23:05 - 13/10/2018

Chỉ dẫn địa lý: Cơ hội định vị của nông sản Việt

Nói đến nông sản Việt, nhiều người định vị ngay những cái tên sản vật, chủng loại cây trái cố hữu ở từng vùng đất, và cả những món ăn từ lâu đã đi vào tâm thức người dân địa phương. Song không mấy ai nhận thức rõ rằng, đó chính là một tiêu chí quan trọng để định vị giá trị nông sản Việt: chỉ dẫn địa lý!

Thậm chí theo nhiều người, chỉ dẫn địa lý được xem là cách gọi tên của quản lý Nhà nước, mới mẻ và xa lạ với người dân. Gắn chỉ dẫn địa lý với bản quyền thương hiệu, sở hữu trí tuệ cho các loại nông sản lâu năm ở từng địa phương, là có cả một khoảng cách.

Chưa được hiểu hết?

Theo Cục Sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý chính là thuật ngữ được sử dụng chính thức, thay thế thuật ngữ “xuất xứ hàng hóa” kể từ khi Luật Sở hữu trí tuệ được áp dụng tại Việt Nam. Chỉ dẫn địa lý, cũng chính là xuất xứ hàng hóa, là “dấu hiệu dùng để chỉ sản phẩm có nguồn gốc từ khu vực, địa phương, vùng lãnh thổ hay quốc gia cụ thể”. Đăng ký chỉ dẫn địa lý cho nông sản, chính là đăng ký xuất xứ hàng hóa cụ thể với các sản phẩm nông sản bản địa, từ đó bảo vệ được quyền sở hữu trí tuệ, thương hiệu nông sản địa phương.

Bởi cách hiểu này khá mới với nhiều người, nên đến nay, việc vận động đăng ký các chỉ dẫn địa lý tại nhiều tỉnh thành, nhất là gắn với các nông sản vẫn còn hạn chế. Đó là chưa kể một số địa phương, do chưa hiểu hết các vấn đề liên quan đến chỉ dẫn địa lý và bản quyền thương hiệu, nên việc đăng ký chỉ dẫn địa lý để bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ còn bị thả nổi. Nhiều cá nhân, đơn vị lạm dụng “lấy luôn” chỉ dẫn địa lý địa phương làm thương hiệu riêng, và nhiều địa phương không biết chọn chỉ dẫn địa lý cho sản vật của mình, đã dẫn đến nhiều tranh chấp, bất đồng trong quá trình xây dựng, định vị giá trị các nông sản địa phương. Tất cả gây ra giới hạn nhất định về vấn đề đăng ký chỉ dẫn địa lý cho nông sản Việt.

Một điển hình của tình hình này, là câu chuyện xây dựng thương hiệu gạo cho Thái Bình, Nam Định. Một thành viên Hiệp hội Nông sản Việt Nam chia sẻ, ở 2 tỉnh này, từ lâu những giống lúa Tám Hải Hậu, Bắc Hương, Hương Thơm 1, QR1… đã rất nổi tiếng, thậm chí chỉ cần nói đến là người tiêu dùng nhận diện ngay loại lúa nào của tỉnh nào. Nhưng vì có quá nhiều sản vật và tất cả đều chỉ “nhận diện mồm”, nên các địa phương đâm lúng túng khi muốn xác lập một thương hiệu gạo riêng. Các doanh nghiệp địa phương cũng không biết đăng ký quyền thương hiệu như thế nào, đành chỉ chọn những tên gọi không ăn nhập gì đến nông sản địa phương để khỏi va chạm chỉ dẫn địa lý. Cuối cùng đến nay, Thái Bình, Nam Định có thương hiệu gạo nào đại diện, vẫn là vấn đề thả lửng!

Cần chung sức chung lòng?

Cách đây chưa lâu, một lần tình cờ về Quảng Ngãi, người viết nghe một người bạn cũ ngẫu hứng đọc câu lục bát: “Anh đi anh nhớ quê nhà/Nhớ con cá bống sông Trà kho tiêu”. Tự dưng, cái vị mặn mà, cảm giác đặc quánh, vừa cay vừa ngọt lừ của món ăn dân dã xứ mía đường chợt dâng lên ngay đầu lưỡi người nghe. Đó chính là xúc cảm, mà bất kỳ ai từng nếm qua món ăn đặc trưng dòng sông Trà hiền dịu, sẽ tự nhiên có.

Con cá bống sông Trà, mặc nhiên trở thành tên gọi, định danh, một chỉ dẫn địa lý cho Quảng Ngãi. Do đó, khi địa phương quyết định xây dựng thương hiệu Cá bống sông Trà từ chỉ dẫn địa lý cụ thể, giá trị sản vật lập tức được thiết lập và ngày càng lan tỏa. Đến nay, vào bất cứ siêu thị bán lẻ nào ở miền Trung và TP.HCM, người tiêu dùng đều dễ dàng tìm thấy những hũ Cá bống sông Trà trên giá kệ hàng hóa!

Đó cũng là câu chuyện chung mà nhiều địa phương, trong lộ trình xây dựng phát triển nông thôn mới, thúc đẩy lợi thế nông nghiệp cơ sở, tìm kiếm những giá trị nông sản để cải thiện đời sống, thu nhập người nông dân, đang và sẽ cần lựa chọn. Từ vải thiều Lục Ngạn (Bắc Giang) đến nhãn lồng Hưng Yên, từ làng hoa Sa Đéc (Đồng Tháp) đến Cua Cà Mau, những giá trị chỉ dẫn địa lý đang được các địa phương quan tâm và triển khai bảo hộ. Quan trọng ở đây, theo Hiệp hội Nông sản Việt Nam, chính là sự đồng lòng chung sức của các tổ chức, doanh nghiệp, chính quyền và làng xã. Thiếu đi một móc xích trong quan hệ kết nối này, hoạt động đăng ký chỉ dẫn địa lý của các loại nông sản Việt sẽ bị ảnh hưởng.

Điểm mấu chốt của vấn đề, chính là tập thể các địa phương cần nhận diện thỏa đáng yêu cầu phải đăng ký chỉ dẫn địa lý phù hợp cho các loại nông sản. Cần có những hồ sơ nghiêm túc, vận động và tìm hiểu thông tin khoa học, đầy đủ về xuất xứ nguồn gốc các loại nông sản, để đi đến thống nhất và tôn trọng giá trị chỉ dẫn địa lý ở từng địa phương. Đơn cử danh tiếng Bưởi Năm Roi, cho đến nay người dân miền Tây Nam Bộ đều hiểu loại bưởi này có nhiều ở Vĩnh Long, nhưng lại xuất phát điểm từ Hậu Giang. Vậy chọn lọc chỉ dẫn địa lý nào cho giống bưởi này, cần phải có sự xác minh và hợp tác hành động của các địa phương, doanh nghiệp liên quan, qua đó càng tôn tạo giá trị giống nông sản!

Thụy Bất Nhi.

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Bàn tròn, Tiêu điểmDanh mục
Tin cập nhật
  • Ghế Nóng Quyền Linh bàn về chuyện…ghen

    Không phải Đinh Y Nhung đánh ghen mà là đi trên đường gặp người ta đánh ghen. Không đủ sức để cản, không dám đứng lại để xem, nữ diễn viên Lấy Chồng Người Ta… chỉ đủ can đảm chạy đến gặp Quyền Linh để bàn luận ở Ghế Nóng trong chương trình thời sự […]

  • Nhiều tín hiệu tích cực sau 2 tháng triển khai Chương trình Sữa học đường Hà Nội

    Sau hơn hai tháng Chương trình Sữa học đường được triển khai tại các trường mầm non và tiểu học ở Hà Nội, Sở GD-ĐT cho biết số học sinh đăng ký tham gia ngày một tăng. Chất lượng sữa cùng với cách vận hành chuyên nghiệp đã nhân lên niềm tin của phụ huynh […]

  • Cá ngừ kêu cứu và những chính từ phòng lạnh đi ra

    Với những sự “cầu cứu” gần đây của doanh nghiệp, người dân, người ta có cảm tưởng rằng, những chính sách vẫn từ phòng lạnh đi ra cuộc sống. Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa Công văn số 15/2019/CV-VASEP: Báo cáo và kiến nghị tháo gỡ tình trạng […]

Sự kiện
  • Không tiếc những ai phai nhạt lý tưởng, không còn thiết tha với Đảng

    Cùng với việc rèn luyện đảng viên, sàng lọc, xử lý những đảng viên vi phạm, nên chăng cần “mở đường” cho những Đảng viên không còn tha thiết với Đảng… Khi cuộc chiến chống tham nhũng ngày càng vào hồi quyết liệt thì gần như không có ngày nào, không có Đảng viên vi […]

  • Thaco khởi công xây dựng KCN Nông – Lâm nghiệp

    Ngày 24/3, tại Khu kinh tế (KKT) mở Chu Lai, Cty cổ phần ô tô Trường Hải (THACO) đã tổ chức lễ khởi công Khu Công nghiệp Nông – lâm nghiệp và Khu Công nghiệp (KCN) cơ khí  – ô tô THACO mở rộng.  Dự án đầu tư bến cảng 5 vạn tấn và Khu […]

  • Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phải có sứ mệnh tăng “sức đề kháng” cho thanh niên

    Sáng 20/3, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì cuộc làm việc với Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Cùng dự có Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, lãnh đạo một số bộ, ngành. Đây là cuộc làm việc được tổ chức thường niên nhằm nhìn […]

Tam nông
  • Hà Nội “chạy đua” ngăn dịch tả lợn châu Phi

    Trên địa bàn thành phố vừa xuất hiện thêm ổ dịch tả lợn châu Phi tại huyện Phú Xuyên. Trong khi, một số ổ dịch phát hiện trước đó có nguy cơ tăng thêm Địa bàn xuất hiện dịch tả lợn Châu Phi trong ngày hôm qua (22/3) là tại một hộ chăn nuôi ở […]

  • Nhung hươu Hương Sơn được cấp bảo hộ chỉ dẫn địa lý

    Sản phẩm Nhung hươu Hương Sơn vừa được cấp Chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý. Vào ngày 20/3 vừa qua, UBND huyện Hương Sơn và Sở KH&CN Hà Tĩnh tổ chức lễ công bố Chỉ dẫn địa lý “Hương Sơn” cho sản phẩm Nhung hươu của huyện Hương Sơn. Giấy Chứng nhận đăng […]

  • Lập BCĐ quốc gia phòng, chống dịch bệnh Dịch tả lợn Châu Phi

    Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng vừa ký Quyết định 302/QĐ-TTg thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch bệnh Dịch tả lợn Châu Phi. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là Trưởng ban. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là Phó Trưởng ban. Các […]