09:17 - 23/07/2020

Chuẩn mực đạo đức trong sản xuất, buôn bán nông sản thực phẩm

An toàn thực phẩm (ATTP) vẫn là vấn đề cấp bách hiện nay ở nước ta, đòi hỏi phải có những biện pháp để phối hợp quản lý của Nhà nước và cộng đồng hiệu quả, cùng với nâng cao trách nhiệm, đạo đức thực hành pháp luật ATTP để loại bỏ những hành vi vi phạm làm tổn hại đến sức khoẻ, chất lượng giống nòi Việt Nam.

Người tiêu dùng cần được nâng cao nhận thức về thực phẩm an toàn. Ảnh tư liệu.

Thực phẩm bẩn: Lương tri và trách nhiệm

Vấn đề ATTP vẫn luôn cấp thiết đối với con người. Thông tin về các vụ ngộ độc thực phẩm, vận chuyển, tiêu thụ thực phẩm bẩn cùng với dịch bệnh trên gia súc, gia cầm… khiến người tiêu dùng không khỏi băn khăn. Phương thức canh tác, chăn nuôi còn phần lớn lạc hậu, vấn nạn sử dụng hóa chất cho vật nuôi, trồng trọt, thủy sản gây tồn dư trong thực phẩm vẫn còn nan giải. Đây là một trong những tác nhân ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người sản xuất, người tiêu dùng và ảnh hưởng lâu dài đến môi trường sống, không gian sinh tồn của người Việt.

Hàng ngày, người dân các đô thị đến làng quê đều trăn trở trước con cá, lá rau bày bán trong chợ dân sinh hay trong các sạp hàng thực phẩm. Người tiêu dùng không biết mua ở đâu để tránh được thực phẩm không nhiễm các chất độc hại? Biết nhìn vào đâu để phân biệt được thực phẩm sạch, khi mà người sản xuất hàng ngày vẫn canh tác trên những thửa ruộng, sử dụng nguồn nước vốn đã tự mình làm ô nhiễm. Trong chăn nuôi, thịt gia súc, gia cầm mang bán được sử dụng thức ăn có hàm lượng chất kích thích tăng trọng; trong tiêu thụ việc dùng hóa chất độc hại để vận chuyển, “hóa trang” cho đẹp, cho tươi mà dễ bán…

Thực phẩm nhập ngoại cũng không ngoại lệ khi một bộ phận thương gia còn lách luật, mập mờ nguồn gốc xuất xứ, nhãn mác sản phẩm. Người nhập hàng còn tính toán sao cho chi phí rẻ nhất, bán nhanh nhất và có lợi nhuận cao nhất; có những nơi, những lúc còn bất chấp quyền lợi người tiêu dùng, bất chấp uy tín, thương hiệu và đạo đức kinh doanh, dù mặt hàng thực phẩm ai cũng biết là dùng cho con người…

ATTP, an ninh dinh dưỡng cho nhân dân đã được nhiều Lãnh đạo Đảng và Nhà nước lên tiếng. Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc về ATTP diễn ra hồi đầu năm 2020, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đã phải nhấn mạnh, việc sản xuất, chế biến kinh doanh thực phẩm không an toàn là vi phạm pháp luật, là một tội ác, phi đạo đức, ích kỷ hại nhân, trái với luân thường đạo lý, với truyền thống nhân ái của dân tộc.

Căn nguyên sự tồn tại của thực phẩm bẩn có một phần do chính sự tham lam, vô cảm của con người. Do vậy cần thức tỉnh lương tri, ý thức tự giác từ người sản xuất đến phân phối và tiêu thụ. Ngoài việc trang bị kiến thức về ATTP cũng cần đưa ra những chế tài đủ mạnh thực thi một cách hiệu quả của các cơ quan chức năng. Phải làm sao để người sản xuất và kinh doanh thực phẩm hiểu rằng, nếu vi phạm thì chẳng những không còn đường kinh doanh mà còn phải chịu trách nhiệm hình sự. Đồng thời phải khơi dậy ý thức tự bảo vệ bản thân, mỗi người tiêu dùng phải là một thành viên tích cực trong việc đấu tranh phòng chống thực phẩm bẩn, dũng cảm tố giác các cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm.

Cần tăng cường quản lý việc kinh doanh, buôn bán thực phẩm để kiểm soát chặt chẽ chất lượng thực phẩm. Ảnh tư liệu

Cộng đồng trách nhiệm giữa sản xuất và tiêu dùng

Có nhiều biện pháp quản lý nhà nước đã, đang được thực hiện và những cuộc vận động người sản xuất có trách nhiệm, tiêu dùng thông thái, đã tác động tích cực, giảm thiểu các rủi ro ATTP trong những năm gần đây. Tuy nhiên, các hoạt động QLNN luôn không đáp ứng yêu cầu thực tế. Do vậy, chính sách mới luôn được Nhà nước ban hành sửa đổi, bổ sung để phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh mới. Trong các chính sách quản lý nhà nước về ATTP gần đây, việc quản lý ATTP theo chuỗi “từ trang trại đến bàn ăn” được cho là có hiệu quả trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng với quốc tế.

Chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước khuyến khích tổ chức sản xuất thực phẩm theo hướng này.Tuy nhiên QLNN về ATTP trong thực tiễn vốn rất phức tạp, liên quan đến hệ thống pháp luật, chính sách và hoạt động của các cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp, người sản xuất, buôn bán, giết mổ, chế biến, tiêu dùng có liên quan. Đòi hỏi phải có sự chung tay, đồng lòng của toàn xã hội mới có thể đạt được kết quả hoàn thiện. Để đạt được mục tiêu, một mặt phải củng cố hệ thống bộ máy quản lý nhà nước về ATTP từ Trung ương đến địa phương. Sự thiếu đồng bộ, chồng chéo trong các hoạt động quản lý giữa các cơ quan và chính sách đã dẫn đến khó khăn trong việc quản lý ATTP tại cơ sở. Mặt khác, cần có chiến lược tuyên truyền, giáo dục hiệu quả đến mọi tầng lớp nhân dân để tạo sự khác biệt về nhận thức, nâng cao trách nhiệm của cộng đồng, đi đôi với tẩy chay, xử lý nghiêm minh các hành vi thiếu đạo đức trong sản xuất, chế biến, buôn bán, tiêu thụ sản phẩm nông sản.

Trong thực tiễn, đã có nhiều nơi sắp xếp lại bộ máy liên quan đến quản lý nhà nước về ATTP. Tuy nhiên, sự phân công, phân nhiệm rõ ràng giữa cơ quan Trung ương với nhau và với các cơ quan chuyên môn ở địa phương trong ban hành chính sách, thực hiện kiểm tra, xử phạt, tổ chức lực lượng còn chưa thống nhất, thiếu đồng bộ; còn thiếu sự quản lý theo chuỗi giá trị từ khâu tổ chức sản xuất, phân phối và tiêu dùng. Việc thực hiện nguyên tắc quản lý ATTP theo chuỗi “từ trang trại đến bàn ăn” còn có những hạn chế nhất định, cần có hệ thống bộ máy QLNN và hệ thống giám sát nội bộ cùng hoạt động theo chuỗi sản phẩm để kiểm soát dư lượng thuốc BVTV, thuốc thú y, giết mổ nhỏ lẻ; kiểm soát nguyên liệu sản xuất, kinh doanh thực phẩm có nguy cơ cao; triển khai,nhân rộng các mô hình áp dụng thực hành sản xuất tốt trong sản xuất; hướng dẫn các tổ chức, cá nhân đầu tư, liên doanh, liên kết, chuyển giao công nghệ sơ chế, chế biến thực phẩm an toàn; chứng nhận ATTP từ gốc, truy suất nguồn gốc, xuất xứ.

Ngoài ra, cần bổ sung cơ chế khuyến khích, nâng cao vai trò của người tiêu dùng và Hội bảo vệ người tiêu dùng đối với chất lượng, ATTP nông sản, tham gia hỗ trợ vào thể chế quản lý nhà nước trong việc giám sát nội bộ ATTP chuỗi nông sản, phát hiện và loại bỏ những người sản xuất và tác nhân lưu thông, chế biến sở hữu sản phẩm không đạt chất lượng nông sản thực phẩm an toàn. Nếu người tiêu dùng phát hiện sản phẩm thực phẩm mất an toàn, sẽ được bảo vệ khi gây sức ép lên hệ thống cung ứng, cơ quan quản lý nhà nước. Các tổ chức, cá nhân thực hiện giám sát trong hệ thống và ngoài hệ thống phải thực hiện đầy đủ vai trò của mình, hoàn thiện các chuẩn mực về chất lượng, ATTP và hệ thống giám sát, kiểm tra. Tăng cường công tác đào tạo, hướng dẫn tổ chức, người tiêu dùng tham gia tích cực vào công tác quản lý chuỗi nông sản thực phẩm. Ban hành chế độ, chính sách khuyến khích, hỗ trợ, khen thưởng tổ chức, cá nhân thực hành đạo đức ATTP trong sản xuất, buôn bán nông sản thực phẩm và nên án, xử lý những hành vi thiếu đạo đức, vi phạm pháp luật.

Người tiêu dùng có niềm tin vào thị trường nông sản sạch, an toàn là động lực lớn nhất để người sản xuất, người tiêu dùng, nhà quản lý đi cùng một hướng. Muốn vậy, trước hết cần hoàn thiện các chính sách ủng hộ người sản xuất, buôn bán, tiêu dùng tử tế, giúp người sản xuất và người tiêu dùng gặp nhau trao đổi, mua bán đúng giá trị của sản phẩm; đồng thời, tăng cường thiết chế quản lý và chuẩn mực đạo đức thực hành ATTP trong sản xuất, buôn bán nông sản thực phẩm.

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc về an toàn thực phẩm diễn ra hồi đầu năm 2020, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam đã phải nhấn mạnh, việc sản xuất, chế biến kinh doanh thực phẩm không an toàn là vi phạm pháp luật, là một tội ác, phi đạo đức, ích kỷ hại nhân, trái với luân thường đạo lý, với truyền thống nhân ái của dân tộc.

Nguyễn Văn Tốn – Phó Vụ trưởng Vụ NN&PTNT (Ban Kinh tế Trung ương)

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Bàn tròn
Tin cập nhật
  • Công điện khẩn ứng phó với mưa lũ ở miền Trung và ATNĐ đang mạnh lên thành bão

    Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống thiên tai – Ủy ban Quốc gia ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn vừa phát đi công điện khẩn ứng phó với mưa lũ ở miền Trung và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) đang mạnh lên thành bão. Hiện nay, đã xuất […]

  • Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Không để dân ‘màn trời, chiếu đất’

    Thủ tướng yêu cầu các lực lượng phải sẵn sàng hơn nữa để cứu dân trên tinh thần “không được để dân đói rét, không để dân màn trời, chiếu đất”; tích cực cứu hộ, cứu nạn, nhưng phải đảm bảo an toàn. Chiều 19/10, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn […]

  • 56 người chết và mất tích do mưa lũ ở Quảng Trị

    Đến sáng nay (19/10), tại tỉnh Quảng Trị đã ngớt mưa, nhiều nơi mưa rải rác, nước trên các sông vẫn còn cao, nhiều nơi còn ngập sâu. Mưa lũ ở Quảng Trị đã làm 56 người chết và mất tích. Hàng chục tuyến đường bị sạt lở nghiêm trọng gây khó khăn cho công […]

Sự kiện
Tam nông