11:08 - 26/12/2017

Bảo tồn loài dược liệu quý bậc nhất của thế giới

Sau khi được biết đến là loài dược liệu quý hiếm, một cuộc săn lùng sâm Ngọc Linh bắt đầu diễn ra rầm rộ. Với việc khai thác tràn lan trong suốt một thời gian dài, đến khoảng những năm 90, thế kỷ trước, loài sâm quý hiếm này đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Cây được liệu quý chỉ có ở núi Ngọc Linh

Đã từ lâu, người đồng bào dân tộc thiểu số Xê Đăng sống dưới chân núi Ngọc Linh (thuộc 2 tỉnh Kon Tum và Quảng Nam) đã sử dụng loài dược liệu với tên gọi Thuốc Giấu để chữa bệnh mỗi khi có người bị ốm đau. Năm 1973, trong một đợt kiểm tra dược liệu, Ban Dân y Quân khu V đã phát hiện quần thể cây Thuốc Giấu (sâm Ngọc Linh) ở độ cao 1800m trên đỉnh núi Ngọc Linh. Từ đây, sâm Ngọc Linh được cả thế giới biết đến là một trong những loài dược liệu quý hiếm nhất chỉ có ở đỉnh núi Ngọc Linh (thuộc hai tỉnh Kon Tum và Quảng Nam).

Loài dược liệu quý đã được tỉnh Kon Tum bảo tồn và nhân giống.

Sau khi được biết đến là loài dược liệu quý hiếm, thông tin được “rỉ tai” nhau qua nhiều người dân. Từ đây, một cuộc săn lùng sâm Ngọc Linh bắt đầu diễn ra rầm rộ. Theo lời kể của người dân tộc địa phương, vào thời điểm này, mỗi ngày có cả hàng trăm người dân từ khắp nơi tràn lên đỉnh Ngọc Linh để săn lùng tìm sâm quý. Người dân tộc bản địa cũng được theo dẫn đường leo núi tìm kiếm sâm… Với việc khai thác tràn lan trong suốt một thời gian dài, đến khoảng những năm 90, thế kỷ trước, loài sâm quý hiếm này đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Theo nhiều nghiên cứu khoa học xác định, loài sâm này chỉ mọc ở độ cao trên 1500 mét và xen kẽ dưới tán rừng nguyên sinh có độ che phủ trên 70%, độ ẩm cao, nhiệt độ giao động từ 15-20 độ C. Đây là loài cây chỉ mọc lên vào mùa mưa ở Tây Nguyên, khi đến mùa khô thì rụi tàn rất khó tìm thấy. Cho đến hiện nay, loài sâm này chỉ có duy nhất tại đỉnh núi Ngọc Linh thuộc địa bàn các xã: Tề Xăng, Măng Ri, Ngọc Lây (huyện Tu Mơ Rông), Mường Hoong, Ngọc Linh (huyện Đăk Glei) của tỉnh Kon Tum và một số xã thuộc huyện Nam Trà My (Quảng Nam).

Bảo tồn sâm quý trước nguy cơ tuyệt chủng

Trước thực trạng báo động đỏ cho một loài dược liệu quý hiếm vào bậc nhất của cả thế giới, tỉnh Kon Tum đã gấp rút triển khai dự án bảo tồn phát triển sâm Ngọc Linh bằng việc thành lập Trung tâm Sâm giống Ngọc Linh thuộc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đăk Tô với ưu tiên hàng đầu là bảo tồn nguồn gen, ươm, nhân giống nhằm phát triển vườn sâm dưới tán rừng tự nhiên. Trải qua rất nhiều khó khăn, các cơ quan chứa năng tỉnh cùng bắt tay vào cuộc, đến năm 2010, Công ty đã thành công trông việc nhân giống cho sâm Ngọc Linh với diện tích trồng 10 ha trên đỉnh Ngọc Linh.

Những năm gần đây, nhận thấy triển vọng kinh tế từ loài sâm quý này, nhiều hộ dân ở các xã quanh đỉnh núi Ngọc Linh thuộc tỉnh Quảng Nam và người dân tỉnh Kon Tum cũng vào rừng săn tìm giống để trồng. Riêng Công ty Duy Tân tỉnh Kon Tum, từ năm 1997 đã đặt tham vọng trồng vườn sâm mẫu lớn tại dãy núi này nên đã triển khai thành lập Công ty CP Sâm Ngọc Linh Kon Tum. Theo ông Lê Đức Thảo, Phó tổng Giám đốc Công ty cho biết: “Ngay từ đầu chúng tôi đã cho cán bộ công ty tìm về xã Trà Linh, Trà Cang ở huyện Nam Trà My để tìm mua hạt giống, vì người dân Xê Đăng ở đây đã trồng được sâm này từ rất sớm. Mặc khác, chúng tôi thuê nhân công lên núi để săn lùng sâm giống còn sót lại. Liên tục trong nhiều năm, chúng tôi cho người thường xuyên bám làng để tìm mua giống, thậm chí là đặc cọc tiền trước cho dân với giá rất cao. Vừa đi gom giống, chúng tôi vừa “bí mật” xin cấp đất trồng thử nghiệm. Đến năm 2011, Khi vườn sâm phát triển ổn định, chất lượng đảm bảo, công ty đã công bố diện tích vườn sâm 140 héc ta trên núi Ngọc Linh khiến rất nhiều người ngỡ ngàng”.

Sâm củ Ngọc Linh 7 năm tuổi.

Với diện tích vườn sâm đã cho thu hoạch giống, mỗi năm có thể trồng thêm được trên 20 ha, Công ty CP Sâm Ngọc Linh Kon Tum đã mạnh dạn lập dự án xin cấp đất để đầu tư mở rộng diện tích. Năm 2012, UBND tỉnh Kon Tum đã phê duyệt cấp 5.000 ha đất tại núi Ngọc Linh cho công ty trồng sâm. Từ việc chắt chiu từng hạt giống, cho tới hiện nay, Công ty đã trồng được 350 ha, tạo công việc làm ổn định cho hơn 350 lao động người đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ với thu nhập 4 triệu đồng/người/tháng.

Xác định mục tiêu bảo tồn và phát triển loài cây dược liệu quý hiếm này thành cây hàng hóa chủ lực của tỉnh, trải qua hơn 20 năm, tỉnh Kon Tum đã mở rộng diện tích sâm Ngọc Linh được gần 400 ha. Là địa bàn có nhiều lợi thế về thổ nhưỡng và nguồn sâm giống đã tạo được, tỉnh Kon Tum đặt mục tiêu đến năm 2025, tổng diện tích sâm Ngọc Linh trồng được 15 nghìn ha.

Tiến Thành

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Tiềm năng phát triển và xuất khẩu cá dứa Cần Giờ

    Cá dứa Cần Giờ là một trong 6 sản phẩm nông nghiệp chủ lực, đặc trưng của TP. Hồ Chí Minh và khô cá dứa Cần Giờ đã xuất khẩu đến hơn 10 nước trên thế giới. Tuy nhiên việc nuôi con cá dứa đến nay vẫn chưa phát triển. Ông Dương Lam Điền, Giám […]

  • Gạo ST24 của Sóc Trăng được công nhận là “Gạo ngon nhất thế giới”

    Gạo ST24 được nghiên cứu lai tạo bởi nhóm nhà khoa học Sóc Trăng gồm: Kỹ sư Hồ Quang Cua, tiến sỹ Trần Tấn Phương và kỹ sư Nguyễn Thị Thu Hương. Tin vui từ kỹ sư Hồ Quang Cua đang dự Hội nghị Thương mại Gạo thế giới tại Manila (Philippines) cho biết gạo […]

  • Trồng lúa “tiết kiệm” nước

    Dòng Mekong bị chặn cản thượng nguồn, lũ 2019 đã không tràn về ngập ruộng ĐBSCL như mọi năm, đe dọa một năm lúa thất mùa bởi thiếu nước. Thế nhưng, bà con ở ấp Nam Hưng xã Vĩnh Hưng huyện Vĩnh Lợi Bạc Liêu không hề lo lắng, bởi từ lâu đã áp dụng […]

Sự kiện
Tam nông