01:00 - 02/06/2018

Chén trà ủ ấp hương sen Tây Hồ

Mùa hoa sen Tây Hồ (Hà Nội) kéo dài khoảng 4 tháng, bắt đầu từ tháng 5 đến hết tháng 8 dương lịch chính là khoảng thời gian tuyệt nhất để thưởng trà ướp sen đầm Ðồng Trị, Thủy Sứ, làng Quảng Bá.

Từng được nhà văn Nguyễn Tuân mô tả trong tác phẩm “Chén trà trong sương sớm”, thưởng trà sen ướp “xổi” tiện nhất là lên Hồ Tây mỗi buổi ban mai mùa sen nở. Các chủ đầm ở đây thường ướp “xổi” trà vào buổi tối, khi đó bông sen mới hé cười (hàm tiếu). Bơi chiếc thuyền nhỏ ra giữa đầm, cẩn thận chọn những bông to nhất, người ướp trà cho một lượng trà vào bên trong, buộc kín bằng lạt mềm, ép không cho hoa nở.

Trà ướp “xổi” thường ướp vào ban đêm, khi sen mới hé nở. Cho một lượng trà vào trong hoa, khoảng trống giữa đài nhụy và lớp cánh bé sát đài nhụy, sau đó buộc kín bông hoa, ép không cho hoa nở.

Sáng hôm sau, sen được ngắt đầu bông đem về và khi chiếc lạt nhỏ được gỡ ra, trà bám đầy trên đài sen. Nhúm trà đó qua đêm đã hút no hương và những thứ tinh túy khác của hương sen. Làm một bông sen trà sen ướp “xổi” kỳ công là thế, pha trà sen cũng là cả một nghệ thuật. Ủ cho trà nở nước đầu chừng 3 phút, lượt nước thứ hai mới là để lấy nước uống. Trước khi uống trà, tay cầm chén nước màu xanh lục xoay nhẹ, đưa lên cánh mũi hít hà hương thơm của nhị sen ngan ngát, nhấp nhẹ từng ngụm một. Một cảm giác chan chát đầu lưỡi rồi từ từ trôi vào cuống họng, để lại một dư vị ngọt khó tả cho thưởng trà sen ướp “xổi”.

Cùng với kiểu ướp “xổi” trà sen, trà được ướp bằng “gạo sen”, nơi chứa hương thơm tinh túy của cả bông sen lại được các nghệ nhân trà sen thực hiện một quy trình ướp rất công phu. Đây là loại trà sen có giá tới vài triệu đồng 1kg và có thể để đến hàng năm tùy cách bảo quản.

Người bóc tách nhị sen làm nguyên liệu để ướp trà phải nhẹ tay và tỉ mỉ. Mở búp sen ra để tách lấy nhị hoa, nơi chứa đựng những hạt nhỏ li ti chỉ nhỉnh hơn đầu tăm, có màu trắng đục dính trên đầu sợi chỉ vàng. Đó chính là túi hương thơm của sen Tây Hồ.

Trước tiên chọn hoa sen để ướp trà phải là loại sen ở đầm Ðồng Trị, Thủy Sứ, làng Quảng Bá, Hồ Tây hay sen ở hồ Tịnh Tâm, Huế. Đầm sen ở những nơi này cho loại sen bông to, phía bên trong các cánh hoa lớn là hàng trăm cánh nhỏ ôm sát nhau, che úp nhụy hoa, gạo sen và gương sen.

Hoa sen phải hái trước lúc bình minh, mang về bóc từng lớp cánh sen, kế đến tẽ những hạt trắng ở đầu nhụy hoa (gạo sen). Một cân trà ướp hương sen cần từ 800-1.000 bông sen và chỉ có sen ở Hồ Tây mới cho ra thứ trà ngon, ngọt và có hương thơm đặc biệt.

Trà ướp sen nguyên liệu phải là thứ trà Thái Nguyên tốt nhất, được hái nhanh và nhẹ nhàng để búp không bị nhàu nát. Đó là những búp trà loại “một tôm hai lá”, thường được hái vào mùa đông, khi tiết trời lạnh giá để búp trà đậm đà hơn và đủ độ chát.

Ấm pha trà sen chỉ nhỏ gọn bằng bàn tay, rót một lần được 3-4 chén hạt mít. Thường một bông sen chỉ cho khoảng một ấm chè là đủ nhưng nếu độc ẩm, nên pha nửa bông trà. Phần còn lại gói kín, cho tủ đá để lần sau uống tiếp.

Cứ từng lớp từng lớp một, 2 lạng gạo sen rải đều lên 1kg trà nhưng để ra 1kg trà sen thì phải qua 5-7 lần ướp như thế. Sau khi ướp, gạo sen chung với trà được ủ trong vò kín từ 1-2 ngày cho gạo sen quắn lại rồi mới đưa trà lên sấy khô bằng than. Phải giữ cho nhiệt độ vừa phải để không mất mùi hoa.

Công phu là thế nên một ấm trà sen ướp bằng “gạo sen” có thể uống hàng chục tuần trà. Uống một tách trà ấy, những người sành trà sẽ khó quên vị chát lúc đầu, vị ngọt nơi cổ họng về sau cùng hương sen cứ phảng phất ngan ngát với một tinh thần phấn chấn hơn bao giờ hết.

Khi mô tả cách lấy nước pha trà sen xưa, nhà văn Nguyễn Tuân đã viết về sự kỳ công trong việc thưởng trà: “Nước pha trà không gì thơm lành bằng cái thứ nước đọng trong lá sen. Mỗi lá chỉ có ít thôi. Phải gạn vét ở nhiều lá mới đủ uống một ấm” (trích trong tác phẩm Chén trà sương sớm, tập truyện ngắn Vang bóng một thời).

Bài và ảnh: Hà Nguyễn

(Theo SKĐS)

 

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Nỗ lực giữ nghề

    Ấp 4, xã Long Trị A, thị xã Long Mỹ (Hậu Giang) từ lâu luôn được nhiều người biết đến là nơi đang giữ gìn nghề đan mê bồ truyền thống. Những ngày đầu năm mới, có dịp ghé qua mới cảm nhận được hết không khí xôm tụ của những gia đình chuyên gắn […]

  • Phố cổ Hội An rước “Sắc bùa chúc Xuân” tại hội Tết Nguyên đán

    Điểm nhấn của Hội Tết Nguyên đán là đoàn rước “Sắc bùa chúc Xuân” diễu hành khắp các tuyến đường trong khu phố cổ vào lúc 22 giờ 30 đêm 30 Tết (nhằm ngày 4-2-2019) tại Vườn tượng An Hội. Ngày 21-1, Trung tâm Văn hóa – Thể thao và Truyền thanh – Truyền hình […]

  • Chưa có thị trường đất đai, “Nguy cơ tham nhũng tăng cao”

    Hiện nay, giá đất quy định trong bảng giá đất của Nhà nước chỉ tương đương 20 – 30% khung giá đất thị trường. Đây chính là nguyên nhân khiến ngân sách nhà nước thất thu từ đất đai. Tại tọa đàm “Những vấn đề chính sách và luật pháp đất đai ở Việt Nam” […]

Sự kiện
  • Công tác chống tham nhũng năm 2019 phải đạt kết quả tốt hơn 2018

    Sáng 21/1, tại Hà Nội, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng (Ban Chỉ đạo) đã tổ chức Phiên họp thứ 15 dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Trưởng ban Chỉ đạo, để kiểm điểm, đánh giá kết quả hoạt động năm 2018, đề […]

  • Thủ tướng kỳ vọng sâm Ngọc Linh sẽ làm nên dấu ấn lịch sử mới

    Cho rằng không có nơi nào đắc địa hơn Bảo tàng Lịch sử quốc gia để tổ chức Triển lãm về sâm Ngọc Linh, quốc bảo của Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kỳ vọng sâm Ngọc Linh sẽ làm nên dấu ấn lịch sử mới cho ngành dược liệu, ngành thực phẩm chức […]

  • 153 sản phẩm nông nghiệp được tôn vinh

    Sáng ngày 17.1.2019, tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ (TP.Hà Nội) đã diễn ra “Lễ tôn vinh sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu năm 2017”, do Trung ương Hội Nông  dân Việt Nam (T.Ư Hội NDVN) tổ chức. Tham dự Lễ tôn vinh có đồng chí Vương Đình Huệ, Uỷ viên Bộ Chính trị, […]

Tam nông
  • Người Nhật làm cách nào để nâng cao năng suất và giá trị gia tăng cho ngành nông nghiệp?

    Tại Hội thảo nông nghiệp với chủ đề Hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam do Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức chiều 18/1, các chuyên gia Nhật Bản đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm của ngành nông nghiệp Nhật Bản trong việc nâng cao năng […]

  • Bước chuyển mình của ngành chăn nuôi

    Ngành chăn nuôi đang chuyển dịch nhanh theo hướng trang trại, công nghiệp (chiếm trên 40% về quy mô và 60% về sản lượng). Bước đầu đã hình thành nhiều ngành công nghiệp nền tảng cho phát triển chăn nuôi. Thu hút nhiều doanh nghiệp lớn Theo Bộ NN&PTNT, thực hiện Quyết định số 10/2008/QĐ-TTg […]

  • Cây công nghiệp trước đòi hỏi tái cơ cấu

    Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường: “Năm 2018, toàn ngành đạt mục tiêu tăng trưởng và xuất khẩu (XK) cao. Tuy nhiên, kết quả không được trọn vẹn vì riêng khu vực cây công nghiệp giá thấp, thậm chí có một vài sản phẩm rất thấp, như cao su, hạt tiêu, điều, mía… Trên […]