01:00 - 16/01/2017

3 món ngon nhớ lâu của Tây Bắc

Vùng cao Tây Bắc có rất nhiều đặc sản và không ít những đặc sản ấy đã bị chìm lấp, lãng quên hoặc bị những cái mới, cái lạ khỏa lấp. Trong ngày hội của địa phương, những đặc sản ấy lại có dịp được “bùng lên”, trở thành khao khát của không ít người bởi nét đặc trưng của nó.

Thắng cố ngựa Lào Cai

Một trong những món ăn mà du khách không thể không nếm thử khi đến với vùng đất Lào Cai là món thắng cố. Thắng cố truyền thống vốn chỉ làm từ thịt, xương, lòng của ngựa với hàng chục gia vị khác nhau như: Quế chi, thảo quả, hoa hồi, hạt dổi, gừng… Số lượng gia vị đó phụ thuộc vào bí quyết và sở thích ẩm thực của từng vùng: Mường Khương khác với Si Ma Cai hoặc Bắc Hà…

Nồi lẩu ngựa được đặt ngay trên bếp ga mini hoặc bếp từ, bếp điện rất thuận tiện cho sinh hoạt gia đình

Thịt ngựa và da, xương sau khi tẩm ướp gia vị khoảng gần 1 tiếng thì được cho vào chảo để xào cho vừa chín giúp gia vị ngấm tốt hơn. Đặc biệt, người ta chỉ dùng chảo cũ để nấu thắng cố chứ không ai dùng chảo mới như một yếu tố tâm linh. Lòng và tiết con ngựa là những thứ được cho vào sau cùng, tức là khi thắng cố đã nhừ, sắp đem ra ăn. Một số vùng khi ăn thắng cố thường ăn kèm đậu hũ và tương ớt và nhắm với rượu ngô. Trong những ngày đông giá, nếu có được một nồi thắng cố nhâm nhi thì quả là như ý. Biết rõ mong muốn ấy của khách hàng, nhiều nhà hàng ở Lào Cai đã thực hiện cung ứng nguyên liệu thắng cố theo đơn đặt hàng của du khách vùng xuôi: Gửi xe ô tô về tới Hà Nội với mức giá thuyết phục chỉ 300-400 ngàn đồng/nồi 4-6 người ăn. Vì thế, ở ngay Hà Nội bạn vẫn có thể có được nồi thắng cố tuy không thể ngon như ăn ở Lào Cai nhưng vẫn đảm bảo làm cho bữa cơm ngày tết của bạn ấm áp, đa sắc màu, đa hương vị và… hút khách.

Nhưng theo ông Quang Thành – chủ nhân quán thắng cố ngon nhất Mường Khương, từng giật giải cao trong những lần thi nấu thắng cố ở Lào Cai thì: Thịt ngựa muốn ngọt, giòn và không hôi thì phải được lấy từ con ngựa thuần một màu lông, ngon nhất là thịt ngựa nâu hồng. “Trong con ngựa có 2 phần ngon nhất là thịt ở phần bờm ngựa và phần dạ dày ngựa. Bây giờ người ta hay trộn lẫn thịt trâu, lợn, bò vào thịt ngựa. Nhưng có một cách đơn giản để phát hiện ra nó chính là: Thịt ngựa có mùi đặc trưng và khi ăn không bao giờ mỡ đông dính như thịt lợn, thịt bò” – ông Thành chia sẻ.

Lợn cắp nách mõm dài

Đến hôm nay thì cái tên “Lợn cắp nách” đã thành quen thuộc với nhiều bạn đọc. Từ những nguyện liệu của lợn cắp nách, người ta có thể chế biến ra rất nhiều món ăn khác nhau: Tiết canh, thịt luộc, xương nấu canh chua, thịt nướng xiên, thịt nướng kẹp, lòng hấp… Tuy nhiên, không hẳn là ai cũng biết cách chọn lợn cắp nách ngon và không dễ gì để có được những con lợn cắp nách chuẩn. Hầu hết những con lợn mang thương hiệu “cắp nách” đang bán ngoài thị trường hiện nay thực ra không đạt tiêu chuẩn. Đó chỉ đơn thuần là lợn bản, lợn đen và là lợn con, tức là lợn giống chứ không đúng với tiêu chí “lợn cắp nách”.

Khách chọn mua lợn cắp nách ở chợ khu vực ngã ba Mược Muội, cách TP. Sơn La 15km.

Lợn cắp nách chuẩn phải là những giống lợn địa phương, da đen, mõm dài, nuôi thả rông để có sự vận động nhiều, thịt mới dai và ngọt, ít mỡ. Lợn cắp nách cũng không được quá lớn, chỉ tầm 25kg trở xuống đến 7-8kg. Ở vùng cao Tây Bắc, lợn cắp nách ngon chỉ có ở một số địa phương: Phù Yên, Bắc Yên, Yên Châu, Sốp Cộp, Thuận Châu, Quỳnh Nhai (Sơn La); Tủa Chùa, Điện Biên Đông, Mường Nhé (Điện Biên), Sìn Hồ, Phong Thổ, Tam Đường, Tân Uyên (Lai Châu)… Những địa bàn ấy người dân còn lưu giữ được giống lợn bản truyền thống nhưng ngon nhất là giống lợn mõm dài, còn gọi là lợn “Tên lửa”. Giống lợn này mõm dài, mình thon dài, chạy rất nhanh và cũng rất hung hăng. Có nuôi cả năm chúng cũng chỉ được chừng vài chục kilogam nên chất lượng thịt rất tuyệt. Tuy lớp da dày nhưng ăn lại rất giòn. Thịt gần như không có mỡ, nạc dày và rất ngọt, ngon hơn cả thịt lợn rừng.

Lợn cắp nách khi làm lông xong thì phải thui cho vàng da, sau đó quay hay nướng hay luộc là tùy ý gia chủ. Thường thì lợn cắp nách được làm thành 5 món chủ đạo: Tiết canh, lòng hấp (luộc), thịt luộc, thịt nướng và canh xương nấu chua… nên trên mâm cỗ lợn cắp nách, người ta ít khi làm thêm món ăn khác nhưng cũng đã đủ quyến rũ con mắt nhìn và no lòng thực khách.

Cốm nếp xanh Ngọc Chiến

Đó là một trong những đặc sản hiếm của vùng Tây Bắc. Cốm nếp của bà con các dân tộc vùng đất Ngọc Chiến huyện Mường La không hề có sự can thiệp của hóa chất nhưng có màu xanh rất đẹp, hương cốm rất thơm và vị cốm đậm đà. Những hạt cốm to, tròn, biêng biếc xanh như ngọc thạch ấy chỉ xuất hiện vào đầu mùa gặt và là một trong những đồ cúng lễ không thể thiếu trong dịp lễ hội Cơm Mới của vùng Mường Chiến.

Phụ nữ Mường Chiến sảy cốm trong dịp lễ hội cơm mới 2016.

Lễ hội cơm mới thường được tổ chức vào dịp tháng 10 âm lịch hàng năm. Đó là khi cả cánh đồng Mường Chiến (tên gọi của một vùng đất mênh mông cả trăm hec-ta) thuộc xã Ngọc Chiến bắt đầu lác đác xuất hiện màu vàng của nếp chín. Có nếp mới là có cơm mới. Có cơm mới thì phải cúng Trời, cúng đất, cúng thần linh và tổ tiên để tỏ lòng biết ơn và cầu phúc lộc cho con người, cho mùa vụ mới. Lễ vật dâng lên trong tiệc cúng có nhiều thức ăn từ nông sản: Cơm nếp, thịt lợn, cá nướng … và đặc biệt không thể thiếu món cốm nếp xanh làm từ hạt nếp của chính vùng đất này.

Cốm được bày lên đĩa để đưa vào mâm lễ cúng trời đất, tổ tiên

Ông Lò Văn Hải – lão nông Mường Chiến kể rằng: Để có được cốm nếp ngon nhất, đẹp nhất thì ngay khi hạt thóc nếp uốn câu, cứng sữa trên thửa ruộng đã được chủ nhân của nó khoanh vùng lựa chọn. “Đó là thửa lúa nếp ngon nhất. Khi lúa nếp sắp chín thì người  ta cắt chọn những bông lúa mẩy nhất đem về tuốt lấy hạt. Sau khi luộc qua, phơi khô, thóc nếp sẽ được cho vào cối giã cho trật vỏ. Sau đó người ta sàng sảy cho bay hết trấu, để lại những hạt cốm xanh biêng biếc, thơm lừng và ngầy ngậy vị sữa của lúa non. Cốm Ngọc Chiến không bao giờ được cho thêm gia vị gì. Bởi thế nó không chỉ thơm, ngon mà còn đảm bảo rất sạch nên du khách về đây rất thích món cốm này…”

Kiều Thiện

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Du lịch
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Hiệu quả từ mô hình nuôi lươn đáy không bùn

    Nhằm đa dạng hoá các sản phẩm nuôi trồng thuỷ sản cho hội viên nông dân và đẩy mạnh xây dựng Chi hội Nông dân nghề nghiệp, Tổ hội Nông dân nghề nghiệp. Năm 2020 T.Ư Hội Nông dân Việt Nam (NDVN) đã triển khai dự án nuôi lươn trong bể xi măng đáy không […]

  • Đồng Tháp: 5/8 xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới

    Chiều ngày 15/1, tại tỉnh Đồng Tháp, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức buổi họp mặt mừng Đảng – mừng Xuân Tân Sửu năm 2021 và báo cáo kết quả nổi bật thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm (2016-2020). Tại buổi họp mặt, ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ […]

  • Sức sống mới ở miền quê Hiệp Cường

    Hiệp Cường là một xã của huyện Kim Động – mảnh đất tọa lạc ở cửa ngõ của TP. Hưng Yên. Mảnh đất này đang sải những bước dài trên con đường đổi mới để trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu vào năm 2025. Phát triển kinh tế nông nghiệp vững chắc Từ […]