07:00 - 11/07/2017

Cây nêu trong văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số

Vừa qua, Bộ VHTTDL phối hợp với các Ban, Bộ, Ngành Trung ương, tỉnh Quảng Nam và đại diện 14 tỉnh, thành tổ chức Ngày hội trình diễn cây nêu và giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc Việt Nam năm 2017 tại huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam.

Với 17 cây nêu cao vút, vươn lên trời xanh và 17 trích đoạn nghi thức sinh hoạt văn hoá gắn với cây nêu có ý nghĩa phản ánh tín ngưỡng tâm linh tạ ơn trời đất, tạ ơn tổ tiên, tạ ơn thần lúa của cư dân nông nghiệp được hun đúc theo chiều dài lịch sử của cộng đồng các tộc người sinh sống trên dải đất Việt Nam.

Điệu múa Tâng tung da dá quanh cây nêu của dân tộc Cơ Tu, tỉnh Quảng Nam.

Cây nêu – nét đẹp trong văn hóa truyền thống dân gian thường được trang trí bằng các loại gỗ, nhưng chủ yếu được làm từ tre, một loài cây quen thuộc, thân thương và phổ biến ở Việt Nam. Theo phong tục, cây nêu được trang trí rực rỡ màu sắc vươn lên trời cao phản ánh thế giới quan và nhân sinh quan trong sáng, cao đẹp của con người. Cây nêu được chia thành ba đoạn tượng trưng cho thế giới quan về trời, đất và con người, là nhân sinh quan về tự nhiên và cây trồng xung quanh, thể hiện qua các biểu tượng bông lúa, loài cây trồng thân thiết bao đời đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Các nghệ nhân dân tộc Giẻ Triêng đang trang trí cây nêu. Ảnh: Tấn Vịnh

Dù tên gọi có thể khác nhau nhưng nhìn vào hình thể và cấu trúc, cây nêu của các dân tộc toát lên hình ảnh và vẻ đẹp và hình ảnh của cây đời, cây vũ trụ, cây đất trời, cây tâm linh, cây tín ngưỡng nông nghiệp. Ở các dân tộc vùng Trường Sơn – Tây Nguyên cây nêu còn gọi là cây hiến tế, cột đâm trâu (nhờ công tác vận động của các cơ quan chức năng theo chủ trương của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, bà con các dân tộc đã tự giác loại bỏ hủ tục đâm trâu ra khỏi lễ hội); với các dân tộc Tày, Nùng, Sán Dìu, Mường, cây nêu lại có ý nghĩa để trừ tà… Cây nêu của mỗi dân tộc tuy có những hình thức khác nhau, song tựu chung mang ý nghĩa nhân sinh cao đẹp, vừa là hình tượng nghệ thuật kiến trúc, vừa là biểu tượng tâm linh trong các nghi lễ truyền thống, thể hiện khát vọng nông nghiệp, ước vọng về một cuộc sống no đủ.

Lễ dựng cây nêu của dân tộc Nùng, tỉnh Lạng Sơn. Ảnh: Tấn Vịnh

Việc trình diễn cây nêu kết hợp với chương trình dân ca, dân vũ ấn tượng bằng các làn điệu dân ca mượt mà trầm lắng của các dân tộc Tày, Nùng, Sán Dìu, Mường từ miền núi phía Bắc, tiếng cồng chiêng sôi động, âm vang khi trầm khi bổng, lúc khoan thai, lúc dồn dập do các nghệ nhân các dân tộc Cơ tu, Cor, Giẻ Triêng, Xơ Đăng, Tà Ôi, Ba Na, Ê Đê, M’nông, Gia Rai, X’tiêng, Raglai từ Trường Sơn – Tây Nguyên đã tái hiện những nghi thức, hình thức kết tinh đặc sắc nhất, thể hiện ước vọng về một cuộc sống ấm no, hạnh phúc của cộng đồng, đề cao lòng tự hào về các giá trị nhân văn trong văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số trên mọi miền Tổ quốc.

Điệu múa quanh cây nêu của dân tộc Cor, tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: Tấn Vịnh

Ngày hội trình diễn cây nêu lần thứ I là hoạt động văn hóa có ý nghĩa nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam và cũng là dịp giới thiệu, tôn vinh và quảng bá những giá trị di sản văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc đến bạn bè trong nước và quốc tế, nhằm thúc đẩy việc giao lưu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội tạo động lực trong việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân. Đồng thời, giúp làm cầu nối giao lưu, gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm của các nghệ nhân, diễn viên – là chủ thể văn hóa trong việc giữ gìn và phát huy các nghi lễ, tín ngưỡng, các loại hình nghệ thuật truyền thống, dân ca, dân vũ các dân tộc, khơi dậy ý thức trách nhiệm trong việc giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Ngày hội trình diễn cây nêu lần thứ I được tổ chức tại huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam tháng 6/2017, với sự tham gia của hơn 600 nghệ nhân, diễn viên thuộc 15 dân tộc: Cơ tu, Cor, Giẻ Triêng, Xơ Đăng (Quảng Nam); Ba Na (Kon Tum); Ê Đê (Đắk Lắk), M’nông (Đắk Nông); Gia Rai (Gia Lai); X’tiêng (Bình Phước); Raglai (Ninh Thuận); Tà Ôi (Thừa Thiên Huế);     Sán Dìu (Tuyên Quang); Tày (Thái Nguyên); Nùng (Lạng Sơn); Mường (Thanh Hoá).

Nam Vy

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • 8 thực phẩm cực kỳ có hại cho não bộ

    Một số loại thực phẩm rất có hại cho não bộ, làm suy giảm trí nhớ và bào mòn sự minh mẫn của bạn. Thực phẩm chiên rán: Gà chiên và khoai tây chiên không chỉ khiến bạn thừa cân, béo phì, mà còn rất có hại cho não bộ. Nghiên cứu cho thấy những […]

  • Tây Nguyên liên tiếp xảy ra động đất

    Theo thông tin từ Trung tâm báo tin động đất và cảnh báo sóng thần (Viện Vật lý địa cầu-Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam), chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, tỉnh Kon Tum của Tây Nguyên ghi nhận 5 trận động đất nhỏ. Theo đó, trận động đất mới […]

  • Quy định mới về thực phẩm hỗn hợp nhập khẩu vào châu Âu

    Quy định mới của EU thay đổi cách tiếp cận kiểm soát thực phẩm hỗn hợp nhập khẩu từ bên ngoài vào EU sẽ có hiệu lực từ ngày 21/4/2021. Theo quy định mới của châu Âu (EU) 2020/2236, sau ngày 21/4/2021, yêu cầu nhập khẩu thực phẩm sẽ không còn dựa trên tỷ lệ […]

Sự kiện
Tam nông
  • Ngày hội sản phẩm OCOP các tỉnh thành năm 2021 tại An giang

    Ngày 17/4, tại An Giang, UBND TP. Châu Đốc phối hợp với Trung tâm xúc tiến Thương mại và Đầu tư, Sở NN&PTNT tỉnh An Giang tổ chức họp báo cung cấp thông tin về ngày hội sản phẩm OCOP và hàng hóa đặc trưng các tỉnh thành năm 2021. Theo thông tin từ Ban […]

  • Huyện Hương Sơn: Trên đà về đích huyện nông thôn mới

    Những năm gần đây, bộ mặt nông thôn ở huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) thay đổi từng ngày. Nhất là vào những ngày đầu năm 2021, nhiều thôn, xã, thị trấn trở thành “đại công trường” với những công trình bê tông hóa đường giao thông nông thôn, kiên cố hóa kênh mương nội đồng, […]

  • Từ nguồn vốn Quỹ, nhiều mô hình hay đã ra đời

    Quỹ Hỗ trợ Nông dân (HTND) đã hỗ trợ cho 1.146 hội viên nông dân tỉnh Thái Nguyên nguồn vốn vay để phát triển sản xuất. Từ nguồn vốn này, nông dân Thái Nguyên đã mạnh dạn xây dựng các mô hình trồng trọt, chăn nuôi mới, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Nhiều […]