10:38 - 10/11/2017

Đo chất lượng công chức bằng “lưỡi gươm” pháp luật

Để tạo ra một đội ngũ công chức có chất lượng và làm việc hiệu quả, theo quan điểm của ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre), chúng ta phải dùng đến “lưỡi gươm” pháp luật và chấp nhận “vô tình”.

ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre)

Nhưng ông Nhưỡng cho rằng, hiện nay lưỡi gươm này lại được đặt vào tay một vài người “hữu tình” nên thường bị “chém với”. Khi “chạy” được về hưu rồi mới “chém” thì chỉ vào vạt áo, hay ngửa cổ lên trời thì cũng chỉ “hớt” được tóc sau lưng.

Khi nói tới câu chuyện năng suất, chúng ta thường hay nghĩ đế những người lao động chân tay, thợ thuyền mà không mấy ai đề cập đến năng suất của cán bộ công chức, kể cả năng suất lãnh đạo có tốt hay không khi hàng chục năm trời không giải quyết được vấn đề biên chế.

“Đổ xô” đi làm công chức

Theo ĐBQH Dương Trung Quốc (Đồng Nai), rõ ràng với một biên chế đông như hiện nay thì chắc chắn sẽ thể hiện ngay hiệu quả thấp. Trong khi câu hỏi rất nhiều người đặt ra, tại sao nếu nhìn vào đồng lương công chức thì thấy rất thấp nhưng vẫn nhiều người đổ xô vào đây? Hình như không phải họ lấy lương làm thu nhập chính mà lấy quyền là chính. Đây chính là vấn nạn của xã hội chúng ta, với cơ chế xin cho và quyền năng của công chức thì họ trục lợi nhiều hơn, do đó mới dẫn đến việc “kéo bè kéo cánh”, “kéo họ kéo hàng” vào đây.

Nhìn nhận vấn đề lương công chức tuy không cao nhưng nhiều người vẫn tranh nhau thi tuyển vào làm vì hy vọng sẽ có nhiều bổng lộc, đặc biệt với người giữ vị trí cao hoặc  có thể vận dụng quyền biến và quyền hành để làm giàu, ĐBQH Dương Trung Quốc đánh giá đây là một sự thật rất khách quan, yếu tố quyền lợi là chính đáng nhưng có tương xứng với sức lao động, đóng góp hay chỉ “ăn bám” xã hội mới là điều quan trọng.

Vẫn theo ông Quốc, sự cộng hưởng giữa thu nhập có tính cơ hội, đi kèm với sự giám sát  kém và đánh giá kết quả công việc nặng về hình thức mới là nguyên nhân đầy đủ đưa đến đội ngũ công chức yếu kém như hiện nay. Ở nước nào cũng vậy, tuyển chọn, quản lý, đánh giá và thải loại công chức là yếu tố rất quan trọng. Nhưng ở Việt Nam gần như có khái niệm vào biên chế là “bất di bất dịch”, sự sai lầm của chúng ta bắt nguồn từ đây mà không có quá trình vận động để chọn lựa, sa thải những nhân tố yếu kém ra khỏi bộ máy công chức.

“Điều này đưa đến bộ máy ngày càng phình ra và việc giám sát thì gần như bị vô hiệu hóa”, ông Quốc chia sẻ.

Câu chuyện này nếu nằm trong doanh nghiệp tư nhân, ông Quốc khẳng định những đối tượng công chức này sẽ nhanh chóng bị cho nghỉ khi không làm được việc, tham ô hay gây xung đột lợi ích nội bộ. Còn ở các cơ quan nhà nước  với các mối quan hệ ban bệ bên trong lẫn bên ngoài thì việc kỷ luật là điều không đơn giản.

“Đơn giản, các công chức này khó bị đuổi vì tiền là của nhà nước, hay còn được gọi là “tiền chùa”. Còn kia là tiền của doanh nghiệp nên họ phải cân nhắc vì liên quan đến luật lao động và phải bảo vệ người lao động chính đáng và phát huy được quyền của người chủ. Nhưng với nhà nước thì chủ không ra chủ, tớ không ra tớ. Bởi người lãnh đạo không phải toàn quyền. Những việc làm chính đáng thì họ không được toàn quyền, còn việc làm không chính đáng thì sẵn sàng lách luật”, ông Quốc nói.

Ông Quốc đưa dẫn chứng, một ông thủ trưởng một cơ quan hoàn toàn có thể biến báo theo “đúng quy trình” và thực hiện theo đúng ý đồ của mình.

“Cho nên ở đây có vấn đề về cơ chế, chính sách, quy trình và cuối cùng là thiếu sự giám sát xã hội”, ông Quốc cho biết.

“Lưỡi gươm” pháp luật phải “vô tình”

Đánh giá những bất cập về chất lượng công chức hiện nay, ĐBQH Lưu Bình Nhưỡng (Bến Tre) cho biết, ở khu vực công người ta không nhìn vào lương mà chỉ quan tâm đến quyền lực và coi đây như một thứ tài sản mà nhà nước “tự nhiên” ban cho. Họ được tuyển vào để phục vụ cho nhà nước và nhân dân, và muốn làm được việc thì phải giao quyền hạn và nhiệm vụ. Nhưng họ đã biết biến quyền hành nhà nước giao thành thứ tài sản riêng của mình, khi đã cá nhân hóa quyền đó thì sẽ có nhiều điều kiện kiếm tiền hơn là trông vào đồng lương.

Đơn cử, một cảnh sát giao thông cũng chỉ là người bình thường, thế nhưng khi được trao “dùi cui” rồi có quyền ra đứng giữa đường dừng bất kỳ xe nào và ai cũng phải tuân thủ. Lúc này, từ luật pháp của nhà nước lại bị biến thành quyền của một cá nhân. Khi đó anh ta tự cho mình quyền được hành xử “giờ muốn tự phạt hay lên kho bạc nộp?”, ông Nhưỡng dẫn lại câu người dân truyền miệng như vậy. Hay thẩm phán giải quyết một vụ tranh chấp, bên nào muốn thắng thì phải nộp một khoản “là xong”.

“Bản chất của vấn đề trên là họ đã tự cho mình tư hữu hóa quyền lực nhà nước, đây là thứ tài sản vô giá, từ đây tạo ra những lợi thế cho riêng bản thân mình. Có những công chức không quan tâm đến lương, nhắc đến có khi họ còn phì cười”,ông Nhưỡng chia sẻ.

Để giải quyết triệt để câu chuyện này, theo ông Nhưỡng phải dùng đến lưỡi gươm pháp luật và chấp nhận “vô tình”. Nhưng hiện nay lưỡi gươm này lại được đặt vào tay một vài người hữu tình nên thường bị “chém với”. Khi “chạy” được về hưu rồi mới “chém” thì chỉ vào vạt áo, hay ngửa cổ lên trời thì cũng chỉ “hớt” được tóc sau lưng.

“Chính vì chém giả vờ không nghiêm túc đã dẫn đến nhờn luật, bản thân những người vi phạm cũng coi thường luật chứ chưa nói đến người khác. Từ đây gây mất niềm tin của người dân”, ông Nhưỡng thẳng thắn.

Vẫn theo ông Nhưỡng, bên cạnh đó còn có những nhóm cơ hội “kết dây” để bảo vệ nhau, nên việc kiểm tra hay giám sát bị mất tác dụng. “Người Việt thường hay “đóng cửa bảo nhau”, không “vạch áo cho người xem lưng”. Từ đây hình thành nhiều “ung nhọt” từ tư tưởng đến hành động trong giới công chức hiện nay”, ông Nhưỡng nói.

Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Nông dân nuôi gà, lợn điêu đứng vì giá thức ăn chăn nuôi tăng mạnh

    Trong khi giá lợn hơi xuất chuồng liên tục giảm mạnh, giá gà thịt dưới giá thành sản xuất, thì việc giá thức ăn chăn nuôi tăng vù vù thời gian qua đã khiến bà con đối mặt với nguy cơ thua lỗ hàng loạt. Điều đáng nói là những “ông lớn” chăn nuôi thì […]

  • Nâng tầm nông sản Việt từ chiến lược mang tên “Vải thiều Bắc Giang”

    Trong thời kỳ dịch bệnh, nông sản Bắc Giang mà đặc biệt là vải thiều vẫn được tiêu thụ thuận lợi. Bài học kinh nghiệm từ cách làm bài bản của Bắc Giang đáng để các địa phương khác học hỏi… Chỉ cần đánh cụm từ “vải thiều Bắc Giang” lên mạng tìm kiếm, ngay […]

  • Hưng Thông phấn đấu đạt chuẩn nâng cao vào năm 2022

    Năm 2015, xã Hưng Thông (Hưng Nguyên – Nghệ An) được công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM). Phát huy những tiềm năng, lợi thế và thành quả đạt được từ chương trình xây dựng NTM, xã Hưng Thông đang tập trung duy trì, từng bước đầu tư nâng cao các tiêu chí […]