08:49 - 17/10/2018

Bảo hộ nông sản Việt: Cần gióng tiếng chuông đạo đức kinh doanh!

Những ngày qua, dư luận lại râm ran chuyện quả thanh long Việt ế thừa phải đổ bỏ, khi các thương lái Trung Quốc từ chối nhận hàng. Ngẫm lại, đây không phải lần đầu nông sản Việt bị ứng xử “hủy hợp đồng” trái ngang như vậy, mà nền tảng vấn đề, lại thuộc về chính trách nhiệm bảo toàn đạo đức kinh doanh của người Việt chúng ta.

Để đề cập vấn đề này, xin được dẫn lời một cựu lãnh đạo Hiệp hội Nông sản Việt Nam khi trò chuyện với Làng Mới: “Đừng trách người ngoài vi phạm các hợp đồng với chúng ta, mà hãy tự xem lại cách làm ăn chụp giựt, thủ đoạn ma mãnh trong hành xử buôn bán của chúng ta”.

Ký một đàng, giao hàng một nẻo

Nhận xét trên có thể hơn khắt khe, nhưng đó lại là sự thật đang diễn ra trong quan hệ làm ăn buôn bán, nhất là các loại mặt hàng nông sản Việt với các đối tác nước ngoài, mà phổ biến nhất là thương nhân Trung Quốc.

Thanh long ruột đỏ bị thương lái Trung Quốc từ chối nhận hàng, người nông dân phải dùng cho gia súc ăn và… trang trí sân vườn.

Một đầu nậu Quảng Nam chuyên “đánh hàng” nông sản sang Trung Quốc thổ lộ, thật ra phía bạn hàng rất có uy tín trong những cam kết giao dịch. Nhiều vụ mua hàng không hề có hợp đồng, nhưng đúng ngày giờ, họ luôn tuân thủ giao tiền bạc đầy đủ và dứt khoát. Thái độ hợp tác của họ cũng rất thành thật, sẵn sàng bỏ qua những phần lỗi nhỏ hay sự cố khách quan.

Song ngược lại, thông thường các đối tác làm ăn từ phía Việt Nam lại rất hay không sòng phẳng, cò kè tính toán, đưa ra cả những lý do rất vụn vặt và thiếu cơ sở để “bắt chẹt khách hàng”. Phổ biến nhất trong kinh doanh nông sản, là thái độ không giữ đúng hạn kỳ đã hứa và không tuân thủ những tiêu chí chất lượng hàng hóa đã cam kết.

Đây có thể nói là khâu kém nhất của giới thương mại nông sản Việt. Ban đầu khi mới làm ăn, các đơn vị kinh doanh, sản xuất hàng của ta tỏ ra giữ lời, giao hàng tốt, giá thành hợp lý. Nhưng chỉ sau vài phiên giao dịch, thể nào cũng có sự trễ hạn, rồi hàng hóa giao không đúng kích thước mẫu mã, thiếu cân thừa vỏ, chất lượng giảm sút trầm trọng”. Đầu nậu này nhấn mạnh như vậy.

Đáng nói hơn, rất nhiều vụ việc giao nhận hàng nông sản từ phía nhà sản xuất trong nước, là giao hàng kém chất lượng hẳn, thậm chí vi phạm các tiêu chí an toàn thực phẩm. Lý do được chỉ ra, là nhiều cơ sở, trang trại, nông dân đã bón thúc, bơm thuốc kích thích, “trộn lẫn hàng loại 3 vào loại 1” hay tệ hơn là độn các chất không an toàn vào sản phẩm. Không ít đối tác Đài Loan, Trung Quốc đã phải ngỡ ngàng khi nhận ra đơn hàng nhận được có cả tạp chất, dư lượng thuốc kích thích bên trong, mà chất lượng thì không hề đạt.

Đánh tráo chất lượng đang là mối nguy cho ngành nông nghiệp.

Rõ ràng những cách buôn bán, làm ăn như vậy của các cơ sở kinh doanh, sản xuất hàng nông sản Việt đã khiến đối tác thất vọng và họ buộc phải từ chối lấy hàng hóa. Đây là nguyên nhân dẫn đến những sự cố nghiêm trọng về hàng hóa dồn ứ ở các cửa khẩu xuất hàng. Dưa hấu, vải thiều, nhãn lồng, cam quít, mới đây là thanh long ruột đỏ bị đối tác từ chối nhận, đã tạo nên những tình cảnh oái oăm, khốn đốn cho các nhà vườn, thương lái Việt Nam. Để rồi qua báo chí, dư luận lại khuấy lên những đánh giá, lên án cực đoan về quan hệ làm ăn với các đối tác bên ngoài, mà quên mất thực tế “tiên trách kỷ hậu trách nhân”.

Không quan tâm giá trị chung?

Theo cựu lãnh đạo Hiệp hội Nông sản Việt, mấu chốt vấn đề chính là thái độ của những người sản xuất, người nông dân hết sức coi nhẹ trách nhiệm về chất lượng hàng hóa, cụ thể là vấn đề giá trị thương hiệu, sở hữu trí tuệ nông sản Việt. Không ít đơn vị sản xuất hoàn toàn thờ ơ khi nghe nhắc đến luật sở hữu trí tuệ hay các nguyên tắc giữ vững “giao kèo”. Cách hành xử của nhiều người chỉ đơn giản là “lên án đối tác”, dựa vào những tâm lý kỳ thị xã hội, quy chụp các thương lái người Hoa là gian xảo, tâm địa xấu… dù không có cơ sở nào chứng minh. Cách hành xử này ăn khớp với một số quan niệm đánh giá tiêu cực về các đối tác thương mại bên ngoài, mặc cảm kỳ thị của nhiều người, dẫn đến không ít nhìn nhận méo mó và bế tắc.

Ngay một số đơn vị sản xuất nông sản Việt ở Bến Tre, Trà Vinh, Hải Dương… cũng phải thừa nhận, tình trạng “đánh lận con đen” giữa các chủng loại nông sản Việt, thói quen “nhận vơ thương hiệu người khác” là phổ biến. Người tiêu dùng đã không ít lần cay đắng nhận ra nhiều loại quả vải tu hú được bán tràn lan với mác “vải thiều Lục Ngạn”, rồi sầu riêng chín ép, có thuốc kích thích sẽ gắn thông tin “sầu hạt lép” Ri6 miền Tây. Không ít vụ việc “giải cứu nông sản cho nông dân” đã bị bóc trần là tiêu thụ hàng kém chất lượng, giả nhãn hiệu các đơn vị đầu tư và sản vật nổi tiếng.

Tôm bơm tạp chất

Giải pháp được nhiều đơn vị kinh doanh thương mại đưa ra, là ngành sản xuất nông sản Việt cần lập tức rà soát và có một cuộc “tổng động viên” về công tác đăng ký thương hiệu và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Việc này cần sự chung tay từ chính chính quyền, các cấp quản lý địa phương với các loại sản phẩm nông sản nổi tiếng cố hữu, sự đồng thuận và hiểu biết của các nhà vườn, trang trại, của người nông dân về ý thức tôn trọng thương hiệu, bản quyền. Cần xử  phạt thật nghiêm những đơn vị, cơ sở kinh doanh sản xuất thiếu trách nhiệm trong hợp đồng hàng hóa với đối tác làm ăn, cố tình trộn lẫn chất lượng sản phẩm, ngụy tạo uy tín khi đưa hàng hóa đến người tiêu dùng.

Bản thân các địa phương có sản vật nổi tiếng, các đơn vị đã xây dựng thương hiệu, đăng ký sở hữu trí tuệ nông sản, cần mạnh dạn đấu tranh, tố giác với mọi biểu hiện làm ăn gian dối, chụp giựt, đánh tráo trách nhiệm… đang diễn ra trên thị trường. Chỉ có như vậy, hàng nông sản Việt mới tránh lâm vào tình cảnh bị thả nổi và nhất là vi phạm các nguyên tắc thương mại, tự mình đánh mất mình trong sân chơi lớn toàn cầu.

Rõ ràng để thật sự bảo vệ được giá trị nông sản Việt, bảo vệ quyền lợi chính đáng của hàng triệu nông dân Việt Nam, câu chuyện trách nhiệm đạo đức kinh doanh của người Việt trong hành xử buôn bán, làm ăn với các đối tác phải đặt ra một cách nghiêm túc. Trong đó, vấn đề bảo vệ sở hữu trí tuệ, bảo vệ thương hiệu nông sản Việt là căn cơ quan trọng nhất!

Nguyên Đức.

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Bón phân Văn Điển cho cây “ăn đá, nhả vàng”

    “Ăn đá, nhả vàng” là cách nói của người nông dân về một loại cây trồng ở đất xấu nhất cũng có thể cho thu hoạch tốt, miễn là chúng được cung cấp bổ sung đầy đủ, cân đối các chất dinh dưỡng đa – trung- vi lượng (như phân bón Văn Điển có thể […]

  • Hoa hậu Hà Kiều Anh làm giám khảo cuộc thi Hoa hậu thế giới Việt Nam 2019

    Cuộc thi Hoa hậu thế giới Việt Nam (Miss World Vietnam) lần đầu tiên được tổ chức đã chính thức được công bố trước báo giới vào ngày 22-4 tại TP.HCM, với mục tiêu tìm ra ứng viên đại diện Việt Nam tham gia cuộc thi Hoa hậu thế giới (Miss World) năm 2019. Với […]

  • Nón lá làng Chuông: Nơi gìn giữ nét văn hóa Việt

    Nón lá là biểu tượng của người dân Việt Nam. Ngày nay, nón lá được các nghệ nhân cách tân thành những mẫu mã khác nhau nhưng nó vẫn giữ được nét đặc trưng “quốc hồn quốc túy” mà không một sản phẩm nào thay thế được. Hiện nay, nón lá không chỉ là người […]

Sự kiện
  • Thủ tướng chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc về hội nhập quốc tế

    Sáng 23/4 tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Ban chỉ đạo quốc gia về Hội nhập quốc tế đã chủ trì hội nghị trực tuyến toàn quốc về tăng cường hội nhập quốc tế chủ động, sáng tạo, hiệu quả, vì phát triển nhanh và bền vững. Cùng dự có […]

  • Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh từ trần

    Theo tin từ Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ Trung ương, đồng chí Lê Đức Anh, sinh năm 1920, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước đã từ trần vào hồi 20 giờ 10 phút, ngày 22 tháng 4 năm 2019 tại nhà Công vụ, số 5A, phố Hoàng […]

  • Phó Thủ tướng yêu cầu không để thiếu than cho sản xuất điện

    Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng tại cuộc họp về vấn đề cung cấp than cho sản xuất điện và các hộ tiêu thụ khác. Thông báo nêu rõ, sau gần 4 năm thực hiện Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 26/8/2015 của Thủ tướng […]

Tam nông
  • TP.HCM tổ chức Festival Hoa lan quy mô lớn nhất từ trước tới nay

    Festival Hoa Lan TP.HCM 2019 sẽ diễn ra từ ngày 27/4 – 01/5/2019 tại Công viên Tao Đàn (TP. HCM), đúng vào dịp lễ lớn của cả nước với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hoa từ các tỉnh thành, Hiệp hội hoa lan các nước trong khu vực,… Vào […]

  • Hành động ngay vì tương lai con cá tra

    Theo thông tin mới đây từ Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO), kim ngạch XK cá tra của Việt Nam năm 2018 ước đạt 2,2 tỷ USD với thị trường chủ yếu là Trung Quốc. Tổng sản lượng cá tra nuôi trồng trên toàn thế giới năm 2018 ước đạt 2,8 triệu tấn, […]

  • Thu về gần nửa tỉ mỗi năm nhờ phát triển kinh tế trang trại

    Phan Bá Hoàng (1987) quê ở xã Thạch Mỹ ( Lộc Hà, Hà Tĩnh), là một trong những hội viên trẻ, tiêu biểu của Hội nông dân xã Thạch Mỹ; với hướng đi đúng đắn, dám nghĩ, dám làm; biến những khó khăn thành động lực để thoát nghèo, xây dựng mô hình kinh tế […]