13:00 - 23/10/2017

Bánh sừng trâu – món quà của núi rừng

Có mặt trong triển lãm của các tỉnh biên giới tham gia Ngày hội giao lưu văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch vùng biên giới Việt Nam – Lào tại Sơn La vừa qua, tại gian hàng quảng bá sản vật của Quảng Nam có một món bánh với hình thù độc đáo được mang ra giới thiệu – Bánh sừng trâu của đồng bào Cơ Tu.

Đặc sản của đồng bào Cơ Tu

Theo lời giới thiệu của chị Alăng Thị Nhâm, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam, người đã cùng đoàn mang những thúng gạo nếp nương, nếp cẩm, lá đót… từ vùng biên giới Quảng Nam về đây, bánh sừng trâu là món đặc sản mà người lớn hay trẻ nhỏ ở quê hương chị đều biết.

Chiếc bánh nhỏ nằm gọn trong lòng bàn tay người lớn, hấp dẫn ngay từ hình dáng giống chiếc sừng trâu thu nhỏ, thon gọn nhưng cứng rắn, mang màu xanh đậm của lá rừng. Ngoài tên phổ biến là bánh sừng trâu, người Cơ Tu gọi bánh này là Avị Acuốt hoặc C’cót, bánh đót…

Cách làm bánh sừng trâu cũng không quá cầu kỳ, nhưng cũng đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo của người làm. Công đoạn chuẩn bị để làm bánh sừng trâu phải kể tới lên núi hái cây lá đót. Loại cây có lá thon dài, được nhiều vùng miền núi phía Bắc và miền Trung sử dụng gói bánh, bông của loài cây này làm chổi đót phổ biến. Lá được dùng để gói bánh phải to bản, không bị rách, mang về rửa và lau sạch sẽ rồi ép nhanh để lá không khô. Ở nhà, người đàn ông cũng sắp sẵn lạt tre để gói bánh.

Bánh sừng trâu được làm từ loại gạo nếp nương có tên proong, thơm dẻo, vị béo bùi, chỉ có ở vùng miền núi Quảng Nam. Trung bình mỗi một kilogam gạo nếp có thể gói được hơn 20 cặp bánh. Khác với bánh chưng, bánh tét, để làm bánh sừng trâu không cần phải ngâm gạo trước khi gói và không cần nhân bánh. Người làm chỉ cần khum chiếc lá đót theo hình sừng trâu, đổ gạo vào và khéo léo uốn đầu bánh còn lại thành đầu nhọn, rồi dùng lạt buộc lại là đã xong phần gói bánh. Hai chiếc bánh sừng trâu sẽ buộc lại thành cặp, sau đó đem ngâm trong nước lạnh khoảng hai giờ đồng hồ cho gạo nếp ngấm nước, mềm hơn. Theo tiêu chuẩn của các bà, các mẹ dặn dò, nước để ngâm bánh cũng phải cầu kỳ hơn ngày thường, phải chọn nước nơi đầu nguồn con suối, đảm bảo sạch sẽ và tinh khiết. Sau đó bánh sẽ được mang đi luộc, với thời gian cũng chừng hai tới ba tiếng. Khi chín, bóc lớp vỏ bánh sừng trâu ra vẫn vương màu xanh của lá đót nhuộm, mùi hương hòa quyện giữa gạo nếp nồng nàn và mùi lá thơm mát khó quên.

Bánh của lễ hội

Với người Cơ Tu, bánh sừng trâu không chỉ đơn thuần là loại bánh ăn chơi ngày thường, mà còn có ý nghĩa tinh thần rất lớn, luôn có trong các dịp lễ tết quan trọng. Trong nhà, dù giàu nghèo thế nào, mâm lễ cúng dâng lên Giàng, các vị thần và ông bà, tổ tiên mỗi dịp lễ tết của đồng bào đều phải có bánh sừng trâu.

Lý giải về điều này, nhiều người liên hệ giữa vị trí quan trọng của con trâu trong đời sống hàng ngày của đồng bào ở nơi đây. Không chỉ là “đầu cơ nghiệp” như quan niệm của người miền xuôi, con trâu còn là biểu hiện cho sức mạnh của ngôi làng, là con vật hiến tế lên thần linh, là chiếc cầu nối của người Cơ tu với thần linh, trời đất. Bởi vậy, bánh sừng trâu mang trong mình ý nghĩa biểu tượng, như sự hiện hữu của lễ vật tâm linh của người Cơ Tu, vừa gửi gắm tâm nguyện có được cuộc sống ấm no, mùa màng bội thu, buôn làng được bình yên.

Bánh sừng trâu cũng được đồng bào dùng để mở hội mừng lúa mới, đám cưới, đám hỏi, đãi khách, khi đi xa. Khi đó, bánh sừng trâu sẽ được bày biện cùng cơm lam, thịt gác bếp, za zá (thịt rừng hay thịt ếch, chim, cá, gà… trộn với măng, ớt, nêm gia vị rồi cho vào ống nứa đem nướng lên), nhâm nhi kèm với rượu cần hoặc rượu Tà Vạt – một đặc sản khác của vùng đất này.

Vì bảo quản được lâu, nhiều gia đình người Cơ Tu cũng làm bánh sừng trâu để mang lên nương rẫy, quà cho trẻ con trong nhà hay gói làm thức ăn cho con mang đi học. Khi đó, món bánh có thể chỉ cần thêm chút muối tiêu rừng ăn kèm để thêm vị đậm đà mà vẫn đảm bảo không bị mệt, đói khi lao động hay chơi đùa.

Sau này, khi những ngôi làng Cơ Tu phát triển du lịch cộng đồng, trở thành nơi đón khách thập phương, bánh sừng trâu còn mang trong mình trọng trách trở thành những món quà gửi đi muôn nơi, một quà tặng du lịch độc đáo cho du khách khi đến vùng đất này. Bánh thơm dẻo, vị ngọt bùi như gom cả hương vị của núi rừng, vừa khiến người ta dễ cảm nhận được sự giản dị, mộc mạc, nồng hậu như chủ nhân của mảnh đất miền biên giới phía Tây Quảng Nam./.

Nguyệt Ánh

 

 

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Du lịch, Văn hóa ẩm thựcDanh mục ,
Tin cập nhật
Sự kiện
  • Xem xét thi hành kỷ luật các ông Tất Thành Cang và Bùi Quang Vinh

    Ngày 15/11, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã ra thông báo về Kỳ họp 31. Từ ngày 12-14/11, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp kỳ 31. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương chủ trì kỳ họp. Tại […]

  • Ngân sách trung ương chi hơn 1 triệu tỷ đồng trong năm 2019

    Trong phiên họp Quốc hội chiều nay (14/11), 438/449 đại biểu Quốc hội tham gia đã tán thành thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2019. Theo Nghị quyết, tổng số thu ngân sách trung ương là 810.099 tỷ đồng. Tổng số thu ngân sách địa phương là 601.201 tỷ […]

  • Xử lý nghiêm tình trạng doanh nghiệp “sân sau”

    Uỷ ban Tư pháp đề nghị tăng cường phòng ngừa, ngăn chặn, phát hiện, xử lý nghiêm “lợi ích nhóm”, doanh nghiệp “sân sau” trong các lĩnh vực đất đai, đấu thầu, cổ phần hóa… Sáng 13/11, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái báo cáo Quốc hội công tác phòng chống tham nhũng […]

Tam nông
  • Chi 11.500 đồng cho phí truy xuất nguồn gốc sản phẩm

    Việc truy xuất nguồn gốc một con heo từ trang trại tới bàn ăn chỉ tốn chi phí khoảng 0,5 USD, tương đương 11.500 đồng. Thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị Quốc tế Công nghiệp thực phẩm Việt Nam được tổ chức tại TPHCM ngày 14/11. Hội nghị Quốc tế Công nghiệp thực […]

  • Nông dân và doanh nghiệp cần có tiếng nói chung

    Có thể thấy rằng, hiện nay, liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản nói chung và cây lúa nói riêng đã được hình thành bước đầu. Ðể có tính bền vững thì nông dân và doanh nghiệp có tiếng nói chung về giá cả thu mua và một số điều kiện khác… Tính […]

  • Đề nghị bổ sung hươu sao vào “Danh mục giống được phép sản xuất, kinh doanh”

    Theo UBND tỉnh Hà Tĩnh, trong nhiều năm qua, chăn nuôi hươu sao tại địa phương phát triển khá nhanh và bền vững (tốc độ tăng trưởng bình quân 9,7%/năm giai đoạn 2012-2017); tổng đàn hươu trên địa bàn tỉnh hiện có 48.565 con, sản lượng nhung hươu đạt 19,2 tấn/năm. Ngày 9-11, UBND tỉnh […]