23:55 - 07/10/2018

Xuất khẩu tiếp tục mất giá – ngành điều tìm chỗ đứng trên “sân nhà”

Trong 12 năm qua, ngành điều Việt Nam luôn tự hào là “vua” trên thị trường điều nhân thế giới, nhưng thời gian gần đây, giá điều xuất khẩu liên tục lao dốc. Muốn thoát khỏi tình trạng này, bên cạnh việc đảm bảo nguồn cung nguyên liệu, ngành điều cần phải hướng về phục vụ thị trường trong nước.

Theo dữ liệu của Bộ Công Thương, giá điều trong nước vẫn tiếp tục ở mức thấp. Tháng 9, giá hạt điều tại Bình Phước giảm so với tháng 8, trong khi giá tại Đắk Lắk ổn định.

Ngày 25/9, tại các huyện Bù Gia Mập và Phước Long của tỉnh Bình Phước, giá hạt điều khô ở mức 36.000 đồng/kg, giảm 2.000 đồng/kg so với tháng 8. Tại tỉnh Đắk Lắk, giá hạt điều khô ổn định ở mức 41.000 – 43.000 đồng/kg.

Xuất khẩu tiếp tục mất giá

Theo ước tính, lượng hạt điều xuất khẩu (XK) tháng 9 đạt 30 nghìn tấn, trị giá 252 triệu USD, giảm 14,1% về lượng và giảm 15,3% về trị giá so với tháng 8; giảm 8,7% về lượng và giảm 23,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2017.

Lũy kế 9 tháng, XK hạt điều đạt 273 nghìn tấn, trị giá 2,5 tỷ USD, tăng 5,9% về lượng nhưng giảm 0,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2017.

XK hầu hết các loại hạt điều đều giảm so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 8 tháng năm 2018, XK hạt điều loại W320 đạt 121 nghìn tấn, trị giá 1,28 tỷ USD, giảm 4,4% về lượng và giảm 10,2% về trị giá so với cùng kỳ.

Thời gian tới, giá hạt điều thế giới có khả năng sẽ phục hồi trở lại do nguồn cung hạn chế vì hiện không phải là vụ thu hoạch hạt điều của các nước sản xuất lớn; nhu cầu tiêu thụ được dự báo sẽ tăng trở lại do Ấn Độ – quốc gia tiêu thụ khoảng 38 – 42% sản lượng điều thế giới, sắp bước vào mùa lễ hội Diwali bắt đầu từ giữa tháng 10 đến giữa tháng 11.

Tuy nhiên, để nắm bắt được cơ hội này, ngành điều cần phải thay đổi. Trước mắt, theo đánh giá của các chuyên gia, khi nhu cầu thế giới tăng, doanh nghiệp (DN) nên bình tĩnh, ổn định tâm lý để giữ giá bán vì nguồn cung không còn nhiều.

Về lâu dài, ngành điều cần phải tái cơ cấu. Thực tế thời gian qua cho thấy, nhu cầu tiêu thụ hạt điều thế giới tăng bình quân 3-5% nhưng Việt Nam tăng sản lượng trên 25% khiến nguồn cung dư nội bộ.

Nguyên nhân là do các nhà máy ào ạt thành lập và nhập nguyên liệu, tăng tốc sản xuất và đẩy hàng ra cùng lúc, dẫn tới các nhà nhập khẩu nước ngoài ép giá.

Các DN trong nước hiện đang phải nhập khẩu tới 65% điều nguyên liệu từ Ấn Độ, các nước châu Phi để phục vụ việc chế biến điều nhân.

Đã đến lúc, ngành điều hướng về phục vụ thị trường trong nước

Tìm chỗ đứng trên “sân nhà”

Qua khảo sát tại các vùng trồng điều chính ở Việt Nam cho thấy, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và dịch hại, sản lượng điều ở một số khu vực của tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận giảm tới 80% so với năm trước.

Ông Hồ Ngọc Cầm, Giám đốc công ty TNHH xuất nhập khẩu nông lâm sản Phương Minh (Bình Phước), cho biết việc các nhà máy nhỏ “mọc lên như nấm” trong mấy năm qua khiến cho việc mua bán điều thô, nhân điều trở nên phức tạp, rối ren, khó kiểm soát được giá cả, gây ra nguy cơ rủi ro lớn cho cả ngành điều.

Bên cạnh đó, để giải quyết thực trạng của ngành điều, giải pháp quan trọng là phải hình thành được các chuỗi liên kết giữa DN và các vùng nguyên liệu. Hiện nay, chỉ tính riêng ở Bình Phước, nhiều DN thành lập các HTX trồng điều sạch, điều hữu cơ để phục vụ cho XK. Đây cũng là một hướng đi nhằm phát triển mạnh về chất cho ngành điều.

Với cách làm này, DN có thể thực hiện truy xuất nguồn gốc từ trang trại đến bàn ăn, sản xuất sạch hơn và chế biến sâu hơn, phát triển mạnh hơn thị trường nội địa.

Ông Nguyễn Xuân Cường, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT, cho rằng ngành điều không chỉ chú ý thị trường trong nước mà phải coi đây là thị trường tiềm năng, một lợi thế để ổn định về mặt thương mại. Nếu quá phụ thuộc vào thị trường nước ngoài thì việc phát triển thị trường lệch lạc, không đầy đủ, không hết chuỗi giá trị.

Theo đề án phát triển bền vững ngành điều đến năm 2020 của Bộ NN&PTNT, để ngành điều phát triển bền vững cần hội đủ các yếu tố thâm canh, trồng xen, cải tạo giống, chuyển giao kỹ thuật trồng điều cho nông dân, hình thành tổ chức sản xuất cho người trồng điều và đặc biệt là xây dựng vùng nguyên liệu điều.

Cùng với đó, đầu tư vào công nghệ, máy móc hiện đại để sản xuất thêm nhiều sản phẩm hạt điều có giá trị gia tăng cao.

Thy Lê

Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Giá lúa đông xuân giảm, tiêu thụ khó

    Các tỉnh ĐBSCL đang bước vào đầu vụ thu hoạch lúa đông xuân, với tổng diện tích gieo sạ hơn 1,6 triệu héc ta. Tuy nhiên, giá lúa hiện liên tục sụt giảm và khó tiêu thụ khiến nông dân lo lắng. Chiều 17/2, nhiều thương lái ở ĐBSCL cho biết, hiện giá lúa tươi […]

  • CPTPP có hiệu lực: Cần tái cơ cấu ngành chăn nuôi

    Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) vừa chính thức có hiệu lực. Nếu so sánh giữa cơ hội và khó khăn với ngành chăn nuôi, tỷ lệ vẫn nghiêng về khó khăn với khoảng 60%, yếu tố thuận lợi 40%. Quyền Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ […]

  • 6 xu hướng thức ăn chăn nuôi toàn cầu 2019

    Tiêu thụ và sản lượng thức ăn chăn nuôi toàn cầu không ngừng tăng trong khi các xu hướng vi mô và thách thức của ngành chăn nuôi ở mỗi khu vực và vật nuôi luôn khác nhau. Do đó, hãng sản xuất thức ăn chăn nuôi cần phải nắm được 6 xu hướng vĩ […]