14:17 - 29/12/2017

Bảo vệ nông dân bằng luật

Bài: “Có đủ điều kiện để xây dựng Luật Nông dân”

Đây là ý kiến của ông Trần Đình Gia – Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, Chủ tịch BCH Hội Nông dân tỉnh Hà Tĩnh khi trao đổi với phóng viên. Tiếp nối các bài viết của chuyên đề “Bảo vệ nông dân bằng luật”, Tạp chí điện tử Làng Mới xin giới thiệu trích dẫn ý kiến của Đại biểu Trần Đình Gia.

Trao đổi với phóng viên Làng Mới, ông Gia nêu ý kiến:

 “Về vấn đề luật hóa vai trò của người nông dân và tổ chức Hội nông dân, một số lần bên hành lang Quốc hội, tôi có trao đổi với các đại biểu khác và với phóng viên về vấn đề này. Với thanh niên đã có Luật Thanh niên, phụ nữ có Luật Bình đẳng giới, Mặt trận có Luật Mặt trận, cựu chiến binh có Pháp lệnh Cựu chiến binh, tổ chức Công đoàn có Luật Công đoàn. Chỉ có nông dân là chưa có luật điều chỉnh chi tiết.

Đại biểu Quốc hội Trần Đình Gia phát biểu chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính vào ngày 16-11-2017 tại Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV. Ảnh Tư liệu Quốc hội.

Ba căn cứ để xây dựng luật

Tại Điều 9, Chương I của Hiến pháp hiện hành có nói về Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị- xã hội và các tổ chức khác; Điều 10 nói đến trách nhiệm của tổ chức Công đoàn. Tôi đi sâu phân tích một chút: Trong hệ thống chính trị, ở khối Mặt trận Tổ quốc, với tư cách là cơ quan  đại diện cho nhân dân, có Công đoàn, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên, Cựu chiến binh, Hội Liên hiệp Phụ nữ. Nhưng trong các đoàn thể đó chỉ có công đoàn và nông dân là tổ chức đại diện cho giai cấp, còn phụ nữ, thanh niên, cựu chiến binh là tổ chức giới tính, nghề nghiệp, lứa tuổi… Ciai cấp công nhân được quy định trong Hiến pháp có một điều về tổ chức Công đoàn. Vậy với giai cấp nông dân, tại sao không ghi trong Hiến pháp giao vai trò bảo vệ nông dân cho Hội Nông dân? Có thể ở đây, tổ chức công đoàn là tổ chức đại diện cho giai cấp công nhân – giai cấp lãnh đạo.

Tôi nghĩ đề xuất sửa Hiến pháp là điều khó, không phải lúc nào cũng có thể thực hiện được, vậy thì bước có thể làm trước là quy định trong luật. Vậy nên việc xây dựng Luật Nông dân là rất cần thiết, bởi các căn cứ sau:

Thứ nhất, Điều lệ Hội Nông dân Việt nam quy định có 3 chức năng của Hội gồm: (1) Tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước; (2) Bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của hội viên nông dân; (3) Tổ chức các hoạt động dịch vụ hỗ trợ nông dân trong phát triển kinh tế xã hội.

Thứ hai, trong Hiến pháp 2013 cũng có ý này trong điều quy định về Mật trận, các tổ chức chính trị xã hội.

Thứ ba, cuối năm 2013, Bộ Chính trị đã ban hành hai quyết định quan trọng: Quyết định số 217-QĐ/TW về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị – xã hội; Quyết định số 218-QĐ/TW  ban hành quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Như vậy, việc ra đời Luật Nông dân là bước thể chế Hiến pháp, thể chế các quy định của Đảng và thể chế Điều lệ Hội Nông dân Việt Nam.

Từ ba căn cứ này, Hội Nông dân Việt Nam đủ điều kiện để tham mưu cho Đảng, cho Chính phủ, cho Quốc hội xây dựng Luật Nông dân.

Vợ chồng anh Phạm Quang Trung (thường trú xã Ea Tar, huyện Cư M’gar, tỉnh Đắc Lắc thiệt hại hơn 1 tỷ đồng, khi mua phải thuốc trừ sâu giả, kém chất lượng, khiến cho 950 trụ tiêu rụng quả. Ảnh Đông Anh

Có luật – mới chỉ là 1 vế của vấn đề

Về câu chuyện làm thế nào để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng hợp pháp của nông dân một cách hiệu quả trong vấn đề vật tư nông nghiệp, tôi có nghiên cứu vấn đề này trong quá trình tham gia Quốc hội và trong Ủy ban Pháp luật của Quốc hội. Về cơ bản, những vấn đề này đều có các văn bản quy phạm pháp luậy quy định rồi. Tuy nhiên, thường ở nước ta,  luật ban hành muộn hơn so với thực tiễn cuộc sống, cho nên có nhiều điều luật khi áp dụng vào thực tiễn cuộc sống rất bất cập. Ví dụ việc quản lý phân bón chẳng hạn, có 2 bộ là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Bộ Công Thương cùng quản lý. Phân bón gồm có 2 loại, phân vô cơ và phân hữu cơ, nhưng khi có yêu cầu cần điều chỉnh về điều này cũng đã mất mấy năm đề xuất mới điều chỉnh xong, đề xuất rất nhiều lần mới sửa được, cho nên luật cứ chồng chéo và vướng.

Không chỉ văn bản luật, các văn bản dưới luật cũng rất nhiều, vẫn có những chồng chéo trong việc áp dụng pháp luật để bảo vệ quyền lợi của người nông dân. Và tôi muốn nhấn mạnh, xây dựng văn bản phạm pháp luật mới là một mặt của vấn đề. Mặt còn lại là áp dụng pháp luật vào cuộc sống. Việc áp dụng pháp luật vào thực tiễn ở nước ta còn có nhiều bất cập, bởi mấy lý do:

Thứ nhất, có nhiều cơ quan cùng quản lý thì khi áp dụng luật cũng dễ dẫn đến không đồng bộ và chồng chéo.

Thứ hai, đối tượng hưởng lợi nhận thức pháp luật không đầy đủ.

Thứ ba, những tổ chức, cá nhân đã có ý gian lận thương mại thì họ lại tranh thủ từng kẽ hở của pháp luật.

Tôi ví dụ: Việc giao cho Hội Nông dân tham gia chương trình giám sát phân bón, khi chúng tôi đi giám sát thì các doanh nghiệp họ bảo là “tôi chưa thấy cái văn bản quy định nào cho Hội Nông dân đi làm việc này”. Chỉ mới có cái quy định chung nhất, nhưng vào cái quy định cụ thể về việc này thì họ bảo là chúng tôi chưa thấy cái văn bản nhà nước nào quy định Hội Nông dân đến đi làm việc này, nên chúng tôi chưa sẵn sàng hợp tác. Đó là nhận thức của đối tượng mà mình giám sát. Hội phải đi “nhờ” Sở Công Thương – vậy là mất đi tính khách quan.

Để nông dân thực hiện chức năng bảo vệ quyền của người nông dân với tư cách là người tiêu dùng, tôi nghĩ rằng: Hội Nông dân Việt Nam là tổ chức đoàn thể chính trị – xã hội thì ngoài sức mạnh pháp luật, sức mạnh chính trị, còn có thể đại diện cho sức mạnh người tiêu dùng nông dân. Theo tôi, Hội nên khai thác khía cạnh này, và khi sức mạnh của người nông dân lên tiếng với tư cách người tiêu dùng, khách hàng là thượng đế, thì doanh nghiệp họ sẽ không thể không chú ý đến khía cạnh này. Thậm chí họ có thể còn sợ hơn cả pháp luật (sợ bị tẩy chay). Nếu người nông dân sử dụng sự đồng tâm nhất trí làm sức mạnh cộng đồng, tổ chức Hội vận dụng đúng pháp luật và trách nhiệm cao thì chắc chắn doanh nghiệp sẽ khó có thể biến nông dân thành nạn nhân mãi được, vì khi khách hàng không đến với họ thì họ cũng không thu được gì.

Trong lúc chờ Đảng, Nhà nước, Quốc hội, chờ các cơ quan quản lý nhà nước ban hành hoặc thông qua, hoặc sửa đổi những văn bản quy phạm pháp luật theo hướng tiến bộ hơn, tổ chức Hội cần nghiên cứu và thí điểm những cách làm mới bảo vệ hội viên nông dân, nếu làm được hiệu quả, sẽ được hai điều: Thứ nhất là bảo vệ tốt hội viên của mình, thứ 2 là uy tín của tổ chức Hội được nâng lên. Bảo vệ mục đích chung của xã hội, bảo vệ người nông dân và cũng đem lại lợi ích thiết thực cho người nông dân”.

Thanh An (ghi)

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Bàn tròn, Tiêu điểmDanh mục
Tin cập nhật
  • Cả nước có 184 đơn vị bầu cử đại biểu quốc hội khóa XV

    Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia Nguyễn Thị Kim Ngân đã ký nghị quyết số 04/NQ-HĐBCQG của Hội đồng Bầu cử quốc gia quyết nghị về số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng ĐBQH được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, […]

  • Tạo thiết bị leo cây cho dân xứ dừa

    Anh Nguyễn Văn Hưng (SN 1987) ở ấp Thới Sơn, xã Bình Hòa, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai là chủ xưởng gia công chế tạo dụng cụ leo dừa đã giúp ích rất lớn cho nhiều người trồng dừa tại các địa phương có thể chăm sóc, thu hoạch dừa an toàn và hiệu […]

  • Công nghệ số – yếu tố đưa nông sản vươn xa

    Ứng dụng công nghệ số trong sản xuất kinh doanh không còn là điều mới mẻ với nhiều doanh nghiệp và nông dân. Năm 2020, chính nhờ đẩy mạnh chuyển đổi số nhiều doanh nghiệp vẫn giữ được đà tăng trưởng, nông sản vẫn đến được nhiều thị trường nhờ thương mại điện tử. Theo […]

Sự kiện
Tam nông
  • Tạo thiết bị leo cây cho dân xứ dừa

    Anh Nguyễn Văn Hưng (SN 1987) ở ấp Thới Sơn, xã Bình Hòa, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai là chủ xưởng gia công chế tạo dụng cụ leo dừa đã giúp ích rất lớn cho nhiều người trồng dừa tại các địa phương có thể chăm sóc, thu hoạch dừa an toàn và hiệu […]

  • Những nông dân thu tiền tỷ nhờ mạnh dạn chuyển đổi

    Xã Ea Sol (huyện Ea H’leo, tỉnh Đăk Lăk) vốn có thế mạnh về phát triển cây cà phê và hồ tiêu. Tuy vậy những năm gần đây cà phê và hồ tiêu rớt giá, dẫn đến giảm thu nhập, người dân đã mạnh dạn chuyển đổi sang cây trồng, vật nuôi khác. Nhờ đó, […]

  • Hiệu quả từ mô hình HTX liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm

    Nhờ liên kết với doanh nghiệp, mở rộng quy mô sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu để liên kết tiêu thụ bền vững, Hợp tác xã Bưởi Thành Công (HTX) (huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng) đã mở rộng diện tích có trên 54,2ha, thu hút 41 xã viên. Trung bình mỗi năm doanh […]