• Trang chủ
  • Bàn tròn
  • Cần đổi mới chính sách đào tạo nghề cho đồng bào dân tộc thiểu số
08:14 - 24/12/2020

Cần đổi mới chính sách đào tạo nghề cho đồng bào dân tộc thiểu số

Sau 10 năm triển khai Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đã góp phần quan trọng thực hiện xóa đói, giải nghèo bền vững. Đặc biệt, Đề án đã có nhiều ưu tiên đến đối tượng chính sách, hộ nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Tuy vậy, nhìn vào thực tế triển khai ở một số địa phương, chính sách đào tạo nghề vẫn mang tính cào bằng, dạy theo số lượng mà chưa gắn với từng đối tượng và địa bàn đặc thù.

Công tác đào tạo nghề của tỉnh Điện Biên gắn với bảo tồn và nâng cao giá trị nghề truyền thống

Khó chuyển đổi việc làm sau đào tạo

Đào tạo nghề cho đồng bào đồng bào DTTS và miền núi là rất cần thiết. Thay vì hỗ trợ trực tiếp khi giáp hạt, việc đào tạo nghề, giải quyết việc làm tạo sinh kế đóng vai trò rất quan trọng để có thể thực hiện mục tiêu xóa đói, giảm nghèo bền vững.

Không chỉ hỗ trợ đào tạo nghề cho bà con nông dân, thời gian qua Trung tâm Dạy nghề và Hỗ trợ nông dân tỉnh Tuyên Quang và các cấp Hội trên địa bàn tỉnh này còn chú trọng tới khâu hỗ trợ “hậu” học nghề. Không chỉ hỗ trợ vốn vay, Trung tâm còn kết nối nguồn để tiêu thụ sản phẩm cho người học.

Bà Nguyễn Thị Vĩnh An – Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh, Giám đốc Trung tâm Dạy nghề và Hỗ trợ nông dân cho biết: “Điểm đặc biệt đó là các cấp Hội Nông dân ở Tuyên Quang đã xây dựng thành công 546 mô hình trình diễn để nhân ra diện rộng. Trong đó, có 101 mô hình trồng trọt, 381 mô hình chăn nuôi, 22 mô hình nuôi trồng thủy sản, 42 mô hình dịch vụ. Nhiều hộ gia đình đã áp dụng thực hiện mô hình đạt hiệu quả, có thêm việc làm, tăng thu nhập”.

Theo Văn phòng Điều phối Chương trình 135, Ủy ban Dân tộc, đối với việc thu hút lao động, tạo việc làm cho đồng bào DTTS, từ năm 2016 đến cuối năm 2018, có khoảng 480.000 người DTTS được học nghề, trong đó: 130.000 người (chiếm 8%) học trung cấp, cao đẳng (trong đó có 62.748 người DTTS được hỗ trợ học trung cấp, cao đẳng nội trú theo Quyết định số 53/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ); 350.000 người DTTS (chiếm 21%) được hỗ trợ học nghề trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng theo chính sách của đề án 1956.

Tuy vậy, công tác đào tạo nghề cho đồng bào DTTS và miền núi thời gian qua vẫn còn nhiều bất cập. Số người lao động DTTS học nghề sơ cấp và dưới 3 tháng có việc làm 80% chủ yếu là tiếp tục làm nghề cũ, số người chuyển đổi sang phi nông nghiệp còn hạn chế. Số lao động người DTTS được đào tạo nghề còn thấp (chủ yếu thuộc hộ nghèo, hộ bị thu hồi đất nông nghiệp), số được đào tạo chỉ chiếm 14% trong tổng số người DTTS trong độ tuổi lao động, chủ yếu học nghề ngắn hạn. Mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp ở vùng DTTS và miền núi còn mỏng.

Ông Võ Văn Bảy, Vụ trưởng, Chánh Văn phòng Điều phối Chương trình 135 cũng cho biết, việc tổ chức lớp cho đồng bào DTTS gặp nhiều khó khăn do điều kiện giao thông không thuận lợi, trình độ của đồng bào không đồng đều. Một số nơi, cách tổ chức lớp học chưa phù hợp với tập quán sản xuất, văn hóa và địa bàn nên chưa thu hút được người dân. Nhiều địa phương chưa chú trọng công tác tuyên truyền, tư vấn, vận động người DTTS học nghề, hỗ trợ tìm kiếm việc làm, hướng dẫn vay vốn sau đào tạo và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, do đó tình trạng thiếu việc làm của thanh niên DTTS đang là vấn đề bức xúc, tỷ lệ thất nghiệp 5,76%, cao gấp 2,5 lần so với tỷ lệ thất nghiệp của cả nước (2,34%).

Mặc dù công tác đào tạo nghề cho người DTTS đã được quan tâm nhưng còn một số bất cập: Có giáo viên nghề gì thì dạy nghề đấy, chưa dạy được nghề theo nhu cầu của xã hội; dạy nghề chưa gắn với cơ sở sản xuất; kết quả chuyển dịch việc làm sang lĩnh vực phi nông nghiệp chưa được như mong muốn; cơ chế ưu tiên dạy nghề cho người DTTS chưa phù hợp, còn nhiều bất cập. Chính sách về việc làm đối với DTTS thiếu đồng bộ, thường lồng ghép chung với chính sách giảm nghèo và dạy nghề; trình độ chuyên môn kỹ thuật, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp,… cũng như phong tục, tập quán của đồng bào dân tộc còn hạn chế nên khó tiếp cận các dịch vụ việc làm, nhất là đi làm việc ở nước ngoài.

Đào tạo nghề sửa chữa máy nông nghiệp cho lao động nông thôn tại tỉnh Lai Châu.

Đào tạo gắn với lợi thế địa phương

Điện Biên là tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, do vậy tỉnh xác định cần đẩy mạnh công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhất là vùng đồng bào DTTS. Để triển khai hiệu quả Đề án của Chính phủ, tỉnh Điện Biên đã chủ động rà soát, tham mưu UBND tỉnh phê duyệt danh mục đào tạo, xây dựng kế hoạch đào tạo hằng năm và 5 năm, sao cho phù hợp nhu cầu, nguyện vọng của người học.

Theo ông Nguyễn Thanh Sơn – Giám đốc Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh cho biết: Hằng năm, tỉnh tiến hành khảo sát trực tiếp người lao động để nắm bắt nhu cầu học, đồng thời đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động của xã hội, của doanh nghiệp. Từ năm 2010 đến nay, Điện Biên đã tổ chức hai cuộc điều tra, khảo sát quy mô cấp tỉnh và 40 cuộc điều tra, khảo sát quy mô cấp huyện, qua đó xác định được 38.650 người có nhu cầu học nghề. Đến nay, UBND tỉnh phê duyệt 101 nghề thuộc danh mục đào tạo nghề cho LĐNT, lao động DTTS, trong đó có 56 nghề nông nghiệp và 45 nghề phi nông nghiệp. Tất cả số nghề thuộc danh mục đã được xây dựng định mức chi phí đào tạo, đơn giá đặt hàng.
Theo Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh Điện Biên, trong số 53.793 lao động được hỗ trợ học nghề có 40.720 người (chiếm hơn 75%) có việc làm ổn định. Quá trình thực hiện Đề án, các địa phương đã thí điểm thành công nhiều mô hình dạy nghề ngắn hạn đạt hiệu quả, có khả năng nhân rộng trong thời gian tới. Các lớp đào tạo nghề còn giúp người học thay đổi nhận thức căn bản từ suy nghĩ tham gia học nghề để được hỗ trợ tiền ăn, sinh hoạt phí thì nay người lao động ở Điện Biên đã có ý thức với học nghề. Bởi họ hiểu, học nghề giúp người lao động có cơ hội tìm việc làm phù hợp hoặc có khả năng tự tạo việc làm cho bản thân, người trong gia đình để tăng thu nhập, cải thiện cuộc sống.

Theo bà Nguyễn Thị Việt Hương – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp: Trong giai đoạn 2021-2025, đào tạo nghề cho lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đặc biệt là các vùng đặc biệt khó khăn được Bộ LĐ-TB&XH đề xuất trong Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Mục tiêu là nhằm khai thác tiềm năng của vùng, đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, giảm dần địa bàn đặc biệt khó khăn.

Trong sự phát triển của vùng đồng bào DTTS và miền núi, GDNN là một nội dung không thể thiếu, qua đó giúp nâng cao kỹ năng nghề nghiệp cho người lao động, góp phần tăng năng suất, tạo việc làm, tăng thu nhập cho lao động nơi đây. Mục tiêu đến năm 2025, có 50% người lao động trong độ tuổi vùng dân tộc thiểu số và miền núi được đào tạo nghề.

Sau 10 năm thực hiện đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” đã có 9,6 triệu LĐNT được đào tạo và 80% có việc làm mới. Góp phần nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng từ 28% (2010) lên 65% (2020). Thu nhập bình quân của lao động tăng từ 37,9 triệu đồng (2009) lên 102,2 triệu đồng (2018), gấp 2,7 lần. Tuy nhiên, tại địa bàn vùng núi, đồng bào DTTS còn gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận với chính sách đào tạo nghề.

Bình Nguyên

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Bàn tròn
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Những nông dân thu tiền tỷ nhờ mạnh dạn chuyển đổi

    Xã Ea Sol (huyện Ea H’leo, tỉnh Đăk Lăk) vốn có thế mạnh về phát triển cây cà phê và hồ tiêu. Tuy vậy những năm gần đây cà phê và hồ tiêu rớt giá, dẫn đến giảm thu nhập, người dân đã mạnh dạn chuyển đổi sang cây trồng, vật nuôi khác. Nhờ đó, […]

  • Hiệu quả từ mô hình HTX liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm

    Nhờ liên kết với doanh nghiệp, mở rộng quy mô sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu để liên kết tiêu thụ bền vững, Hợp tác xã Bưởi Thành Công (HTX) (huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng) đã mở rộng diện tích có trên 54,2ha, thu hút 41 xã viên. Trung bình mỗi năm doanh […]

  • Chuyện về “lão nông” góp tiền xây cầu nông thôn mới

    Đã 5 năm nay, người dân xã Cát Hưng (huyện Phù Cát, Bình Định) không phải lo lắng khi lên rẫy vào những mùa mưa lũ. Đó là khi cây cầu qua suối được xây dựng từ tấm lòng của ông Phan Thanh Liệm và bà con trong thôn Mỹ Thuận. Xây dựng nông thôn […]