹ, đề cao chủ nghĩa anh hùng cá nhân dạng Siêu nhân Thần thánh; vì chả có vị chỉ huy nào ném một người lính vào chỗ nguy hiểm để mong cứu mạng cho một người lính khác, lại càng không có chuyện kéo người lính ra khỏi chỗ nguy hiểm đó rồi lại ném anh ta vào một vụ nguy hiểm gấp bội, cảnh một tiểu đội đối đầu một đại đội đầy súng ống thiết bị. Giải cứu như vậy chỉ là hành động hư ảo danh vị trong tưởng tượng của rạp phim, hoàn toàn không thực tế chút nào.

Hài hước là lâu nay, cộng đồng người tiêu dùng, doanh nghiệp và bản thân các cấp chính quyền tại các địa phương Việt Nam lại sử dụng “giải cứu” theo đúng nghĩa phim ảnh Mỹ như vậy.

Thay vì phải xem xét lại chính nhận thức và năng lực sản xuất của người nông dân, định hướng về phát triển nông sản theo vùng miền, theo lợi thế có sẵn, tìm nguồn ra cho hàng hóa nông sản, kết nối tốt nhất các nguồn cung ứng tiêu thụ giữa các thị trường thiếu và thừa, làm tốt vai trò liên kết và điều phối hợp lý của các doanh nghiệp kinh doanh thương mại, thì các cấp chính quyền, các tổ chức đoàn thể lại chỉ chăm chăm vào tinh thần thiện nguyện, lòng tốt của cộng đồng xã hội, của người tiêu dùng để giải quyết khối lượng hàng hóa nông sản bị dồn ứ vì sản xuất không tương đồng, định lượng nuôi trồng không theo kế hoạch, sản xuất đại trà không có đầu ra. Cách thức tiêu thụ nông sản như vậy thật sự là liều lĩnh và may rủi không có tính chất khoa học hợp lý nào.

Nhất là, một khi việc kêu gọi này trở thành lạm dụng, sẽ gây ra sự phản cảm, khiến cho cộng đồng từ chối, tẩy chay và quay lưng lại, dù biết nỗi bức xúc lo lắng của người nông dân trước đống nông sản dồn ứ là có thật. Thậm chí đã có những biến tướng tiêu cực khi người nông dân vẫn bán nông sản với giá rẻ mạt, thì đó đây xuất hiện những nhóm cá nhân, những thương lái lợi dụng “sự nghiệp giải cứu” để vận chuyển hàng hóa đi bán với giá tương đương thị trường, thu lợi vào túi, kể cả là những nông sản có vấn đề về chất lượng.

Thật sự đã đến lúc, cộng đồng cần xem lại tinh thần hành động của các tổ chức đoàn thể, chính quyền trước vấn đề nông sản Việt Nam, cũng như tinh thần hợp tác cầu thị, gắn kết của người nông dân với chính thị trường đầu ra cho sản phẩm hàng hóa của họ.

Một khi người nông dân vẫn bất tín với các hợp đồng tiêu thụ hàng hóa, không có trách nhiệm với chất lượng sản phẩm nông sản làm ra, không hợp tác với các đoàn thể, cơ quan chức năng để tìm kiếm những nguồn giống, những giải pháp canh tác tốt nhất, hiệu quả nhất, có định lượng, định tính cho mảnh đất nuôi trồng của họ, thì mọi việc giải cứu đều là vô nghĩa.

Một khi các tổ chức đoàn thể, chính quyền và bản thân các doanh nghiệp vẫn chưa hợp tác lại với nhau, nhìn người nông dân ở vai trò cộng hưởng gắn kết để phát triển, chịu trách nhiệm tìm kiếm nguồn ra đầu ra cho nông sản Việt Nam, cũng chính là hướng thể hiện trách nhiệm và quyền lợi của họ, thì giá trị những lời hiệu triệu giải cứu chỉ là rỗng tuếch.

“Giúp ngặt chứ không giúp nghèo”, những người nông dân Quảng Nam, miền Trung bao đời qua đã nói như vậy. Nhưng nếu năm nào cũng ngặt, lúc nào cũng ngặt, thì vấn đề không còn đơn thuần là kêu gọi rủ lòng thương, chia sẻ tình cảm của xã hội được nữa rồi, nếu không muốn nói là trục lợ,i là cố tình lạm dụng lòng nhân từ của xã hội. Do đó, dù biết rằng những người nông dân đang xót xa với nguồn lợi nông sản bị bỏ phí, hư hỏng trên cánh đồng, thì xã hội vẫn cần phải kiên định nhìn thẳng lại câu chuyện làm sao để không còn phải dùng từ “giải cứu”.

Quốc Lâm

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Nỗ lực giữ nghề

    Ấp 4, xã Long Trị A, thị xã Long Mỹ (Hậu Giang) từ lâu luôn được nhiều người biết đến là nơi đang giữ gìn nghề đan mê bồ truyền thống. Những ngày đầu năm mới, có dịp ghé qua mới cảm nhận được hết không khí xôm tụ của những gia đình chuyên gắn […]

  • Phố cổ Hội An rước “Sắc bùa chúc Xuân” tại hội Tết Nguyên đán

    Điểm nhấn của Hội Tết Nguyên đán là đoàn rước “Sắc bùa chúc Xuân” diễu hành khắp các tuyến đường trong khu phố cổ vào lúc 22 giờ 30 đêm 30 Tết (nhằm ngày 4-2-2019) tại Vườn tượng An Hội. Ngày 21-1, Trung tâm Văn hóa – Thể thao và Truyền thanh – Truyền hình […]

  • Chưa có thị trường đất đai, “Nguy cơ tham nhũng tăng cao”

    Hiện nay, giá đất quy định trong bảng giá đất của Nhà nước chỉ tương đương 20 – 30% khung giá đất thị trường. Đây chính là nguyên nhân khiến ngân sách nhà nước thất thu từ đất đai. Tại tọa đàm “Những vấn đề chính sách và luật pháp đất đai ở Việt Nam” […]

Sự kiện
  • Công tác chống tham nhũng năm 2019 phải đạt kết quả tốt hơn 2018

    Sáng 21/1, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng (Ban Chỉ đạo) đã tổ chức Phiên họp thứ 15 dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Trưởng ban Chỉ đạo, để kiểm điểm, đánh giá kết quả hoạt động năm 2018, đề […]

  • Thủ tướng kỳ vọng sâm Ngọc Linh sẽ làm nên dấu ấn lịch sử mới

    Cho rằng không có nơi nào đắc địa hơn Bảo tàng Lịch sử quốc gia để tổ chức Triển lãm về sâm Ngọc Linh, quốc bảo của Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kỳ vọng sâm Ngọc Linh sẽ làm nên dấu ấn lịch sử mới cho ngành dược liệu, ngành thực phẩm chức […]

  • 153 sản phẩm nông nghiệp được tôn vinh

    Sáng ngày 17.1.2019, tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ (TP.Hà Nội) đã diễn ra “Lễ tôn vinh sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu năm 2017”, do Trung ương Hội Nông  dân Việt Nam (T.Ư Hội NDVN) tổ chức. Tham dự Lễ tôn vinh có đồng chí Vương Đình Huệ, Uỷ viên Bộ Chính trị, […]

Tam nông
  • Người Nhật làm cách nào để nâng cao năng suất và giá trị gia tăng cho ngành nông nghiệp?

    Tại Hội thảo nông nghiệp với chủ đề Hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam do Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức chiều 18/1, các chuyên gia Nhật Bản đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm của ngành nông nghiệp Nhật Bản trong việc nâng cao năng […]

  • Bước chuyển mình của ngành chăn nuôi

    Ngành chăn nuôi đang chuyển dịch nhanh theo hướng trang trại, công nghiệp (chiếm trên 40% về quy mô và 60% về sản lượng). Bước đầu đã hình thành nhiều ngành công nghiệp nền tảng cho phát triển chăn nuôi. Thu hút nhiều doanh nghiệp lớn Theo Bộ NN&PTNT, thực hiện Quyết định số 10/2008/QĐ-TTg […]

  • Cây công nghiệp trước đòi hỏi tái cơ cấu

    Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường: “Năm 2018, toàn ngành đạt mục tiêu tăng trưởng và xuất khẩu (XK) cao. Tuy nhiên, kết quả không được trọn vẹn vì riêng khu vực cây công nghiệp giá thấp, thậm chí có một vài sản phẩm rất thấp, như cao su, hạt tiêu, điều, mía… Trên […]